Dự án cải tạo, quy gom và xây dựng lại các khu chung cư cũ đang trở thành một yêu cầu cấp thiết, mang ý nghĩa sống còn đối với sự an toàn của cư dân cũng như sự phát triển bền vững của thủ đô.
Thực trạng đáng báo động: Nỗi ám ảnh mang tên "Chung cư cũ"
Qua thống kê ban đầu, khu vực các phường Cửa Nam và Hoàn Kiếm ghi nhận tổng cộng 83 tòa chung cư cũ. Chúng phân bố rộng khắp các khu vực như phố Cổ, Hồ Gươm và vùng lân cận, khu phố Cũ cùng phân khu Ga. Phần lớn các công trình này đã được xây dựng từ giai đoạn trước năm 1954 hoặc trong thời kỳ kinh tế bao cấp, kéo dài từ năm 1960 đến 1990.
Sau hơn 50 năm sử dụng, đa số các khu chung cư cũ đã vượt quá tuổi thọ thiết kế và đang trong tình trạng xuống cấp nghiêm trọng. Mật độ dân cư cao cùng với nhu cầu sinh hoạt cấp bách đã khiến nhiều hộ dân tự ý cơi nới, tạo ra những "chuồng cọp" và lấn chiếm không gian chung. Điều này không chỉ làm thay đổi kiến trúc ban đầu mà còn trực tiếp gây nguy hiểm đến khả năng chịu lực của toàn bộ cấu trúc tòa nhà.
Phần lớn các chung cư cũ đều không được trang bị hệ thống phòng cháy chữa cháy đạt tiêu chuẩn hiện hành. Vì lẽ đó, những khu dân cư này tiềm ẩn nguy cơ "bà hỏa" cực kỳ lớn, có thể uy hiếp tính mạng và tài sản của cư dân bất cứ thời điểm nào.
Thêm vào đó, dù tọa lạc tại trung tâm thành phố, cư dân tại các chung cư cũ phải đối mặt với nhiều chỉ số điều kiện sống dưới mức trung bình. Họ thường xuyên sống trong các căn hộ chật chội và thiếu không khí. Cụ thể, diện tích nhà ở bình quân đầu người ở đây chỉ vỏn vẹn 16,5m2, thấp hơn đáng kể so với con số trung bình 29,5m2/người của toàn thành phố.
Sự cần thiết của việc cải tạo và quy gom chung cư cũ
Nhiệm vụ cải tạo và tái xây dựng các khu chung cư cũ tại hai phường Cửa Nam và Hoàn Kiếm được xem là cực kỳ cấp thiết, liên hệ chặt chẽ với quá trình phát triển của khu vực trung tâm Thủ đô.
Trước tiên, công tác cải tạo chung cư cũ có vai trò tối quan trọng trong việc đảm bảo an toàn tính mạng và tài sản cho cộng đồng. Việc tháo dỡ những công trình đã xuống cấp nguy hiểm, đồng thời xây dựng lại một hệ thống hạ tầng đồng bộ, đặc biệt là hệ thống PCCC hiện đại, sẽ chấm dứt nỗi lo lắng triền miên của hàng ngàn hộ gia đình, mang đến cho họ một không gian sống an toàn, văn minh và tiện nghi.
Tiếp theo, giải pháp "quy gom" – tức là tập trung cư dân từ các chung cư nhỏ lẻ vào những tòa nhà tái định cư mới, khang trang trong cùng khu vực – sẽ góp phần làm giảm mật độ xây dựng. Điều này đồng thời nâng cao chất lượng sống và giữ gìn giá trị lịch sử độc đáo của khu vực trung tâm Thủ đô.
Cuối cùng, việc quy gom, đổi mới hoặc xây dựng lại những khu chung cư cũ sẽ giải phóng nguồn lực đất đai quý giá, gia tăng nguồn thu cho ngân sách nhà nước, đồng thời kiến tạo một diện mạo đô thị mới mẻ, thu hút du khách và thúc đẩy hoạt động thương mại.
Hình ảnh một khu chung cư cũ đã bị biến đổi kết cấu và xuống cấp nghiêm trọng tại Huỳnh Thúc Kháng (Ảnh: Lê Hương).
Hà Nội đang triển khai một cách quyết liệt
Vào ngày 18/12/2021, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đã ban hành Quyết định số 5289/QĐ-UBND. Quyết định này chính thức công bố "Đề án cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ trên địa bàn thành phố Hà Nội", thiết lập một khung chính sách nền tảng cho việc triển khai đồng bộ trên toàn địa bàn.
Một dấu mốc lịch sử và có ý nghĩa quyết định chính là việc UBND Thành phố Hà Nội đã ban hành Quyết định số 5936/QĐ-UBND vào ngày 28/11/2025. Quyết định này đã phê duyệt toàn bộ “Đề án cải tạo, xây dựng lại, quy gom chung cư cũ (độc lập, đơn lẻ) trên địa bàn phường Cửa Nam, phường Hoàn Kiếm”.
Tiếp theo đó, Kế hoạch số 172/KH-UBND, được UBND thành phố Hà Nội ban hành vào ngày 26/4/2026, về quy hoạch, cải tạo, và tái xây dựng chung cư cũ, đã đóng một vai trò trọng yếu trong việc đẩy nhanh tiến độ thực hiện trên thực tế.
Để tiếp nối chủ trương chung của Thành phố, vào ngày 28/5/2026, UBND phường Cửa Nam đã ra Quyết định số 1143/QĐ-UBND-KTHTĐT. Quyết định này chính thức phê duyệt Quy hoạch tổng mặt bằng với tỷ lệ 1/500 dành cho dự án Xây mới chung cư cũ số 15C Trần Khánh Dư.
Dự án này được kỳ vọng sẽ mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Về mặt kinh tế, nó sẽ bổ sung khoảng 71.000m² sàn dành cho thương mại và dịch vụ, đóng góp hàng tỷ đồng tiền thuế (bao gồm VAT, thuế thu nhập, thuế nhà đất...) vào ngân sách. Đồng thời, dự án còn thúc đẩy hoạt động du lịch và quảng bá hình ảnh của Thủ đô.
Về phương diện xã hội, đề án góp phần chỉnh trang đô thị, mở rộng các không gian kiến trúc xanh, sạch, đẹp. Việc gia tăng diện tích hầm đỗ xe cũng cải thiện đáng kể giao thông tĩnh, giảm thiểu tình trạng ùn tắc. Hơn nữa, hệ số sử dụng đất được nâng cao sẽ góp phần nâng tầm chất lượng cuộc sống, loại bỏ các căn hộ cũ kỹ, xuống cấp (có diện tích dưới 25m²), đảm bảo sự an toàn cho cư dân và duy trì an ninh trật tự.
Với những bước tiến nhanh chóng này, khu vực trung tâm Hà Nội hứa hẹn sẽ "thay da đổi thịt" một cách ngoạn mục trong tương lai không xa. Cuộc tái thiết toàn diện này sẽ khôi phục cho trái tim Thủ đô một diện mạo văn minh, an toàn và thịnh vượng, xứng đáng với tầm vóc di sản, sẵn sàng vững bước vào kỷ nguyên mới.
Cảm ơn quý độc giả đã dành thời gian theo dõi bài viết này. Kính mời quý vị tiếp tục khám phá những nội dung liên quan để hiểu rõ hơn về các dự án phát triển đô thị của chúng tôi.
Ý kiến bạn đọc (0)