ThS.BS Nguyễn Thị Kim Tuyền, thuộc khoa Nội tiết - Đái tháo đường, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết đái tháo nhạt là bệnh lý tương đối hiếm gặp với tỷ lệ khoảng 1/25.000 người và hoàn toàn khác biệt so với đái tháo đường.
Đái tháo nhạt và đái tháo đường: Dễ nhầm nhưng hoàn toàn khác nhau
Cả hai bệnh đều có biểu hiện tiểu nhiều và khát nhiều, khiến không ít người bị nhầm lẫn. Thực chất, đái tháo đường xuất phát từ rối loạn chuyển hóa carbohydrate dẫn đến tình trạng đường huyết tăng cao, trong khi đái tháo nhạt không liên quan đến chỉ số đường huyết. Nguyên nhân của đái tháo nhạt là do cơ thể thiếu hụt hormone chống bài niệu (ADH) hoặc thận không còn khả năng phản ứng đúng mức với hormone này, từ đó làm mất khả năng giữ nước. Một dấu hiệu có thể phân biệt dễ dàng là nước tiểu của người mắc đái tháo đường thường sánh và đậm màu, còn ở người mắc đái tháo nhạt thì nước tiểu rất loãng và nhạt.
Bệnh nhân nhập viện với nồng độ natri vượt ngưỡng nguy hiểm
Anh Hiệu nhập Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM trong tình trạng nồng độ natri máu lên đến 150 mmol/L, vượt xa mức bình thường khoảng 135 mmol/L. Người bệnh bị tụt huyết áp, mất nước và rối loạn điện giải nghiêm trọng. Các bác sĩ đã chỉ định bù dịch tích cực, đồng thời theo dõi chặt chẽ cân bằng nước xuất nhập trong vòng 24 giờ nhằm phục hồi lượng nước thiếu hụt và ổn định huyết áp cho bệnh nhân.
Chẩn đoán xác định: Đái tháo nhạt trung ương do tổn thương hạ đồi - tuyến yên
Kết quả xét nghiệm cho thấy đường huyết của anh Hiệu vẫn trong giới hạn bình thường, tuy nhiên tỷ trọng nước tiểu và áp lực thẩm thấu nước tiểu đều giảm thấp. Hình ảnh chụp MRI phát hiện tổn thương tại vùng hạ đồi - tuyến yên. Từ những dữ liệu này, bác sĩ Tuyền kết luận anh Hiệu mắc đái tháo nhạt trung ương — hệ quả của tổn thương vùng hạ đồi - tuyến yên sau ca phẫu thuật u sọ hầu được thực hiện một năm trước đó.
Điều trị và theo dõi sau xuất viện
Sau hai tuần điều trị bằng thuốc kết hợp điều chỉnh lối sống và chế độ dinh dưỡng mỗi ngày, các triệu chứng khát nước và tiểu nhiều của anh Hiệu đã giảm rõ rệt. Bệnh nhân được tiếp tục duy trì phác đồ điều trị và thực hiện tái khám định kỳ theo lịch hẹn của bác sĩ.
Bác sĩ Tuyền tái khám cho anh Hiệu. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Vì sao việc phân biệt hai bệnh lại quan trọng?
Theo bác sĩ Tuyền, việc nhận diện đúng loại bệnh có ý nghĩa quyết định vì phác đồ chẩn đoán lẫn điều trị của hai bệnh này hoàn toàn không giống nhau. Với đái tháo đường, trọng tâm điều trị là kiểm soát đường huyết thông qua phối hợp chế độ ăn, vận động thể chất và dùng thuốc. Còn với đái tháo nhạt, mục tiêu là duy trì cân bằng lượng nước trong cơ thể, có thể bằng thuốc hoặc hormone tổng hợp.
Biến chứng nguy hiểm nếu không bổ sung nước kịp thời
Nếu người mắc đái tháo nhạt không bổ sung đủ lượng nước đã mất qua đường tiểu, nguy cơ mất nước trầm trọng và rối loạn điện giải là rất cao. Hậu quả có thể dẫn đến thiếu hụt natri, gây ra các triệu chứng như mệt mỏi, chóng mặt, tụt huyết áp và lú lẫn. Nghiêm trọng hơn, tình trạng mất nước kéo dài có thể tác động trực tiếp đến hệ tim mạch, làm tăng nguy cơ rối loạn nhịp tim và đột quỵ.
Bất kỳ ai có biểu hiện thường xuyên khát nước hoặc đi tiểu quá nhiều đều nên chủ động đến gặp bác sĩ để được chẩn đoán chính xác và có hướng điều trị phù hợp, tránh để bệnh tiến triển gây biến chứng nguy hiểm.
*Tên người bệnh đã được thay đổi
Cảm ơn bạn đã dành thời gian theo dõi bài viết. Nếu bạn quan tâm đến các chủ đề sức khỏe nội tiết và những bệnh lý dễ bị nhầm lẫn, đừng bỏ qua các bài viết liên quan ngay bên dưới — có thể có những thông tin hữu ích dành cho chính bạn hoặc người thân.
Ý kiến bạn đọc (0)