Ngày 19/6, Văn phòng Trung ương Đảng đã công bố các kết luận quan trọng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sau buổi họp sơ kết đánh giá một năm triển khai mô hình tổ chức tổng thể hệ thống chính trị và mô hình chính quyền ba cấp.
Mặc dù đã có những thành tựu ban đầu trong việc áp dụng hai mô hình này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhận định rằng vẫn còn vô số thách thức đòi hỏi sự xem xét và điều chỉnh kịp thời. Thực tế cho thấy, dù đã có sự sắp xếp lại bộ máy, chất lượng vận hành vẫn còn thiếu đồng bộ. Việc cắt giảm số lượng các đơn vị tổ chức không đi kèm với hiệu quả quản trị như mong đợi. Hơn nữa, quyền hạn đã được phân cấp nhưng các nguồn lực, khả năng và công cụ để thực thi lại chưa tương xứng với yêu cầu, nhiệm vụ của giai đoạn phát triển mới.
Nâng cao năng lực thực thi và hoàn thiện khung pháp lý
Người đứng đầu Đảng và Nhà nước chỉ đạo các cơ quan cần tập trung phân tích kỹ lưỡng về tính thống nhất, đồng bộ, minh bạch và cụ thể của các quy định pháp luật hiện hành. Đặc biệt cần chú ý đến hoạt động của chính quyền địa phương trong các lĩnh vực như khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, đất đai, tài nguyên, khoáng sản, lâm nghiệp, tài chính, ngân sách. Bên cạnh đó, việc phân cấp, phân quyền và ranh giới thẩm quyền giữa cấp Trung ương và địa phương cũng là trọng tâm cần đánh giá.
Khu vực TP Thủ Đức (cũ), TP HCM, vào tháng 8/2024. Hình ảnh được chụp bởi Quỳnh Trần.
Các địa phương có trách nhiệm đánh giá chi tiết năng lực thực thi công việc ở cấp xã so với các nhiệm vụ được giao, nhất là trong các lĩnh vực như đất đai, xây dựng, tài chính, tư pháp, công thương, nông nghiệp, môi trường, văn hóa xã hội. Quá trình đánh giá này phải gắn liền với các chỉ tiêu về biên chế, số lượng cán bộ chuyên sâu và việc bố trí vị trí việc làm phù hợp với chuyên môn, nghiệp vụ cũng như yêu cầu thực tế.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu làm rõ những hạn chế, bất cập giữa quy định về một mô hình và khung phân cấp với việc áp dụng trong thực tiễn tại các địa phương có trình độ phát triển, năng lực cán bộ, điều kiện địa lý và cơ sở hạ tầng giao thông, công nghệ thông tin khác nhau. Đặc biệt là đối với cấp xã, cần phân biệt rõ giữa các nhóm địa bàn đô thị, thành phố lớn khác biệt với khu vực nông thôn và miền núi.
Cải cách tư pháp và hạ tầng số tại cơ sở
Hiệu quả làm việc của các cơ quan tư pháp sau khi chấm dứt hoạt động của 3 tòa án cấp cao, 3 viện kiểm sát nhân dân cấp cao, cũng như các tòa án và viện kiểm sát cấp huyện, cần được xem xét một cách kỹ lưỡng. Tương tự, thực trạng hạ tầng số, viễn thông, công nghệ thông tin, dữ liệu và phần mềm chuyên ngành đã được trang bị cho chính quyền cơ sở cũng là điểm cần đánh giá chi tiết.
Tái cấu trúc đơn vị hành chính và định hướng phát triển
Thông báo nêu rõ: "Đánh giá, làm rõ sự cần thiết phải tiếp tục điều chỉnh, sáp nhập một số xã, phường trên cơ sở rà soát tiêu chí về diện tích, dân số, hạ tầng và năng lực cán bộ, yêu cầu phát triển, để phát huy lợi thế quản lý nhà nước theo quy mô và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số." Đây là bước quan trọng để tối ưu hóa quản lý và tận dụng công nghệ.
Cùng với đó, các cơ quan chức năng cần nghiên cứu, bổ sung quy định cho việc thành lập các đơn vị hành chính đô thị đặc biệt. Những đơn vị này sẽ đóng vai trò hạt nhân, nhằm điều phối sự phát triển, kết nối hạ tầng, các dịch vụ công và các không gian kinh tế trọng điểm.
Nhận diện thách thức và nguy cơ tiềm ẩn
Ngoài ra, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải đánh giá cẩn thận các nguy cơ tiềm tàng. Chẳng hạn, cuộc cải cách sắp xếp bộ máy có thể chỉ dừng lại ở việc giảm đầu mối mà chưa thực sự nâng cao năng lực phục vụ. Sự chênh lệch về chất lượng dịch vụ công giữa các đô thị lớn và vùng sâu, vùng xa cũng là một vấn đề. Tình trạng cán bộ cơ sở bị quá tải, đối mặt với áp lực lớn, dễ dẫn đến tâm lý e ngại sai phạm hoặc né tránh công việc cũng cần được giải quyết.
Một vấn đề khác cần được nhận diện là việc ranh giới hành chính mới có thể chưa phù hợp với không gian kinh tế, không gian đô thị, các khu công nghiệp, vùng du lịch, vùng sinh thái và các hành lang phát triển. Điều này có thể khiến người dân phải di chuyển xa hơn, khó tiếp cận các dịch vụ công hơn, tốn nhiều thời gian và chi phí hơn khi thực hiện các thủ tục do việc tổ chức các điểm phục vụ chưa hợp lý.
Lộ trình và quy mô sáp nhập hành chính quốc gia
Kể từ tháng 7/2025, cả nước sẽ thực hiện việc sáp nhập, giảm số lượng đơn vị hành chính từ 63 tỉnh, thành phố xuống còn 34. Đồng thời, song song với việc bỏ cấp huyện, toàn quốc cũng sẽ loại bỏ mô hình thành phố thuộc tỉnh, thành phố thuộc thành phố trực thuộc trung ương, cùng với các đơn vị như thị xã, quận, huyện và thị trấn.
Theo đó, 84 thành phố trực thuộc tỉnh, 53 thị xã và hai thành phố trực thuộc thành phố trực thuộc trung ương (gồm Thủ Đức và Thủy Nguyên) đều được xác định là các đơn vị hành chính cấp huyện nên sẽ bị bãi bỏ.
Hiện tại, Việt Nam đang có 7 thành phố lớn, bao gồm Hà Nội, TP HCM, Hải Phòng, Huế, Đà Nẵng, Cần Thơ và Đồng Nai.
Chúng tôi hy vọng bài viết này đã cung cấp cho quý vị độc giả cái nhìn toàn diện về những định hướng quan trọng trong cải cách hành chính. Kính mời quý vị tiếp tục theo dõi các bài viết liên quan của chúng tôi để cập nhật thêm nhiều thông tin hữu ích.
Ý kiến bạn đọc (0)