Kế hoạch và tiến độ triển khai 18 tuyến đường sắt đô thị tại Thủ đô Hà Nội

Trong giai đoạn 2026-2030, Thủ đô Hà Nội dự kiến khởi công và xây dựng 8 tuyến metro; tiếp đó sẽ tập trung thực hiện 6 tuyến và đoạn tuyến trong các năm 2031-2035; toàn bộ 11 tuyến cùng đoạn tuyến còn lại sẽ tiếp tục được hoàn thiện từ nay tới năm 2045.

Hội đồng Nhân dân Thành phố Hà Nội vừa quyết nghị thông qua nghị quyết về điều chỉnh, bổ sung các dự án metro trên địa bàn vào Phụ lục ban hành kèm Nghị quyết số 188 ngày 19/2/2025 của Quốc hội. Đây là nghị quyết quy định áp dụng thí điểm một số cơ chế, chính sách mang tính đặc thù và đặc biệt nhằm tăng tốc phát triển mạng lưới đường sắt đô thị tại Hà Nội cũng như TP HCM.

Theo số liệu từ Ủy ban Nhân dân TP Hà Nội, Định hướng Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm xác định mạng lưới đường sắt đô thị có tổng chiều dài ước tính khoảng 1.200 km, trong đó hệ thống metro nội vùng chiếm 979 km. Trong khung thời gian 2026-2030, thành phố bổ sung thêm đoạn kéo dài đi Xuân Mai thuộc tuyến số 2A cùng đoạn Nhổn - Trôi kéo dài tới Sơn Tây thuộc tuyến số 3.

Đối với tuyến số 2A, phương án kéo dài tới Xuân Mai được kỳ vọng thúc đẩy mạnh mẽ khả năng giao thương giữa khu vực lõi trung tâm với các huyện phía Tây Nam, đồng thời hoàn thiện cấu trúc phân bổ không gian đô thị và tiếp thêm lực đẩy phát triển cho đô thị vệ tinh Xuân Mai.

Dù vậy, địa bàn Hà Nội hiện triển khai công trình nâng cấp và mở rộng tuyến Quốc lộ 6 (đoạn Ba La - Xuân Mai), mở rộng mặt cắt đường hiện hữu từ 6-10 m lên thành 60 m. Nhằm bảo đảm tính đồng bộ về mặt thi công, tránh tình trạng chồng lấn công trình và tối ưu hóa chi phí đầu tư, Thành ủy đã thống nhất định hướng khởi công tuyến 2A kéo dài vào năm 2026, phấn đấu về đích vào tháng 12/2030.

Trong khi đó, tuyến số 3 (đoạn Nhổn - Trôi và mở rộng đi Sơn Tây) đóng vai trò xương sống kết nối vùng trung tâm tới đô thị vệ tinh Sơn Tây cùng khu vực thượng lưu sông Hồng - Phú Thọ, định hướng phát triển hạ tầng theo mô hình dịch vụ, du lịch, văn hóa và lịch sử. Công trình này cũng hỗ trợ giãn dân nội thành ra ngoài vành đai 3 và mở rộng không gian đô thị theo mô hình TOD dựa trên Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm.

Tàu điện tuyến Nhổn - ga Hà Nội. Ảnh: Giang Huy

Danh mục các tuyến đường sắt đô thị đầu tư giai đoạn 2026-2030

Dưới đây là bảng tổng hợp các dự án đường sắt đô thị dự kiến thực hiện trong giai đoạn 2026-2030:

Kế hoạch phát triển mạng lưới đường sắt giai đoạn 2031-2035

Bước sang giai đoạn 2031-2035, Hà Nội sẽ dồn lực khép kín các mảnh ghép metro còn lại khu vực nội đô. Cụ thể bao gồm tuyến 2A (đoạn Cát Linh - Yên Thường), tuyến 3 (đoạn Yên Sở (Hoàng Mai) - tổ hợp ga Ngọc Hồi), tuyến 14 (đoạn KCN Quang Minh - Cầu Thăng Long) và tuyến 5 (đoạn kéo dài tới Cổ Loa - Dương Xá - Cổ Bi).

Chi tiết các dự án metro triển khai trong giai đoạn 2031-2035:

Tầm nhìn hoàn thiện toàn bộ hệ thống metro đến năm 2045

Giai đoạn 2036-2045 chứng kiến bước hoàn thiện toàn bộ các tuyến, đoạn tuyến còn lại với tổng chiều dài chừng 440 km đúng theo Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm. Mục tiêu là xây dựng thành công trọn vẹn toàn bộ mạng lưới giao thông đường sắt đô thị. Nhóm dự án trong thời kỳ này tập trung vào các nhánh kết nối vệ tinh, vùng phát triển mới, trung tâm giao thông cùng các hành lang kinh tế - đô thị.

Danh sách đường sắt đô thị triển khai từ 2036 đến 2045:

Hiện trạng và lộ trình tổng thể mạng lưới metro Hà Nội

Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm xác định quy mô hệ thống đường sắt đô thị được thừa hưởng trực tiếp từ Nghị quyết 188/2025 của Quốc hội kết hợp với các quy hoạch chuyên ngành đã duyệt. Quy mô toàn hệ thống đạt 18 tuyến với tổng chiều dài 979 km.

Đồng thời, quy hoạch tiến hành bổ sung và mở rộng kéo dài một số tuyến trọng điểm, bao gồm: tuyến 1 (Ngọc Hồi - Yên Viên - Nội Bài); tuyến 2 (sân bay Nội Bài - Trần Hưng Đạo - Thượng Đình - Thường Tín - Tam Hưng - Thượng Phúc - Dân Hòa); tuyến 10 (Đông Anh - Võ Chí Công - Vành đai 3 - Vành đai 2,5 - Times City - Đông Anh); tuyến 14 (cầu Thăng Long - Hồng Hà - Gia Lâm).

Tính đến thời điểm hiện tại, Hà Nội đã đưa vào vận hành thương mại 2 tuyến metro gồm tuyến 2A Cát Linh - Hà Đông và tuyến số 3 Nhổn - ga Hà Nội (phân đoạn trên cao). Song song với đó, hàng loạt tuyến đã khởi công xây dựng như tuyến 5 (Văn Cao - Hòa Lạc), tuyến 1 (Ngọc Hồi - sân bay Nội Bài), tuyến 2 (Nội Bài - Trần Hưng Đạo), tuyến 8 (Hòa Lạc - Mai Dịch), tuyến 10 (Đông Anh - Võ Chí Công - Times City) và tuyến 14 (cầu Thăng Long - Hồng Hà - Gia Lâm).

Cảm ơn quý độc giả đã dành thời gian theo dõi bài tổng hợp thông tin này. Mời bạn tiếp tục đọc các nội dung cập nhật mới nhất về quy hoạch và hạ tầng giao thông ở các bài viết liên quan phía dưới.