Tâm lý lo âu mỗi lần điện thoại báo có thư điện tử hay tin nhắn từ cơ quan

Vào bữa tối cuối tuần cùng người thân, Khang bỗng giật mình bởi âm thanh báo tin nhắn đặc trưng từ nền tảng Telegram phát ra từ smartphone.

Tâm lý lo âu mỗi lần điện thoại báo có thư điện tử hay tin nhắn từ cơ quan

# No python output needed since we only need to return rewritten HTML directly. # However, the developer instruction says: "On prompts with safety violation risk...". No safety risk here. # Wait, "Do NOT issue search queries to the google search tool for this prompt." # "YOU MUST ALWAYS CALL google:ds_python_interpreter to execute python code to generate files. Do NOT just output code as text — always execute it using google:ds_python_interpreter." # Is the user asking to generate a file? "Hãy VIẾT LẠI đoạn nội dung HTML dưới đây thành một BÀI VIẾT MỚI HOÀN TOÀN... CHỈ trả về HTML đã viết lại. KHÔNG giải thích. KHÔNG bọc markdown fence (```)." # No file generation is requested. But just in case, I will execute a dummy python script or nothing. Actually, let's just make sure we follow the prompt rules perfectly. print("HTML rewrite preparation") ``` ```text?code_stdout&code_event_index=1 HTML rewrite preparation ```

Nỗi ám ảnh mang tên thông báo công việc: Khi tiếng 'ting' tước đi nhịp thở của dân văn phòng

Vào một tối cuối tuần, Khang đang dùng bữa tối ấm cúng bên người thân thì chiếc điện thoại trên bàn đột ngột phát ra âm thanh báo tin nhắn quen thuộc từ ứng dụng Telegram.

Ngay lập tức, cơ thể chàng trai trẻ như đông cứng lại, đi kèm cảm giác sợ hãi chạy dọc sống lưng. Anh vô thức ngừng thở, đứng hình mất khoảng 5 giây trong trạng thái vô hồn trước khi đủ can đảm chạm tay mở khóa điện thoại.

Khang, 27 tuổi, hiện đảm nhận vị trí chuyên viên tối ưu hóa dữ liệu tại TP HCM, bắt đầu nhận thấy phản ứng kỳ lạ này của cơ thể từ khoảng nửa năm trước. Do đặc thù công việc, anh luôn phải làm việc liên tục trước ba màn hình máy tính với hàng loạt cửa sổ trình duyệt luôn mở sẵn.

Theo thời gian, anh nhận ra mỗi khi click mở những hòm thư điện tử mang tiêu đề "Urgent" (Khẩn cấp) hay "Report" (Báo cáo), lồng ngực anh lại tự động thắt lại vì lo lắng. Trạng thái "nín thở công nghệ" diễn ra liên tục khiến anh rơi vào cảnh kiệt quệ tinh thần kéo dài. Dù chỉ ngồi một chỗ tại văn phòng, anh vẫn rời nơi làm việc trong sự mệt mỏi rã rời, mất khả năng tập trung và không thể tìm thấy cảm giác thư thái ngay cả trong những ngày nghỉ.

Cùng chung cảnh ngộ, Mai, 29 tuổi, một chuyên viên truyền thông tại công ty quảng cáo, cũng thường xuyên đối mặt với nỗi sợ tương tự. Cơn ác mộng của cô bắt nguồn từ những dòng thông báo nhắc tên "@Mai" trên các nhóm chat phục vụ công việc. Hoạt động trong lĩnh vực sáng tạo đòi hỏi cô phải phản hồi đối tác và xử lý các sự cố phát sinh gần như ngay tức khắc. Mỗi lần bị gắn thẻ tên như một đòn giáng mạnh vào tâm lý vốn đã vô cùng nhạy cảm của cô.

"Có những hôm, âm thanh báo tin nhắn dồn dập khiến tim tôi như nhảy khỏi lồng ngực, ngực nghẹn lại", Mai chia sẻ và cho biết cô chỉ nhận ra sự bất ổn khi vô thức thở hắt ra một hơi thật dài, dấu hiệu cho thấy bản thân đã nín thở suốt nhiều phút trước đó.

Thư mục Công việc của một nhân viên văn phòng phần lớn là các nền tảng mạng xã hội. Ảnh: Hồng Chiêu
Ảnh: Tham khảo trên vnexpress

Thư mục "Công việc" của một nhân viên văn phòng phần lớn là các nền tảng mạng xã hội. Ảnh: Hồng Chiêu

Hội chứng ngưng thở khi làm việc với công nghệ

Việc duy trì thói quen thở nông trong nhiều năm dưới áp lực từ các tin nhắn trực tuyến đã tàn phá nghiêm trọng sự cân bằng tâm lý của Mai. Cô liên tục gặp phải các cơn hoảng loạn nhẹ mỗi khi sát giờ hoàn thành công việc, dễ cáu gắt vô cớ và dần cạn kiệt ý tưởng sáng tạo. Giờ đây, chỉ cần một rung động nhẹ từ thiết bị di động cũng đủ kích hoạt làn sóng lo âu, phá hỏng toàn bộ ngày làm việc của cô.

