Nhà Trắng vừa xác nhận Phó Tổng thống Mỹ JD Vance sẽ không lên đường sang Thụy Sĩ trong tối 18/6 để tham dự lễ ký kết bản ghi nhớ hòa bình với Iran như dự kiến ban đầu. Sự thay đổi đột ngột này làm dấy lên câu hỏi về tiến trình ngoại giao giữa hai nước vốn đã trải qua nhiều thập kỷ căng thẳng.
Chuyến đi của Phó Tổng thống Vance bị hoãn vì lý do hậu cần
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance (Ảnh: Getty).
Theo tuyên bố từ phát ngôn viên Nhà Trắng, nguyên nhân dẫn đến việc hủy chuyến đi là những vướng mắc hậu cần liên quan đến vòng đàm phán kỹ thuật tiếp theo vẫn chưa được tháo gỡ hoàn toàn.
"Như Phó Tổng thống đã đề cập trong buổi họp báo, kế hoạch cụ thể cho các phiên đàm phán kỹ thuật sắp tới chưa được chốt, và phái đoàn Mỹ hoàn toàn sẵn sàng lên đường ngay khi điều kiện cho phép. Song những vấn đề hậu cần của các cuộc đàm phán này chưa bao giờ là đơn giản hay dễ tiên liệu", phát ngôn viên Nhà Trắng nhấn mạnh.
"Tối nay, Phó Tổng thống sẽ chưa khởi hành. Chúng tôi sẽ cập nhật thông tin cụ thể ngay khi có. Mục tiêu của chúng tôi là đưa các cuộc đàm phán kỹ thuật vào guồng hoạt động trong thời gian sớm nhất có thể", tuyên bố của Nhà Trắng bổ sung thêm.
Vance từng lên kế hoạch dẫn đầu phái đoàn tới Geneva
Trước đó, Phó Tổng thống Vance đã thông báo kế hoạch đến Thụy Sĩ vào ngày 19/6 để trực tiếp ký kết bản ghi nhớ với phía Iran, dù bản thân ông thừa nhận thời điểm này chưa thực sự chắc chắn. Ông cũng xác nhận các phiên đàm phán kỹ thuật nhằm hoàn thiện thỏa thuận toàn diện sẽ khởi động vào cuối tuần này, và cho biết ông "chắc chắn đang tính đến việc" dẫn đầu đoàn đàm phán Mỹ tại đó.
Bản ghi nhớ Mỹ - Iran đã có hiệu lực từ ngày 17/6
Quan chức hai phía Mỹ và Iran ngày 17/6 đều xác nhận lãnh đạo cấp cao của cả hai nước đã hoàn tất việc ký kết bản ghi nhớ theo hình thức trực tuyến, văn kiện này có giá trị hiệu lực ngay lập tức.
Phía Tehran cho rằng, vì lễ ký kết đã được thực hiện xong, buổi ký chính thức theo hình thức trực tiếp tại Geneva như dự kiến ban đầu có thể không còn cần thiết nữa. Dù vậy, lộ trình đàm phán vẫn được duy trì, với hai bên tiếp tục giải quyết các vấn đề còn bỏ ngỏ trong thời hạn 60 ngày.
Bộ Ngoại giao Thụy Sĩ cho biết, các cuộc gặp gỡ ban đầu giữa Mỹ và Iran vẫn được giữ nguyên kế hoạch tổ chức tại khu nghỉ dưỡng Burgenstock của Thụy Sĩ vào ngày 19/6.
Quá trình đi đến bản ghi nhớ lịch sử
Bản ghi nhớ giữa Iran và Mỹ được chính thức hoàn thiện vào ngày 14/6, đánh dấu kết quả của nhiều tháng đàm phán căng thẳng với Pakistan đóng vai trò trung gian, có thêm sự hỗ trợ từ các quốc gia trong khu vực.
Theo nội dung thỏa thuận, xung đột và mọi hành động quân sự — bao gồm cả ở Li Băng — sẽ chấm dứt ngay lập tức. Lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với Iran cũng được gỡ bỏ. Đặc biệt, bản ghi nhớ ghi rõ yêu cầu mở lại eo biển Hormuz cho các hoạt động vận chuyển thương mại.
Tiếp theo đó sẽ là giai đoạn xác minh và thương thảo kéo dài 60 ngày. Trong khoảng thời gian này, hai bên sẽ lần lượt xử lý các vấn đề chưa được giải quyết gồm: dỡ bỏ toàn bộ lệnh trừng phạt, hồ sơ hạt nhân Iran, tái thiết và phát triển kinh tế, cùng cơ chế giám sát việc thực thi thỏa thuận.
Cả hai phía đưa ra cảnh báo cứng rắn dù đã ký kết
Bên cạnh việc hoàn tất ký kết trực tuyến, cả Mỹ lẫn Iran đều không bỏ qua việc phát đi những thông điệp cứng rắn. Hội đồng An ninh Quốc gia Iran tuyên bố đã chuẩn bị sẵn phương án "đáp trả tương xứng" nếu Mỹ có bất kỳ hành vi nào vi phạm cam kết.
"Trong trường hợp xảy ra bất kỳ sự lệch lạc hay vi phạm nào từ phía Mỹ, một phản ứng tương xứng đã được chuẩn bị sẵn và sẽ được triển khai", Hội đồng An ninh Quốc gia Iran khẳng định.
Chủ tịch Quốc hội kiêm nhà đàm phán chủ chốt của Iran, ông Mohammad Bagher Ghalibaf, cũng gửi cảnh báo tới Washington rằng mọi hành động vi phạm thỏa thuận hoặc đòi hỏi vượt giới hạn sẽ vấp phải "phản ứng mạnh mẽ" trong suốt 60 ngày đàm phán ngừng bắn toàn diện sắp tới.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tái khẳng định cam kết của Tehran với nền hòa bình toàn cầu, đồng thời tuyên bố nếu Mỹ đặt ra những điều kiện vô lý, phái đoàn Iran sẽ không chấp thuận.
Trump gọi thỏa thuận là "đầu hàng vô điều kiện"
Về phần mình, Tổng thống Donald Trump đánh giá bản ghi nhớ mà Washington đạt được với Tehran có giá trị tương đương với "sự đầu hàng vô điều kiện" của Iran, đồng thời xem cuộc xung đột này là minh chứng rõ ràng cho tầm ảnh hưởng và quyền lực tổng thống của ông.
Cảm ơn bạn đã dành thời gian theo dõi bài viết. Nếu bạn quan tâm đến những diễn biến mới nhất trong quan hệ Mỹ - Iran và các điểm nóng ngoại giao thế giới, đừng bỏ qua các bài viết liên quan ngay bên dưới.
Ý kiến bạn đọc (0)