'Đạo đức AI'

Cuốn sách đi sâu vào vấn đề: ''Ai sẽ chịu trách nhiệm khi trí tuệ nhân tạo (AI) đưa ra quyết định sai?''. Tác phẩm sắp xếp lại các nguyên tắc, công cụ và cách tiếp cận để hỗ trợ tổ chức quản trị AI, trong bối cảnh nhiều quốc gia đang thiết lập khung pháp lý cho trí tuệ nhân tạo, còn doanh nghiệp bắt đầu triển khai công nghệ này trên quy mô lớn.

Nội dung được trình bày theo hướng dễ áp dụng vào thực tế. Tác giả chia sẻ: "Tôi tin AI không nên thay thế con người mà phải nâng tầm con người, và điều đó chỉ xảy ra khi ta xây được niềm tin có cơ chế, có đo lường, có trách nhiệm". Từ các khái niệm cơ bản về đạo đức trí tuệ nhân tạo, ông tiếp tục phân tích những vấn đề như quản trị dữ liệu, nhận diện và đánh giá rủi ro, độ minh bạch của thuật toán, khả năng giải trình, bảo vệ quyền riêng tư, thiết lập giám sát và hình thành văn hóa AI trong tổ chức.

Theo tác giả, đạo đức AI không phải lực cản của đổi mới sáng tạo, mà là nền tảng để đổi mới đi xa và bền vững hơn. Trong phần Góc chuyên gia, Đào Trung Thành viết: "Tôi từng thấy nhiều tổ chức lao vào AI như lao vào một cuộc đua, ai cũng thích tốc độ, ít ai chịu nhìn phanh. Nhưng đời giống đường đèo, sương mù dày, nếu không có phanh thì nhanh chỉ là cách để đến tai nạn sớm hơn''.

Hình ảnh ''Chiếc phanh'' được dùng như ẩn dụ cho việc quản trị trí tuệ nhân tạo. Từ các ví dụ thực tế, tác giả cho rằng nguy cơ lớn nhất của AI không xuất phát từ bản thân công nghệ, mà đến từ sự chuẩn bị chưa đầy đủ của con người. Vì vậy, tổ chức cần kiểm soát dữ liệu đầu vào và xây dựng kênh phản hồi khi phát sinh sai lệch, nhằm hạn chế những hệ quả nghiêm trọng.

Công ty Cổ phần Xuất bản Khoa học và Giáo dục Thời đại (TIMES) phối hợp Nhà xuất bản Khoa học - Công nghệ - Truyền thông phát hành ấn phẩm này. Ảnh: TIMES

Tác phẩm đưa ra khung AI Governance, hỗ trợ doanh nghiệp thiết lập hệ thống quản trị AI theo từng bước trong 90 ngày. Không dừng ở các nguyên tắc định hướng, Đào Trung Thành giới thiệu nhiều công cụ cụ thể, gồm bảng kiểm đánh giá rủi ro, bản đồ cân nhắc lợi ích - tác hại, bộ câu hỏi thẩm định hệ thống AI và các biểu mẫu phục vụ việc ra quyết định. Sách hướng tới lãnh đạo, chuyên gia chuyển đổi số, người phụ trách quản trị rủi ro, luật sư doanh nghiệp và các nhóm kỹ thuật trực tiếp phát triển sản phẩm trí tuệ nhân tạo.

Tiến sĩ Trần Sĩ Chương, chuyên gia kinh tế và cố vấn phát triển doanh nghiệp, đánh giá ưu điểm của cuốn sách nằm ở cách tác giả liên kết triết học, quản trị, pháp lý với môi trường doanh nghiệp thực tiễn. Nhờ cách tiếp cận này, độc giả không thấy nội dung xa rời đời sống, đồng thời nắm được "làm thế nào" thay vì chỉ dừng ở "nên làm gì".

Phó giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Việt Hà, luật sư tại Pháp, đang làm việc tại trường IPAG Business School, Paris, nhận xét tác phẩm "vừa có tính học thuật, vừa có tính ứng dụng cao, góp phần thu hẹp khoảng cách giữa pháp luật và thực tiễn vận hành AI có trách nhiệm".

Đào Trung Thành hiện là Ủy viên Ban chấp hành Hội Truyền thông số Việt Nam (VDCA), nguyên Phó Viện trưởng Viện Blockchain và Trí tuệ nhân tạo (ABAII). Ông được biết đến là một trong những chuyên gia tiên phong trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ tại Việt Nam. Tác giả có hơn 30 năm kinh nghiệm tư vấn, đào tạo và triển khai các chương trình chuyển đổi số cho tài chính - ngân hàng, cơ quan nhà nước và doanh nghiệp.

Cảm ơn bạn đọc đã theo dõi bài viết. Mời bạn tiếp tục khám phá các nội dung liên quan bên dưới để có thêm góc nhìn về trí tuệ nhân tạo và quản trị công nghệ.