Thu nhập bạc triệu mỗi ngày nhờ tuyệt kỹ lắng nghe "nông sản tỷ đô"

Vào giai đoạn sầu riêng vào vụ chín rộ, các thợ gõ chuyên nghiệp lại tất bật di chuyển tới những khu vườn tại Gia Lai nhằm đánh giá xem quả đã đủ độ già để hái hay chưa. Dù công việc này mang lại nguồn thu cao mỗi ngày nhưng người làm nghề cũng phải đối mặt với nguy cơ thua lỗ lớn.

Thủ phủ sầu riêng tại Gia Lai hiện đang bước vào giai đoạn thu hoạch chính sự. Đây chính là lúc những thợ gõ sầu riêng chuyên nghiệp bận rộn với hành trình tìm kiếm và thu mua những trái cây đạt tiêu chuẩn chất lượng cao trên khắp các vùng miền.

Nhờ vào những trải nghiệm thực tế tích lũy qua hàng năm trời, họ chỉ cần lắng nghe âm thanh từ cú gõ là biết được quả đã đủ độ già hay chưa. Biện pháp thủ công đầy nghệ thuật này giúp những người lành nghề dễ dàng bỏ túi khoản thu nhập hàng triệu đồng mỗi ngày.

Anh Xuân Anh dùng cán dao gõ vào trái sầu riêng, nghe tiếng để xác định thời điểm thu hoạch (Ảnh: Phạm Hoàng).

Khi ánh bình minh vừa ló rạng, anh Tô Xuân Anh, hiện cư trú ở xã Ea Phê, tỉnh Đắk Lắk đã chuẩn bị sẵn chiếc xe máy cũ thồ theo hai chiếc sọt lớn để lên đường. Anh di chuyển qua những cung đường đất đỏ gồ ghề để tiếp cận các trang trại sầu riêng tại xã Ia Ko, tỉnh Gia Lai.

Ngay sau khi đặt chân tới nhà vườn và trao đổi ngắn gọn với chủ hộ, anh Xuân Anh nhanh chóng leo lên các cành sầu riêng ở độ cao hàng chục mét. Đứng cheo leo trên cao, anh dùng phần cán của con dao gõ nhẹ lên từng lớp vỏ gai và chăm chú phân tích âm thanh dội lại.

Theo chia sẻ của anh Xuân Anh, những người thợ có chuyên môn cao sẽ trực tiếp trèo cây gõ kiểm tra nhằm thẩm định chất lượng quả. Khi nhận thấy trái đã đạt độ già cần thiết, họ tiến hành thương thảo giá cả với chủ đất để gom hàng, sau đó vận chuyển tới bán lại cho các đại lý thu mua nhằm hưởng chênh lệch.

Bí quyết nhận biết quả già qua âm thanh và hình dáng

Anh Xuân Anh tiết lộ rằng với những người mới chập chững bước vào nghề, mọi tiếng động phát ra đều có vẻ giống nhau, chỉ khi làm việc nhiều năm mới có thể thấu hiểu sự khác biệt. Nếu âm thanh vang lên có độ trầm, đục và nghe rỗng bên trong thì chứng tỏ quả đã tới tuổi hái. Bên cạnh thính giác, người thợ còn phải kết hợp quan sát diện mạo và sắc tố bên ngoài để định lượng chính xác thời gian thu hoạch.

“Vào thời điểm sầu riêng đạt tới độ chín sinh lý lý tưởng, phần cơm thịt phía trong sẽ tự động co rút lại, tạo ra một khoảng trống nhất định với lớp vỏ ngoài. Sự thay đổi này làm xuất hiện thứ âm thanh đặc thù, giúp người thợ đưa ra quyết định có cắt quả hay không”, anh Xuân Anh phân tích chi tiết.

Nghề gõ sầu riêng giúp anh Xuân Anh kiếm tiền triệu mỗi ngày nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro (Ảnh: Phạm Hoàng).

