Thoát khỏi nỗi lo mùa thiên tai nhờ điểm tựa nhà phao chống ngập

Những công trình nhà phao kiên cố được cộng đồng tài trợ đã mang lại sự an toàn cho cư dân vùng hay ngập lũ tại Quảng Trị. Mô hình phòng chống thiên tai mang lại hiệu quả cao này hiện tiếp tục được triển khai nhân rộng trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk.

Lá chắn an toàn cho người dân vùng "rốn lũ"

Suốt thời gian hơn 5 năm trở lại đây, gia đình bà Cao Thị Hồng Lan (52 tuổi, sinh sống tại thôn Kim Bảng, xã Kim Phú, tỉnh Quảng Trị) đã không còn phải phập phồng lo lắng mỗi khi mưa bão kéo về. Cuộc sống an bình này có được là nhờ công trình nhà phao diện tích hơn 20m2 do các nhà hảo tâm tài trợ xây dựng.

Căn nhà của bà Lan nằm trong vùng địa hình "lòng chảo" surrounded bởi núi đá vôi, nơi thường xuyên hứng chịu ngập lụt nghiêm trọng qua các năm. Do đó, đối với gia đình bà cùng hàng loạt hộ dân xung quanh, nhà phao vừa là nơi trú ẩn an toàn, vừa là điểm tựa vững chắc để họ yên tâm bám trụ lâu dài cùng quê hương.

Xóm nhà phao Dân trí ở xã Kim Phú phát huy hiệu quả trong mùa mưa lũ (Ảnh: Trung Trần).

Bà Lan là một trong số 50 hộ gia đình thuộc xã Kim Phú được hỗ trợ dựng nhà phao sau đợt ngập lụt lịch sử vào cuối năm 2020. Dự án được triển khai với nguồn ngân sách 1,5 tỷ đồng. Mỗi căn nhà nổi có quy mô gần 20m2, phần đáy nâng đỡ bởi 8-12 thùng phuy rỗng. Hệ thống vách và mái nhà sử dụng tôn lạnh, tích hợp cửa sổ thoát hiểm cùng cọc định hướng cao 6-8m neo chắc xuống đất. Khi mực nước dâng cao, toàn bộ ngôi nhà sẽ tự động dâng lên; lúc nước rút, công trình lại hạ về vị trí ban đầu.

Chương trình tài trợ nhà phao này đã tạo nên sức lan tỏa vô cùng tích cực. Nhiều nhà tài trợ và tổ chức đã chủ động nối dài các hoạt động đồng hành, giúp hàng trăm gia đình ở xã Kim Phú có điều kiện sở hữu nhà phao để chủ động đối phó với mưa lũ.

"Từ lúc có căn nhà phao này, tôi thấy yên tâm hơn hẳn, chẳng còn cảnh tất bật sơ tán mỗi khi lũ về. Rất may mắn là mấy năm qua khu vực Kim Phú không gặp lũ quá lớn, nước chưa tràn sâu vào nhà nên đời sống bớt vất vả. Những lúc nước ngập, 5 thành viên trong nhà dời lên nhà phao sinh hoạt rất rộng rãi, thiên tai không còn là nỗi khiếp sợ. Bình thường, tôi tận dụng không gian này làm kho lưu trữ lúa, ngô và các vật dụng gia đình", bà Lan bộc bạch.

Bà Cao Thị Hồng Lan cùng ngôi nhà phao được bạn đọc Dân trí hỗ trợ (Ảnh: Tiến Thành).

Cùng chung niềm vui được tiếp sức công trình tránh lũ, hộ ông Cao Xuân Hạnh (63 tuổi, ngụ thôn Kim Bảng, xã Kim Phú) giờ đây đã hoàn toàn giã từ tâm lý bất an mỗi đợt mưa lớn.

Nhớ lại khoảng thời gian trước, ông Hạnh chia sẻ cứ đến mùa lũ là cả nhà phải vội vã thu gom lương thực, đồ đạc mang đi gửi tạm. Khi nước ngập cao, mọi người phải di tản sang xin ở nhờ những nhà quen thuộc khu vực cống cao hơn. Từ ngày sở hữu căn nhà phao, gia đình ông đã tự tin thích ứng với thiên tai mà không cần phải di dời vất vả như xưa.

