Bí quyết dạy con của phụ huynh nhà toán học nữ đoạt huy chương Fields

Phương pháp giáo dục dựa trên sự tôn trọng và không đặt nặng thành tích điểm số từ gia đình chính là bệ phóng giúp Giáo sư Hong Wang chinh phục đỉnh cao tri thức thế giới.

Tỏa sáng trên đỉnh cao toán học thế giới

Vào tối ngày 23/7/2026, Hong Wang, nữ giáo sư 35 tuổi đang công tác đồng thời tại Viện Nghiên cứu Khoa học Cao cấp Pháp (IHES) và Viện Toán Courant thuộc Đại học New York (Mỹ), đã vinh dự trở thành một trong bốn chủ nhân của huy chương Fields. Giải thưởng này được đánh giá cao quý tương đương "Nobel Toán học". Đáng chú ý, cô là người phụ nữ thứ ba trên toàn cầu nhận được danh hiệu này, trong số chưa đầy 70 cá nhân từng được vinh danh xuyên suốt lịch sử.

Thành tựu giúp Hong Wang chiến thắng giải thưởng đến từ việc đưa ra lời giải trọn vẹn cho "Giả thuyết Kakeya" trong không gian 3 chiều - một thách thức lớn đã làm đau đầu các nhà toán học suốt hơn một thế kỷ.

Hình ảnh Hong Wang trong sự kiện trao giải Fields trang trọng diễn ra vào ngày 23/7. Ảnh: Tạp chí Hôn nhân và Gia đình Trung Quốc

Tuổi thơ tự do nuôi dưỡng tình yêu tri thức

Sinh ra và lớn lên ở Quế Lâm (Quảng Tây, Trung Quốc), Hong Wang có cha là ông Wang Yingwen - một giáo viên toán, và mẹ là bà Xiao Runluan - giáo viên dạy tiếng Anh.

Chia sẻ về niềm đam mê của mình, nữ giáo sư bộc bạch rằng toán học chính là lăng kính giúp cô thấu hiểu thế giới xung quanh. Ký ức về câu đố đầu tiên thời thơ ấu: "Trên một mặt phẳng cho 7 điểm, nếu có 3 điểm thẳng hàng thì tìm được tối đa bao nhiêu hàng?" đã biến môn học này thành trò chơi trí tuệ đầy hấp dẫn đối với cô ngay khi tự tìm ra đáp số.

Dù vậy, tuổi thơ của nữ toán học không bị vây quanh bởi lịch học thêm dày đặc hay sách luyện thi. Phụ huynh mong muốn cô có sự phát triển tự nhiên thông qua các hoạt động như xem truyền hình, đi dạo hay tập luyện thể thao. Cô thoải mái đọc Harry Potter, Chúa tể những chiếc nhẫn hay thần thoại Hy Lạp mà không gặp phải bất kỳ sự áp đặt hay cấm đoán nào từ cha mẹ về điểm số cũng như sở thích đọc sách.

Lên 4 tuổi, sự cố bỏng nước sôi nghiêm trọng ở cánh tay khiến cô phải điều trị phẫu thuật ghép da và nằm viện trong thời gian dài. Chính trong thời gian này, định hướng tự học và đọc sách từ cha mẹ đã giúp cô tích lũy kiến thức vượt trội, đủ năng lực vào thẳng lớp 2 khi mới 5 tuổi.

Hành trình chinh phục học thuật và tư duy vượt qua thử thách

Đến năm 2007, ở tuổi 16, Hong Wang trúng tuyển vào Đại học Bắc Kinh. Trước những lời chúc mừng từ xóm giềng, mẹ cô lại giữ thái độ rất điềm tĩnh khi nhận định rằng việc đỗ Bắc Đại chưa phải là cột mốc quyết định toàn bộ thành công của một đời người.

Do chỉ tiêu ngành Toán tại Quảng Tây thời điểm đó chỉ có 1 sinh viên, cô chấp nhận nhập học khoa Khoa học Trái đất và Không gian. Nhờ kiên trì tự nghiên cứu chương trình Toán ngay từ năm thứ nhất, cô đã xuất sắc vượt qua kỳ thi sát hạch để chuyển sang đúng khoa Toán vào năm học thứ hai.

Sau khi tốt nghiệp vào năm 2011, cô sang Pháp hoàn thành chương trình kỹ sư ở Trường Bách khoa Paris và lấy bằng thạc sĩ tại Đại học Paris 11. Đến năm 2019, cô bảo vệ thành công luận án tiến sĩ tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT).

Tuy nhiên, chặng đường nghiên cứu của cô từng có lúc chần chừ. Trong giai đoạn học thạc sĩ, khi cảm thấy mất định hướng, cô đã tạm ngưng việc học toán để chuyển sang thực tập tại một công ty thiết kế kiến trúc. Trước quyết định đổi hướng này, cha mẹ cô không hề ngăn cấm mà luôn tạo điều kiện để con gái tự do trải nghiệm. Mẹ cô chỉ nhẹ nhàng khuyên rằng khi thấy mệt mỏi thì nên nghỉ ngơi, lúc hồi phục sức lực thì tiếp tục cố gắng.

Nhờ không gian tự do cùng sự thấu hiểu từ gia đình, sau quãng thời gian trải nghiệm, cô nhận ra toán học - nơi cho phép tư duy logic sáng tạo không giới hạn - mới chính là đam mê đích thực. Từ đó, cô dốc toàn bộ tâm huyết cho công tác nghiên cứu chuyên sâu.

Nữ giáo sư từng được biết đến như một "thần đồng" khi vào lớp 2 lúc 5 tuổi và trở thành sinh viên Bắc Đại ở tuổi 16. Ảnh: Tạp chí Hôn nhân và Gia đình

Sự ủng hộ thầm lặng và triết lý giáo dục nhân văn

Liên tiếp các danh hiệu lớn đã đến với cô: giải thưởng Maryam Mirzakhani New Frontiers năm 2022 và giải Salem năm 2025. Đến tháng 9/2025, cô chính thức trở thành giáo sư chung thân tại Viện IHES, trước khi tiếp tục nhận chức danh Giáo sư ở Đại học New York vào tháng 6/2026.

Phía sau những hào quang đó là sự hy sinh thầm lặng của gia đình. Cha mẹ cô từ chối hầu hết các lời mời phỏng vấn từ báo chí. Trong quá khứ, ông Wang Yingwen thậm chí đã khước từ cơ hội thăng tiến chuyển công tác về cơ quan chính quyền huyện chỉ nhằm dành trọn thời gian đồng hành cùng con gái.

Trân trọng tình cảm ấy, trong video giới thiệu tại buổi lễ nhận huy chương Fields, Hong Wang đã đưa hình ảnh quê nhà Quế Lâm vào khung hình. Cô chia sẻ bản thân luôn tranh thủ thời gian về quê để cùng đi dạo với đấng sinh thành. Nữ giáo sư khẳng định rằng chính sự tôn trọng quyền tự quyết, không can thiệp áp đặt và tình yêu thương vô điều kiện từ gia đình là nền tảng vững chắc nhất giúp cô chinh phục những đỉnh cao khoa học.

Cảm ơn quý độc giả đã dành thời gian theo dõi bài viết. Mời bạn tiếp tục khám phá thêm những câu chuyện truyền cảm hứng và các thông tin tri thức thú vị khác ở phần bài viết liên quan bên dưới.