Khai trương Trung tâm Quốc gia Hỗ trợ Sản xuất thử Chip Bán dẫn

Việt Nam chính thức ra mắt Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn

Bộ Khoa học và Công nghệ vừa chính thức khai trương Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn (VNMPW/CC), đánh dấu bước tiến quan trọng trong chiến lược phát triển ngành công nghiệp bán dẫn nội địa, phục vụ nhu cầu của các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp trong nước.

Trung tâm cung cấp những dịch vụ gì?

Lễ ra mắt VNMPW/CC diễn ra vào sáng 26/6 tại Hà Nội. Trung tâm được thiết lập để cung cấp công cụ thiết kế, thực hiện thẩm định và kiểm chứng thiết kế, đồng thời đóng vai trò đầu mối kết nối với các nhà máy chế tạo chip (foundry), đơn vị đóng gói, kiểm thử và các đối tác công nghệ quốc tế. Từ đó, trung tâm tổ chức sản xuất thử cho các cơ sở nghiên cứu và doanh nghiệp thông qua mô hình Multi-Project Wafer (MPW) — phương thức ghép nhiều thiết kế chip vào cùng một lô sản xuất nhằm tối ưu hóa chi phí.

Sau khi hoàn tất thiết kế, mỗi con chip cần trải qua giai đoạn sản xuất thử để kiểm tra hoạt động thực tế trên silicon, từ đó phát hiện các lỗi liên quan đến hiệu năng, tiêu thụ điện năng, nhiệt độ và quy trình sản xuất trước khi đưa vào hoàn thiện sản phẩm. Trước đây, các đơn vị thiết kế chip tại Việt Nam buộc phải đặt hàng sản xuất thử tại nước ngoài theo dạng dự án riêng lẻ, khiến chi phí đội lên từ 30.000 đến 200.000 USD và thời gian chờ đợi kéo dài từ 12 đến 24 tháng.

Bức tranh hệ sinh thái bán dẫn Việt Nam

Hiện nay, hệ sinh thái bán dẫn trong nước đang có bước tăng trưởng đáng kể với khoảng 60 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thiết kế chip, đội ngũ kỹ sư thiết kế lên đến 7.000 người và 166 cơ sở giáo dục đại học đã triển khai chương trình đào tạo về bán dẫn và các lĩnh vực có liên quan.

Cục trưởng Công nghiệp công nghệ thông tin Nguyễn Khắc Lịch nhận định: "Việt Nam cần phải tháo gỡ một điểm nghẽn căn bản là năng lực hiện thực hóa các bản thiết kế chip thành sản phẩm thực tế." Theo số liệu thống kê của đơn vị này, nhu cầu sản xuất thử trong nước hiện ở mức khoảng 30.000 chip. Trung tâm VNMPW/CC được kỳ vọng sẽ phá vỡ nút thắt đó, đóng vai trò hạ tầng dùng chung nhằm rút ngắn quá trình phát triển sản phẩm chip mang thương hiệu Việt Nam.

Tại lễ ra mắt sáng 26/6, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân nhấn mạnh: "Bước đi từ hành lang pháp lý, luật đến cụ thể hóa như trung tâm sản xuất thử ngày hôm nay trong một thời gian ngắn thể hiện quyết tâm của Bộ Khoa học và Công nghệ trong việc phát triển ngành bán dẫn."

Lộ trình phát triển theo từng giai đoạn

Từ nay đến năm 2027, Nhà nước sẽ hỗ trợ toàn bộ 100% chi phí sản xuất thử nhằm khuyến khích các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và nhóm thiết kế tích cực tham gia nghiên cứu, phát triển và thử nghiệm sản phẩm bán dẫn.

Sang giai đoạn 2028–2030, trung tâm sẽ chuyển sang cơ chế hỗ trợ một phần chi phí, song song với việc hoàn thiện hệ thống công cụ và nâng cao dịch vụ kỹ thuật chuyên sâu, hướng tới cải thiện chất lượng thiết kế và khả năng thương mại hóa sản phẩm. Từ năm 2030 trở đi, mục tiêu đặt ra là đưa trung tâm trở thành địa chỉ hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn uy tín hàng đầu khu vực Đông Nam Á.

Chuyên gia khuyến nghị hướng phát triển

Bà Nguyễn Bích Yến, Chủ tịch VSAP Lab, đại diện tổ chuyên gia tư vấn của trung tâm — gồm 21 thành viên đến từ các tập đoàn, viện nghiên cứu và trường đại học — cho rằng: "Vai trò của mô hình MPW không chỉ là gửi thiết kế đi chế tạo mà là một hệ thống kỹ thuật để giảm rủi ro trước khi đưa thiết kế vào sản xuất, nâng cao chất lượng thiết kế chip trong nước và chứng minh được ứng dụng thực tế của sản phẩm."

Các chuyên gia khuyến nghị các đơn vị tại Việt Nam nên tập trung vào thiết kế và sản xuất thử những dòng chip xử lý tại biên chuyên dụng cho thiết bị IoT, bộ xử lý ngôn ngữ và hình ảnh được tối ưu cho tiếng Việt, chip bảo mật phần cứng và chiplet — tức các "mảnh" nhỏ của chip, mỗi mảnh đảm nhận một chức năng chuyên biệt và được ghép lại thông qua đóng gói tiên tiến để tạo thành một con chip hoàn chỉnh.

Ngay tại sự kiện ra mắt, Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn đã ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác với 19 đối tác, bao gồm các doanh nghiệp thiết kế và chế tạo chip trong lẫn ngoài nước cùng các trường đại học Việt Nam.

Kỳ vọng từ giới học thuật và lãnh đạo bộ

PGS.TS Trần Cao Vinh, Phó giám đốc Đại học Quốc gia TP HCM, đánh giá cao vai trò của trung tâm mới: "Trung tâm mới thành lập tạo ra giải pháp cho những khó khăn đối với các nhóm nghiên cứu thiết kế vi mạch. Việc tập trung vào một đầu mối, được ngân sách hỗ trợ, giúp kết quả thiết kế được chế tạo thử nghiệm, đóng gói kiểm thử và hoàn thiện."

Lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ khẳng định nền tảng hạ tầng dùng chung này được mở rộng tiếp cận cho toàn bộ viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp, đồng thời bày tỏ kỳ vọng các tổ chức sẽ tận dụng trung tâm để thúc đẩy sự ra đời của các sản phẩm bán dẫn mang thương hiệu Việt Nam.

• 'Kỹ sư Việt có thể tạo ra những con chip tiên tiến nhất'
• 'Cần cách tiếp cận thực dụng để phát triển công nghệ chiến lược'

Cảm ơn bạn đã dành thời gian theo dõi bài viết. Nếu bạn quan tâm đến lĩnh vực chip bán dẫn và công nghệ chiến lược, đừng bỏ qua các bài viết liên quan ngay bên dưới — chắc chắn sẽ có thêm nhiều thông tin thú vị đang chờ bạn khám phá.