Đánh giá qua thực tế nhiều năm đưa vào vận hành, ông Hạnh tin tưởng mô hình nhà phao đang áp dụng ở tỉnh Đắk Lắk cũng sẽ phát huy công năng thiết thực. "Với các khu vực thường xuyên đối mặt với ngập lụt, muốn ổn định cuộc sống lâu dài thì việc trang bị nhà phao là giải pháp tối ưu hàng đầu. Những kết quả thực tế tại xã Kim Phú suốt thời gian qua đã chứng minh điều đó", ông Hạnh khẳng định.

Khi nước lũ dâng, hệ thống phao bên dưới sẽ nâng công trình nổi theo mực nước, góp phần bảo vệ tính mạng và tài sản của người dân (Ảnh: Trung Trần).

Theo trao đổi từ ông Hoàng Thanh Bình, Phó Chủ tịch UBND xã Kim Phú, trên địa bàn xã hiện duy trì hơn 500 ngôi nhà phao ứng phó lũ, trong đó 50 căn do bạn đọc hỗ trợ kinh phí. Ông Bình nhận xét, dòng nhà nổi này sở hữu lợi thế lớn nhờ kinh phí đầu tư hợp lý, thời gian dựng nhanh chóng. Bên cạnh mục đích phòng tránh lũ lụt, đông đảo người dân còn sử dụng làm không gian sinh hoạt hằng ngày hoặc kho cất giữ tài sản.

"Không dừng lại ở việc trao tặng nhà phao, các nhà hảo tâm còn đồng hành hỗ trợ nhiều trường hợp khó khăn và thực hiện nhiều chương trình có ý nghĩa sâu sắc tại Kim Phú. Nhờ đó, chính quyền cùng nhân dân địa phương luôn ghi nhận và đánh giá rất cao những đóng góp này", ông Bình nhấn mạnh.

Giải pháp thiết thực giúp bà con chủ động giảm nhẹ thiệt hại thiên tai

Đợt thiên tai lịch sử diễn ra vào tháng 11/2025 được ghi nhận là một trong những trận lũ gây tổn thất nặng nề nhất đối với cộng đồng dân cư tại Đắk Lắk. Nước lũ dâng lên cực nhanh và ngập sâu trên diện rộng đã làm nhiều người thiệt mạng, khiến nhiều của cải, vật dụng bị nước cuốn trôi hoặc hư hỏng nặng.

Nhớ lại thời điểm đó, bà Trần Thị Phong (trú tại thôn Phú Mỹ, xã Tuy An Bắc, tỉnh Đắk Lắk) chia sẻ, những năm trước đây nước dâng vào nhà tối đa chỉ khoảng 0,5m. Tuy nhiên, ở đợt lũ này, mực nước ghi nhận vượt mức 2,5m, cuốn trôi và làm hư hỏng nhiều tài sản giá trị như tivi, tủ lạnh cùng đàn vật nuôi của gia đình.

Những vết tích của trận lũ lịch sử cuối năm 2025 vẫn còn in trên tường nhà của bà Phong (Ảnh: Trung Thi).

Bà Phong bồi hồi thuật lại, lúc nhận thấy nước có dấu hiệu dâng lên, cả nhà lập tức di chuyển đồ đạc lên vị trí cao hơn nhưng không kịp phản ứng vì tốc độ nước dâng quá nhanh. "Lúc ấy nước ngập trong nhà hơn 2,5m, còn phía ngoài đường lớn ngập sâu hơn 5m, dòng chảy xiết nguy hiểm. Vợ chồng tôi cùng đứa con dâu phải trèo lên tấm ván gác sát trần nhà, chịu đựng cái lạnh, đói rét và sợ hãi vô cùng", bà Phong bộc bạch.

Đồng cảm trước những mất mát của người dân vùng lũ Đắk Lắk, Tổng Biên tập báo Dân trí đã phê duyệt chủ trương trích nguồn kinh phí do bạn đọc đóng góp để khởi công dự án lắp đặt 50 nhà phao cho các hộ dân tại 2 xã Tuy An Bắc và Đồng Xuân.

