Thức xuyên đêm theo dõi chu kỳ sinh sản của chồn hương, nữ nông dân bỏ túi tỷ đồng

Nhằm đảm bảo tỷ lệ nhân giống chồn hương đạt hiệu quả tối ưu, bà Bùi Thị Nghĩa ở tỉnh Quảng Trị đã phải trải qua không ít đêm không ngủ để ghép đôi cho vật nuôi. Chỉ vỏn vẹn một năm áp dụng mô hình này, người phụ nữ đã mang về khoản thu nhập lên tới 3,6 tỷ đồng.

Màn đêm buông xuống, lúc mọi nhà bắt đầu nghỉ ngơi lại là thời điểm công việc của bà Bùi Thị Nghĩa (51 tuổi, cư trú ở xã Cồn Tiên, tỉnh Quảng Trị) bước vào giai đoạn bận rộn nhất. Người phụ nữ lặng lẽ theo sát từng biểu hiện, chăm chú lắng nghe âm thanh từ đàn chồn hương để kịp thời ghép cặp cho chồn cái khi bước vào giai đoạn động dục.

Bà Nghĩa chia sẻ, thời điểm chồn hương phát dục diễn ra rất ngắn và chỉ xuất hiện vào lúc đêm muộn. Trong trường hợp người nuôi không chú ý phát hiện kịp thời để thả chung với chồn đực, tiến trình thụ thai sẽ thất bại, từ đó gây ảnh hưởng trực tiếp tới năng suất sinh sản.

Bà Bùi Thị Nghĩa chăm sóc cá thể chồn hương của mình (Ảnh: Nhật Anh).

"Có những thời điểm tôi phải thức trắng nhiều đêm liên tục chỉ để trông chừng vài cá thể. Nếu lơ đễnh một chút là mất đi cơ hội phối giống, đành phải ngậm ngùi đợi tới chu kỳ kế tiếp của chúng", bà Nghĩa bộc bạch.

Hành trình rời phố về quê khởi nghiệp từ mô hình mới

Xuất thân trong một gia đình hoàn cảnh khó khăn, sau khi hoàn thành chương trình lớp 9, bà Nghĩa quyết định vào TPHCM mưu sinh bằng nghề công nhân, ban ngày đi làm còn ban đêm tham gia các lớp học bổ túc văn hóa nhằm trau dồi kiến thức.

Vào năm 2017, qua một chuyến đi thực tế tìm hiểu các phương thức chăn nuôi tại tỉnh An Giang, bà Nghĩa mới có dịp tiếp cận với nghề nuôi chồn hương. Nhận thấy loài vật này mang lại giá trị thương phẩm cao, bà quyết định từ bỏ cuộc sống thành thị, quay về quê nhà Quảng Trị để bắt tay xây dựng cơ sở cung cấp con giống.

Người phụ nữ này đã bỏ ra nhiều năm nhằm nắm bắt trọn vẹn tập tính sinh hoạt của giống chồn hương. Sau khi chuẩn bị chu đáo về năng lực kỹ thuật cùng thủ tục pháp lý, tới tháng 6/2025, bà Nghĩa tiến hành đầu tư quy mô, nhập về 240 con giống (gồm 200 con cái và 40 con đực) để khởi sự.

Nhờ quy trình chuẩn bị chu đáo, công việc nhân giống của bà Nghĩa gặt hái nhiều kết quả thuận lợi. Trải qua một năm, từ 240 con ban đầu, tổng đàn chồn đã tăng vọt lên con số 1.000 cá thể. Ở lứa xuất bán đầu tiên, bà Nghĩa đã cung cấp ra thị trường 800 con giống với mức giá 9 triệu đồng mỗi cặp, thu về khoản tiền 3,6 tỷ đồng.

Một cá thể chồn hương sinh sản tại trang trại của bà Bùi Thị Nghĩa (Ảnh: Nhật Anh).

