Cư dân gác mái Paris "sống trong lò nung" giữa đợt nóng lịch sử
Đợt nắng nóng kỷ lục đang ập xuống châu Âu đã biến những căn hộ áp mái dưới các tấm kẽm đặc trưng của Paris (Pháp) thành những "lò nung" thực sự, đẩy tầng lớp có thu nhập thấp vào hoàn cảnh sống ngạt thở và đầy hiểm nguy.
Từ "giấc mơ Paris" đến nỗi ám ảnh mỗi buổi chiều hè
Amelie Kenney, 23 tuổi, từng nghĩ mình đã chạm tay được vào cuộc sống lý tưởng sau khi tốt nghiệp đại học. Cô thuê được một căn hộ áp mái nhỏ nhắn với mức giá vừa phải ngay tại thủ đô nước Pháp — điều mà không ít sinh viên mơ ước.
Từ chiếc ban công nhỏ, cô có thể phóng tầm mắt ra những mái nhà xám đặc trưng của Paris. Nếu cúi người ra đủ xa, Vương cung thánh đường Sacré-Cœur trên đồi Montmartre cũng hiện ra trong tầm nhìn. Đó là những khoảnh khắc khiến cô yêu căn phòng nhỏ ấy hết lòng.
Thế nhưng, khi nhiệt độ liên tục phá vỡ các mốc kỷ lục, tình yêu đó nhanh chóng biến thành nỗi sợ hãi. "Đây là tuần tệ nhất kể từ khi chúng tôi dọn vào ở. Suốt buổi chiều, căn hộ bị nung nóng đến mức như đang ở trong lò", cô gái người Australia đang sinh sống tại Paris chia sẻ.
Hoàn cảnh của Kenney không phải là cá biệt. Hàng nghìn cư dân sống ngay bên dưới những mái nhà kẽm mang tính biểu tượng của Paris đang đối mặt với tình trạng tương tự, khi thành phố cùng nhiều vùng khác của châu Âu đang trải qua đợt nắng nóng khốc liệt hiếm có trong lịch sử.
Căn hộ 735 euro/tháng, không thang máy, một cửa sổ hướng tây
Kenney thuê căn hộ trên tầng 6 — không có thang máy — cùng người bạn 23 tuổi đến từ Italia, với giá 735 euro mỗi tháng, tương đương hơn 22 triệu đồng. Trong không gian chật chội đó, họ chỉ có thể kê vừa một chiếc giường đôi, một bàn làm việc và một cây đàn piano điện cỡ nhỏ.
Căn hộ chỉ có duy nhất một cửa sổ nhô lên từ mái kẽm, quay hoàn toàn về hướng tây. Điều đó có nghĩa là ánh nắng chiếu thẳng vào phòng từ giữa trưa cho đến khi mặt trời lặn. Kenney thừa nhận từng rất thích nơi này vì có thể nhìn xuống quảng trường — nơi các cặp đôi tổ chức đám cưới vào cuối tuần — nhưng giờ đây, chỉ cần có điều kiện hơn một chút, cô sẽ chuyển đi ngay.
Đây là thực trạng chung của những người thuê gác mái tại Paris: đa phần là sinh viên hoặc người có thu nhập thấp, không đủ khả năng chi trả cho các căn hộ rộng rãi hơn ở tầng thấp — nơi ít bị ánh nắng chiếu trực tiếp hơn.
Nguy cơ tử vong cao gấp hơn 4 lần so với người ở tầng thấp
Những con số thống kê từ các nghiên cứu khoa học cho thấy mức độ nghiêm trọng của vấn đề này. Theo Cơ quan Y tế Công cộng Pháp, một nghiên cứu về đợt nắng nóng lịch sử năm 2003 — thảm họa khiến khoảng 15.000 người tử vong do nhiệt độ cao — chỉ ra rằng người sống trong các căn gác mái ngay dưới mái nhà tại Paris có nguy cơ tử vong cao gấp hơn 4 lần so với những cư dân khác.
Một công trình nghiên cứu đăng trên tạp chí khoa học The Lancet Planetary Health cũng kết luận rằng Paris là thành phố có nguy cơ tử vong do nắng nóng cao nhất trong số 30 thủ đô châu Âu được khảo sát trong nghiên cứu này.
Mái kẽm hấp thụ nhiệt — di sản đẹp, hiểm họa thầm lặng
Khoảng 75% mái nhà tại Paris được lợp bằng tấm kẽm, tạo nên khung cảnh những mái nhà màu xám huyền thoại đã truyền cảm hứng cho vô số họa sĩ, nhiếp ảnh gia và nhà làm phim suốt nhiều thế kỷ. Nghề lợp mái kẽm truyền thống của Paris thậm chí đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể cần bảo tồn.
Vật liệu này có nhiều ưu điểm: bền bỉ trước thời tiết, dễ uốn nắn và có thể tái chế. Song vì bản chất là kim loại, kẽm hấp thụ và dẫn truyền nhiệt rất mạnh — và đó chính là thứ đang tra tấn những cư dân sống ngay bên dưới.
"Rất nhiều người thấy những mái nhà Paris thật quyến rũ và lãng mạn. Nhưng thực tế, người sống ở đó thường là sinh viên hoặc lao động thu nhập thấp chỉ đủ tiền thuê một phòng rất nhỏ", bà M. Olivier, đại diện Quỹ Nhà ở dành cho Người có Hoàn cảnh Khó khăn, nhận xét.
Vừa nóng, vừa thiếu thông gió — điều hòa gần như vắng bóng
Theo bà Olivier, những căn hộ này không chỉ hứng chịu toàn bộ sức nhiệt từ mái kẽm mà còn gần như không có luồng gió đối lưu để thoát nhiệt vào ban đêm — khoảng thời gian lẽ ra phải giúp cơ thể phục hồi.
Trong khi các tòa nhà văn phòng, trung tâm thương mại và rạp chiếu phim tại Paris đều được trang bị điều hòa, phần lớn căn hộ tư nhân ở khu trung tâm lịch sử lại không có thiết bị làm mát. Tình trạng này phổ biến nhất tại những khu phố mang phong cách kiến trúc Haussmann — quy hoạch đô thị hình thành từ thế kỷ 19 với những đại lộ rộng, hàng cây xanh và các dãy nhà cổ đặc trưng.
Bà Olivier chỉ ra một nghịch lý đau lòng: chính các quy định nghiêm ngặt nhằm bảo tồn diện mạo lịch sử của Paris đang cản trở việc cải tạo nhà ở để thích ứng với biến đổi khí hậu. Những quy định đó bảo vệ được mái nhà của Paris, nhưng lại không bảo vệ được những người đang sống ngay bên dưới chúng.
Cảm ơn bạn đã dành thời gian theo dõi bài viết. Nếu bạn quan tâm đến các vấn đề đô thị, khí hậu và đời sống xã hội, đừng bỏ qua những bài viết liên quan ngay bên dưới.
Ý kiến bạn đọc (0)