Nhờ sở hữu kỹ năng điêu luyện, trung bình mỗi ngày làm việc, anh Xuân Anh chọn lọc và thu mua được khoảng 7-8 tạ trái cây để cung ứng cho các thương lái lớn. Với mức chênh lệch dao động từ 200.000 đến 300.000 đồng cho mỗi tạ hàng, anh bỏ túi nguồn thu nhập hơn 1 triệu đồng sau một ngày lao động.

Anh Xuân Anh nhấn mạnh rằng năng lực định lượng độ già cùng chất lượng quả qua tiếng gõ chính là yếu tố cốt lõi sống còn của một người làm nghề gom hàng. Suốt chặng đường gần 10 năm theo đuổi công việc này, anh cũng từng phải trả giá đắt do những sai lầm xuất phát từ việc thiếu kinh nghiệm thực tế.

"Ở giai đoạn đầu khi mới tập tành làm nghề, tôi đã từng phán đoán sai và cắt phải những quả sầu riêng còn non trên cây. Hậu quả là phần cơm bên trong bị sượng, không thể tiêu thụ, khiến bản thân chịu khoản lỗ lên tới hàng chục triệu đồng", anh Xuân Anh bộc bạch về kỷ niệm buồn.

Sau khi kiểm tra kỹ lượng và thu mua sầu riêng, chị Hoàng Tố Hiền vận chuyển đến nhập cho thương lái (Ảnh: Phạm Hoàng).

Rủi ro rình rập phía sau công việc thu nhập cao

Chị Hoàng Tố Hiền, một người làm nghề tại xã Chư Sê, Gia Lai cũng đã tích lũy được hơn 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực kinh doanh sầu riêng. Trước khi chọn Gia Lai làm điểm dừng chân, chị từng lặn lội mưu sinh qua các thủ phủ sầu riêng lớn tại Đồng Nai và khắp vùng đồng bằng sông Cửu Long. Vào giai đoạn cao điểm của vụ mùa, khối lượng hàng chị thu mua mỗi ngày có thể vượt mức một tấn.

"Công việc này phần lớn dựa vào sự nhạy bén và kinh nghiệm thực tế. Không chỉ dựa vào tiếng gõ, chúng tôi còn phải đánh giá kỹ phần cuống và sắc tố của vỏ quả. Khi cuống sầu riêng ngả sang màu thẫm, vỏ quả có sắc vàng nhẹ kết hợp với tiếng vang rỗng lúc gõ thì đó là thời điểm vàng để thu hoạch", chị Hiền bật mí bí quyết.

Cũng theo lời chị Hiền, nghề này không chỉ đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc mà còn chứa đựng tính rủi ro rất cao. Nếu người đi mua nhìn nhận sai về độ chín, cắt nhầm quả non làm cơm bị sượng thì các vựa lớn sẽ thẳng thừng từ chối nhận hàng hoặc tìm cách hạ giá mua vào.

"Dù có những khó khăn như vậy, song nguồn thu mà công việc này mang lại vẫn rất hứa hẹn. Dựa trên khối lượng hàng hóa gom được và quy mô giao dịch, mỗi người thợ có thể kiếm từ vài trăm nghìn đồng cho tới cả triệu đồng mỗi ngày", chị Hiền khẳng định.

Hiện nay, sầu riêng đã khẳng định vị thế độc tôn là loại trái cây giá trị nhất Việt Nam, chính thức đứng vào hàng ngũ những mặt hàng nông sản xuất khẩu chủ lực khi đem về doanh thu ấn tượng xấp xỉ 4 tỷ USD vào năm 2025.

Xin chân thành cảm ơn quý độc giả đã dành thời gian theo dõi bài viết này. Hy vọng những thông tin trên đã mang đến cho bạn cái nhìn thú vị về nghề nghiệp độc đáo này; mời bạn tiếp tục khám phá thêm nhiều bài viết hấp dẫn khác ở ngay phía dưới.