Từ năm học 2029-2030, học sinh trên cả nước sẽ được nhận sách giáo khoa hoàn toàn không mất tiền, theo mô hình mượn và hoàn trả để tái sử dụng nhiều lần. Đây là nội dung cốt lõi được ghi nhận trong Nghị định 271/2026.
Cơ chế mượn - trả sách giáo khoa như thế nào?
Nghị định 271 xác định rõ: bắt đầu từ năm học 2029-2030, mỗi em học sinh sẽ nhận một bộ sách giáo khoa đầy đủ cho tất cả các môn. Thủ tục mượn sách được thực hiện vào đầu năm học hoặc đầu từng học kỳ, tương ứng với chương trình học của lớp đó. Khi năm học hay học kỳ kết thúc, học sinh có nghĩa vụ nộp lại toàn bộ sách về thư viện nhà trường quản lý.
Với trường hợp học sinh có nhu cầu chuyển trường, quy định yêu cầu phải hoàn trả đầy đủ sách đã mượn tại cơ sở cũ trước khi chuyển sang trường mới. Đến nơi mới, học sinh tiếp tục được mượn sách tại đó, đảm bảo không bị đứt quãng trong quá trình học tập.
Bộ sách được lựa chọn thống nhất toàn quốc
Bộ sách giáo khoa phục vụ chính sách miễn phí do Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo phê duyệt, áp dụng chung trên toàn quốc, bao gồm cả phiên bản chuyển đổi hoặc học liệu thay thế dành cho học sinh khuyết tật. Hiện tại, bộ sách được lựa chọn là Kết nối tri thức với cuộc sống, với mức giá dao động từ 200.000 đến 300.000 đồng, chưa tính phần sách tiếng Anh.
Theo lộ trình, các khu vực biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi — nơi có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn — sẽ được ưu tiên triển khai chính sách này trước.
Hình ảnh học sinh Hòa Vang được ghi lại vào ngày công bố chính sách miễn phí sách giáo khoa. Ảnh: Hồ Đệ
Bên cạnh đó, Chính phủ khuyến khích các địa phương có khả năng tự cân đối nguồn lực hoặc huy động xã hội hóa, chủ động thực hiện miễn phí sách cho học sinh sớm hơn mốc năm học 2029-2030.
Phạm vi và đối tượng được áp dụng
Chính sách bao phủ học sinh theo học chương trình giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên cấp trung học cơ sở hoặc trung học phổ thông, cùng chương trình xóa mù chữ. Riêng việc miễn phí sách tiếng dân tộc thiểu số sẽ tuân theo quy định riêng của Chính phủ về giảng dạy ngôn ngữ dân tộc trong các nhà trường và trung tâm giáo dục thường xuyên.
Ưu tiên tái sử dụng, hạn chế mua sắm mới
Hình thức mượn - trả được thiết kế để khai thác tối đa vòng đời của từng cuốn sách. Trước khi quyết định mua mới, các địa phương phải ưu tiên điều phối nguồn sách sẵn có thông qua cơ chế liên thông thư viện giữa các trường trong cùng địa bàn. Định hướng này vừa giúp tiết giảm áp lực chi tiêu công, vừa góp phần bảo vệ môi trường và tránh lãng phí tài nguyên.
Quy định đặt ra hạn chót vào ngày 15/6 hàng năm để các trường hoàn tất nhập kho và kiểm kê số lượng sách, đảm bảo đáp ứng đủ nhu cầu cho năm học tiếp theo, đồng thời cập nhật toàn bộ dữ liệu lên hệ thống quản lý thư viện.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố được trao quyền điều phối việc luân chuyển sách giáo khoa giữa thư viện các trường trên địa bàn để phát huy tối đa hiệu quả sử dụng. Sách được ưu tiên điều chuyển là những cuốn còn nguyên vẹn, không bị rách nát hay hư hỏng. Nguyên tắc chủ đạo là tiết kiệm, sát thực tế; trường hợp chi phí vận chuyển vượt quá giá trị mua mới thì không thực hiện điều chuyển.
Song song đó, Nhà nước sẽ chủ động mua bổ sung sách giáo khoa cho thư viện các trường, đồng thời đẩy mạnh phát triển sách điện tử và tài liệu học tập số để bắt kịp xu hướng chuyển đổi số trong giáo dục.
Nền tảng pháp lý và mục tiêu dài hạn
Chủ trương miễn phí sách giáo khoa bắt nguồn từ Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, sau đó được Quốc hội chính thức thông qua. Nghị quyết cũng xác định từ năm học 2026-2027, toàn quốc thống nhất dùng chung một bộ sách giáo khoa, thay thế cho mô hình nhiều bộ sách cùng song song tồn tại như hiện nay.
Về mặt xã hội, chính sách hướng đến việc giảm nhẹ gánh nặng chi phí học tập cho các gia đình, tạo cơ hội tiếp cận giáo dục bình đẳng hơn cho học sinh, đặc biệt là những em sinh sống tại vùng khó khăn hoặc có điều kiện kinh tế hạn chế.
Hòa Vang — địa phương đầu tiên đi trước một bước
Xã Hòa Vang, TP Đà Nẵng trở thành nơi đầu tiên trong cả nước hiện thực hóa mô hình này. Địa phương đã chi 1,5 tỷ đồng từ ngân sách để mua mới 74.000 bộ sách giáo khoa, nâng tổng số đầu sách trong tủ sách dùng chung lên 91.000 cuốn, sẵn sàng phục vụ học sinh mượn miễn phí ngay từ năm học 2026-2027.
Cảm ơn bạn đã đọc đến cuối bài viết này. Nếu chủ đề chính sách giáo dục và các đổi mới trong hệ thống trường học khiến bạn quan tâm, hãy tiếp tục khám phá những bài viết liên quan được gợi ý ngay phía dưới — chắc chắn sẽ có nhiều thông tin hữu ích đang chờ bạn.
Ý kiến bạn đọc (0)