Bí quyết chăm sóc và hướng đi mở rộng quy mô

"Giống vật nuôi này không quá khó chăm nhưng đòi hỏi chủ trại phải thật sự kiên trì, cẩn trọng và thấu hiểu đặc tính sinh học của chúng. Mỗi con được phân tách từng ô riêng biệt nhằm tiện cho việc theo dõi sức khỏe lẫn hoạt động sinh sản. Khẩu phần của chúng khá bình dân, chủ yếu là chuối chín, cám tổng hợp, cá trê, cá rô phi kết hợp trứng gà. Mức chi phí thức ăn chỉ mất khoảng 3.000 đồng/con/ngày", chủ trang trại cho hay.

Bà Nghĩa thông tin thêm, thời gian giao phối của giống chồn hương thường diễn ra từ tháng 1 đến tháng 8 mỗi năm. Khi giao phối hoàn tất, chồn cái sẽ được tăng cường dưỡng chất trong khẩu phần. Thời gian mang thai kéo dài 70 ngày, mỗi lứa chồn mẹ sinh từ 3-6 con, bình quân một năm đẻ 2-3 lứa.

"Việc cho ăn chỉ diễn ra khoảng 1-2 lần mỗi ngày, nhưng công đoạn quan sát đàn vật nuôi lại tốn rất nhiều thời gian, đặc biệt trong mùa sinh sản. Chủ nuôi cần kiểm soát trọng lượng chồn bố mẹ chặt chẽ, bởi trạng thái thừa cân sẽ làm suy giảm khả năng phối giống cũng như tỷ lệ sinh sản", bà Nghĩa chia sẻ thêm.

Hiện tại, bà Nghĩa đang chủ động hợp tác cùng 7 hộ gia đình ở Quảng Trị nhằm nhân rộng mô hình kinh tế này. Bên cạnh việc phân phối con giống, bà còn trực tiếp truyền đạt kinh nghiệm kỹ thuật, hỗ trợ quy trình chăm sóc và đảm bảo bao tiêu toàn bộ sản phẩm để người dân an tâm sản xuất.

Theo đánh giá của bà Nghĩa, thị trường tiêu thụ chồn giống lẫn chồn thịt đang có sức hút vô cùng lớn. Khá nhiều đối tác trong nước lẫn quốc tế đã liên hệ đặt vấn đề thu mua, tuy nhiên năng lực cung ứng hiện tại vẫn chưa đáp ứng đủ. Bà Nghĩa đã chủ động đề xuất và nhận được sự đồng thuận từ UBND xã Cồn Tiên về chủ trương quy hoạch 2ha đất để mở rộng cơ sở lên quy mô khoảng 3.000 con.

Đoàn cán bộ Phòng kinh tế UBND xã Cồn Tiên, tỉnh Quảng Trị tham quan, kiểm tra mô hình nuôi chồn hương của gia đình bà Nghĩa (Ảnh: Nhật Anh).

Trao đổi về mô hình này, ông Lê Phước Hiếu, Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Cồn Tiên, cho hay toàn địa phương đang có 5 hộ triển khai nuôi chồn hương, trong đó trang trại bà Nghĩa sở hữu quy mô lớn nhất và sớm mang lại giá trị kinh tế ấn tượng.

"Chính quyền địa phương luôn khích lệ các hộ gia đình nhân rộng mô hình đúng theo các quy định pháp luật, đảm bảo khai báo, quản lý rõ ràng nguồn gốc vật nuôi, đồng thời tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về vệ sinh thú y lẫn môi trường. Nếu đảm bảo tốt khâu liên kết đầu ra, nuôi chồn hương hứa hẹn là một hướng đi đầy tiềm năng giúp thúc đẩy kinh tế nông thôn và cải thiện đời sống người dân", ông Hiếu nhận định.

Cảm ơn quý độc giả đã dành thời gian theo dõi bài viết này. Hãy tiếp tục khám phá thêm nhiều thông tin hữu ích và các mô hình kinh tế hấp dẫn khác ngay phía dưới nhé!