Tâm lý suy sụp, nữ sinh rơi vào trầm cảm nặng vì điểm thi tốt nghiệp không như kỳ vọng

Hà NộiTự trách bản thân và rơi vào trạng thái khủng hoảng tâm lý nghiêm trọng khi nhận kết quả thi THPT không đạt nguyện vọng, một nữ sinh 18 tuổi đã phải nhập viện điều trị chứng trầm cảm nặng.

Ngày 27/7, thông tin từ Thạc sĩ tâm lý Hoàng Quốc Lân (Bệnh viện Đa khoa Phương Đông) cho biết, bệnh nhân tự bắt xe đến khám trong tình trạng sắc mặt nhợt nhạt vì mất ngủ liên tiếp nhiều đêm. Nữ sinh rơi vào tình trạng mất kiểm soát về mặt cảm xúc và liên tục dằn dằn dỗi, trách móc bản thân. Chuỗi khủng hoảng này bắt đầu bùng phát ngay sau khi em tra cứu điểm thi tốt nghiệp THPT và nhận thấy kết quả "không như ý".

Qua trao đổi lâm sàng, nữ sinh chia sẻ rằng bản thân mang trên mình kỳ vọng rất lớn từ phụ huynh về việc phải trúng tuyển vào trường đại học top đầu. Chính vì vậy, gia đình đã đầu tư tối đa, khiến lịch trình của em kín lịch học thêm gần như tất cả các buổi trong tuần, kết hợp học cùng gia sư và tự ôn luyện đến tận đêm muộn. Dù mệt mỏi, em cũng không dám cho phép bản thân nghỉ ngơi. Hậu quả là cảm giác buồn chán, suy nghĩ tiêu cực dần xâm chiếm, làm suy giảm khả năng tiếp thu và dập tắt mọi hứng thú học tập. Trong vài tháng gần đây, tâm trạng nữ sinh luôn trong trạng thái căng thẳng, lo âu tột độ vì sợ làm cha mẹ thất vọng.

"Điểm thi tốt nghiệp không cao, em cảm thấy mọi cố gắng đều vô nghĩa", bệnh nhân đau đớn chia sẻ. Em luôn dằn dằn dỗi suy nghĩ rằng "mình làm hỏng tất cả, làm bố mẹ mất mặt và cảm thấy tương lai mù mịt". Bên cạnh việc bỏ bữa và mất ngủ dai dẳng, nữ sinh còn liên tục có hành vi tự làm tổn thương chính mình.

Sau khi tiến hành các bài đánh giá tâm lý chuyên sâu, bác sĩ xác định bệnh nhân mắc chứng trầm cảm nặng. Hiện tại, Thạc sĩ Lân đang áp dụng lộ trình điều trị đa phương pháp, kết hợp giữa việc dùng thuốc và trị liệu tâm lý nhằm giúp em từng bước ổn định lại sức khỏe tinh thần.

Trẻ có thể bị trầm cảm trước áp lực kỳ vọng từ gia đình. Ảnh minh họa: Drnohle

Nạn nhân của kỳ vọng gia đình quá lớn

Theo phân tích từ chuyên gia, điểm số trong kỳ thi THPT ít khi là nguyên nhân độc lập khiến một học sinh rơi vào bế tắc tâm lý. Yếu tố đáng báo động hơn cả chính là gánh nặng kỳ vọng từ người thân, đặc biệt khi cha mẹ vô tình quy đổi điểm số thành giá trị bản thân của con cái.

Khi một đứa trẻ thường xuyên nghe những lời thúc ép như "phải đỗ trường này, phải đạt số điểm kia", trong tâm trí các em sẽ định hình suy nghĩ rằng tình yêu thương cùng sự thừa nhận từ gia đình chỉ tồn tại dựa trên thành tích. Do đó, khi kết quả không đạt mục tiêu, các em không đơn thuần là thất vọng vì trượt nguyện vọng, mà còn rơi vào cảm giác bản thân là kẻ thất bại, vô dụng và mang lỗi lớn với đấng sinh thành. Với các bạn trẻ có tâm lý nhạy cảm hoặc đã chịu áp lực học tập dồn nén suốt thời gian dài, sự cố từ kết quả thi cử sẽ trở thành "giọt nước tràn ly", kích hoạt hoặc làm trầm trọng thêm các biểu hiện trầm cảm.

"Các em có thể rơi vào trạng thái buồn bã kéo dài, mất hứng thú với mọi việc, tự cô lập bản thân, mất ngủ, chán ăn, liên tục tự trách mình và trong một số trường hợp có thể xuất hiện những suy nghĩ tiêu cực", Thạc sĩ Lân phân tích rõ hơn.

Giải pháp đồng hành và bảo vệ sức khỏe tâm thần lứa tuổi học đường

Độ tuổi vị thành niên đánh dấu cột mốc biến chuyển quan trọng khi cơ thể trải qua nhiều thay đổi về mặt sinh lý lẫn nội tiết tố. Trong nhiều hoàn cảnh, việc trẻ liên tục đè nén cảm xúc mà không được giải tỏa sẽ dẫn tới tình trạng căng thẳng kéo dài và trầm cảm. Điều này không dừng lại ở những ảnh hưởng ngắn hạn mà còn để lại hệ lụy lâu dài, tác động tiêu cực đến quá trình hình thành nhân cách và tạo ra những tổn thương tâm lý khó chữa lành trọn vẹn.

Các chuyên gia tâm lý khẳng định, nhồi nhét học tập quá đà không đồng nghĩa với hiệu quả cao. Trái lại, việc học tập trong trạng thái thể chất và tinh thần kiệt sức chỉ làm suy giảm năng lực trí tuệ, thậm chí gây tổn hại nghiêm trọng tới sức khỏe. Các gia đình cần dành sự quan tâm đúng mức đến đời sống cảm xúc của con; luôn lắng nghe, thấu hiểu và kiên nhẫn chia sẻ thay vì áp đặt nhằm giảm thiểu gánh nặng tâm lý cho trẻ.

Bên cạnh đó, các bậc phụ huynh nên sát cánh cùng con trong cả học tập lẫn các hoạt động thư giãn, đồng thời quản lý hợp lý việc sử dụng mạng xã hội và các luồng thông tin tiêu cực. Đồng thời, gia đình cần chủ động nhận diện sớm những dấu hiệu tâm lý khác thường để có giải pháp can thiệp kịp thời, xây dựng một môi trường sống an toàn và lành mạnh cho con em mình.

Cảm ơn quý độc giả đã dành thời gian theo dõi bài viết này. Mời bạn tiếp tục đọc thêm các bài viết liên quan bên dưới để cập nhật những thông tin hữu ích khác.