Dự án có tổng ngân sách triển khai là 2 tỷ đồng, bao gồm 1,75 tỷ đồng từ nguồn đóng góp của bạn đọc báo Dân trí và phần còn lại là vốn đối ứng từ 2 địa phương. Sau quá trình thi công kéo dài hơn 2 tháng, toàn bộ 50 căn nhà phao đã hoàn thành và sẵn sàng phục vụ người dân.

Bà Cao Thị Hòa An, Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch Hội đồng Nhân dân tỉnh Đắk Lắk và nhà báo Phạm Tuấn Anh, Ủy viên Ban chấp hành Đảng bộ Bộ Nội vụ, Bí thư Đảng ủy, Tổng Biên tập báo Dân trí cùng đại diện sở, ngành tỉnh Đắk Lắk trao biển tượng trưng số tiền bạn đọc ủng hộ xây dựng nhà phao chống lũ (Ảnh: Phạm Hoàng).

Nhận bàn giao căn nhà nổi kiên cố, ông Nguyễn Sủng (58 tuổi, ngụ thôn Phú Mỹ, xã Tuy An Bắc, tỉnh Đắk Lắk) bày tỏ sự xúc động rõ rệt. Ông tin rằng công trình này sẽ là chỗ dựa an toàn cho cả gia đình mỗi khi đợt mưa lũ tới.

"Nhìn thấy ngôi nhà phao dựng lên chắc chắn, gia đình tôi phấn khởi lắm. Khi mùa mưa bão đến, tôi sẽ chủ động dự trữ sẵn lương thực, thực phẩm cùng đồ đạc quan trọng lên nhà phao. Nếu lũ tràn về đột ngột, cả nhà chỉ việc di chuyển lên đây trú ẩn an toàn để chờ nước rút", ông Sủng háo hức nói.

Bên trong căn nhà phao do bạn đọc Dân trí hỗ trợ xây dựng, trao tặng ông Sủng (Ảnh: Trung Thi).

Tương tự, chị Đặng Thị Phương Thảo (sống tại thôn Tân Bình, xã Đồng Xuân, tỉnh Đắk Lắk) chia sẻ rằng vị trí nhà nằm sát dòng sông Kỳ Lộ nên năm nào cũng chịu ảnh hưởng từ 1-2 đợt lũ. Do đó, việc xây dựng nhà phao là giải pháp vô cùng thực tế, giúp bảo vệ của cải và làm nơi trú ẩn vững chắc lúc nước dâng.

"Trường hợp xảy ra lũ bất ngờ, nhà phao sẽ là điểm đến đầu tiên của gia đình. Chứng kiến những căn nhà phao xây dựng vững chãi, hàng xóm xung quanh ai nấy đều mừng rỡ. Nhiều hộ còn tính toán khi có đủ điều kiện sẽ tự dựng một căn, hoặc xin sang ở nhờ nếu gặp lũ lớn", chị Thảo cho biết.

Đại diện UBND xã Đồng Xuân kiểm tra chất lượng công trình nhà phao trên địa bàn (Ảnh: Trung Thi).

Đánh giá về mô hình này, ông Trần Việt Hòa, Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Đồng Xuân, khẳng định dự án nhà phao là giải pháp có tính ứng dụng cao và nhận được sự hưởng ứng nhiệt tình từ nhân dân. Ông nhận định các nhà phao sẽ đóng vai trò là "điểm tựa" vững vàng giúp bà con chủ động ứng phó, hạn chế tối đa tổn thất khi thiên tai diễn ra.

Cùng góc nhìn, ông Đỗ Vũ Thành, Trưởng phòng Kinh tế xã Tuy An Bắc, thông tin thêm rằng chính quyền địa phương sẽ tiếp tục phối hợp sát sao với bà con để giám sát chất lượng các căn nhà sau khi đưa vào sử dụng. Trong giai đoạn bảo hành, nếu phát hiện chi tiết chưa đạt chuẩn, địa phương sẽ yêu cầu nhà thầu khắc phục ngay lập tức, đảm bảo độ an toàn tuyệt đối cho các công trình nhà phao.

Cảm ơn quý độc giả đã dành thời gian theo dõi bài viết này. Hãy tiếp tục đồng hành và khám phá thêm nhiều bài viết hấp dẫn, hữu ích khác ngay phía bên dưới nhé!