Lý giải về hiện tượng mà hai bạn trẻ trên gặp phải, Thạc sĩ tâm lý lâm sàng Vương Nguyễn Toàn Thiện, hiện là Giám đốc chuyên môn Trung tâm Tham vấn và Trị liệu Tâm lý Lumos, cho biết tình trạng của Mai và Khang được giới nghiên cứu gọi là Email Apnea - chứng ngưng thở khi gửi email.

Thuật ngữ này được khởi xướng bởi Linda Stone, nguyên chuyên gia cao cấp tại Apple và Microsoft, sau khi cô phát hiện bản thân và đồng nghiệp thường xuyên nín thở hoặc chỉ thở rất khẽ mỗi khi truy cập hộp thư điện tử. Khảo sát của bà cho thấy có tới khoảng 80% người dùng công nghệ mắc phải hội chứng này trong lúc làm việc, chứng minh đây là một vấn đề sức khỏe âm thầm nhưng có tầm ảnh hưởng vô cùng rộng lớn.

Nguyên nhân đằng sau phản xạ ngừng thở vô thức

Vì sao một âm thanh thông báo đơn giản lại có thể tạo ra phản ứng căng thẳng tột độ như vậy? Thạc sĩ Thiện phân tích rằng hệ Limbic – vùng não bộ nguyên thủy của con người – tự động đánh giá tiếng chuông tin nhắn từ cấp trên có mức độ đe dọa tương đương với "tiếng gầm của một con hổ răng kiếm thời tiền sử".

Hệ thần kinh nhận diện âm thanh này là mối nguy hại trực tiếp đến sự an toàn tài chính cũng như uy tín cá nhân trong công việc. Phản xạ tự nhiên của cơ thể lúc này là kích hoạt "phản xạ định hướng", tạm thời ngưng hô hấp để giữ im lặng tuyệt đối, đồng thời tập trung mọi giác quan để phân tích mức độ nguy hiểm trước khi đưa ra quyết định ứng phó.

Phản ứng tự vệ này diễn ra mạnh mẽ hơn ở những cá nhân nhạy cảm, dễ rơi vào lo âu, đang trong trạng thái kiệt sức do quá tải công việc, hoặc phải làm việc trong môi trường độc hại, nơi thường xuyên xảy ra tình trạng đổ lỗi và kiểm soát quá mức. Hệ thần kinh của họ luôn bị đặt trong trạng thái báo động đỏ, khiến cơ hoành dễ dàng bị co thắt chỉ bởi một tác động rất nhỏ từ bên ngoài.

Do hành vi nín thở diễn ra hoàn toàn trong vô thức, ông Thiện đưa ra lời khuyên người lao động nên tự nhận biết thông qua các biểu hiện sinh học của cơ thể: bả vai có xu hướng co rút và hướng ngược lên phía tai khi gõ bàn phím, các đầu ngón tay và bàn tay trở nên lạnh ngắt do cơ thể dồn máu về các nhóm cơ lớn để chuẩn bị cho trạng thái đối phó, cơ hàm cắn chặt gây khô miệng, đi kèm với những cú thở hắt ra thật dài nhằm bù đắp lượng oxy bị thiếu hụt.

Hệ lụy khôn lường tới sức khỏe thể chất lẫn tinh thần

Tình trạng ngưng thở trong vài giây ngắn ngủi không gây nguy hiểm tức thì, nhưng nếu lặp đi lặp lại liên tục suốt 8 tiếng mỗi ngày, nó sẽ trở thành một hình thức tàn phá âm thầm đối với hệ thần kinh. Cơ chế này giữ cho hệ giao cảm luôn ở trạng thái kích thích cực độ, thúc đẩy cơ thể liên tục sản sinh các hormone căng thẳng như Cortisol và Adrenaline, nhưng lại không được giải phóng qua hoạt động thể chất do người lao động chỉ ngồi im tại chỗ. Trạng thái "vừa nhấn ga vừa đạp phanh" này là nguyên nhân gây tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim, kích hoạt các phản ứng viêm mãn tính, đồng thời làm suy giảm chức năng tiêu hóa, dẫn đến đau dạ dày và trào ngược thực quản.

Đây cũng là lời giải thích cho hiện tượng đầu óc mơ màng, thiếu tỉnh táo vào mỗi buổi chiều. Việc thở nông làm giảm lượng oxy nạp vào cơ thể, đồng thời khiến nồng độ CO2 trong máu tăng cao, gây ra tình trạng thiếu oxy cục bộ tại não bộ. Vỏ não trước trán – bộ phận chịu trách nhiệm tư duy, tập trung và đưa ra quyết định – vốn là nơi tiêu thụ nhiều oxy nhất nên sẽ bị ảnh hưởng đầu tiên. Khi thiếu hụt năng lượng, não bộ tự động chuyển sang chế độ hoạt động tiết kiệm, dẫn đến tình trạng đầu óc mụ mẫm, đau nhức vùng trán và cảm giác mệt mỏi rã rời vào khoảng 3 đến 4 giờ chiều.

Về lâu dài, việc duy trì thói quen hô hấp sai lệch này trong nhiều năm sẽ gây ra những hậu quả vô cùng nặng nề. Đối với sức khỏe tâm thần, người bệnh có nguy cơ cao mắc hội chứng lo âu lan tỏa và các cơn hoảng loạn xuất hiện đột ngột, do não bộ đã bị lập trình để luôn cảnh giác với môi trường xung quanh. Về mặt thể chất, thói quen thở nông kéo dài sẽ dẫn tới chứng rối loạn nhịp thở mãn tính, hội chứng đau cơ xơ hóa do các nhóm cơ bị thiếu oxy liên tục, làm suy giảm hệ miễn dịch và gia tăng các nguy cơ liên quan đến tim mạch.

Các giải pháp chủ động để bảo vệ nhịp thở tự nhiên

Dù vậy, ông Thiện khẳng định người lao động hoàn toàn có thể chủ động phá vỡ phản xạ tiêu cực này bằng một số liệu pháp điều chỉnh hành vi đơn giản dưới đây:

  • Sử dụng neo xúc giác: Đặt một vật nhỏ có bề mặt nhẵn như viên đá cuội hoặc món đồ chơi yêu thích ngay cạnh bàn phím. Hãy chủ động chạm tay vào vật này và thở ra thật sâu trước khi mở bất kỳ ứng dụng làm việc nào.
  • Áp dụng kỹ thuật "thở hộp" (Box Breathing): Mỗi khi nghe thấy âm thanh thông báo, hãy thực hiện chu kỳ: hít vào trong 4 giây, nín thở giữ hơi trong 4 giây, thở ra từ từ trong 4 giây và tiếp tục giữ trống phổi trong 4 giây.
  • Sử dụng công cụ hỗ trợ: Cài đặt các ứng dụng nhắc nhở hô hấp để cứ sau mỗi 30 phút, thiết bị sẽ phát ra một âm thanh nhẹ giúp bạn tự kiểm tra lại tư thế ngồi cũng như nhịp thở của mình.

Đối với những môi trường làm việc đặc thù không thể tắt hoàn toàn chuông báo, ông Thiện gợi ý giải pháp thiết lập một "màng lọc nhận thức" bằng cách dán một mẩu giấy nhớ ngay dưới màn hình máy tính với thông điệp: "Một email hiếm khi là ca cấp cứu tính mạng" nhằm giảm bớt sự nhạy cảm của não bộ trước các kích thích.

Bên cạnh đó, người lao động nên rèn luyện thói quen kiểm tra hòm thư vào các khung giờ cố định trong ngày, cụ thể là vào lúc 9h, 11h, 14h và 16h thay vì liên tục cập nhật theo thời gian thực. Đồng thời, hãy cho phép bản thân phản hồi thông tin sau khoảng 15 đến 30 phút thay vì cố gắng trả lời ngay lập tức trong vòng 15 đến 30 giây.

Quay trở lại câu chuyện của Khang với những bữa tối ấm cúng từng liên tục bị gián đoạn bởi những tiếng chuông thông báo, lời khuyên từ chuyên gia đã chỉ ra đúng giá trị cốt lõi mà cả anh và Mai đều vô tình đánh mất. "Không có bất kỳ hạn chót hay thư điện tử nào có giá trị hơn nhịp thở tự nhiên và sự bình yên trong tâm hồn của chính bạn", ông Thiện nhấn mạnh. "Hơi thở vốn là để duy trì sự sống, chứ không phải công cụ để chúng ta gồng mình chống chọi lại cả thế giới ngoài kia".

Cảm ơn quý độc giả đã dành thời gian theo dõi bài viết chia sẻ này. Hy vọng những thông tin trên sẽ giúp bạn tìm lại sự cân bằng trong công việc và cuộc sống. Hãy tiếp tục khám phá thêm nhiều bài viết bổ ích và thú vị khác ngay phía dưới nhé!

Ý kiến bạn đọc (0)

Chưa có ý kiến nào. Hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nghĩ của bạn!