Bà Thúy Hà, một cư dân 65 tuổi sinh sống tại Hải Phòng, đã vô cùng ngỡ ngàng khi nhận thông báo về khoản tiền điện tháng 5 lên đến 4 triệu đồng. Trước đây, mức chi phí điện sinh hoạt cho gia đình 6 thành viên của bà thường dao động khoảng 1,2 triệu đồng, một phần nhờ hệ thống điện mặt trời hỗ trợ làm nóng nước. Ngay cả vào những dịp lễ Tết, thời điểm tiêu thụ điện cao nhất, con số này cũng chỉ dừng lại ở mức 1,5 triệu đồng.
Lý do chính cho sự gia tăng đột biến này là việc hai cháu nội của bà về nghỉ hè, cùng với đợt nắng nóng gay gắt, buộc gia đình phải vận hành liên tục 4 chiếc điều hòa. Với khoản tiền điện vượt quá một nửa số lương hưu, bà Hà buộc lòng phải sử dụng đến khoản tiền tiết kiệm tích cóp. Bà Thúy Hà chia sẻ: "Thu nhập vốn đã không mấy dư dả, giờ lại phải chi tiêu vào khoản dự phòng của mình".
Nhằm mục tiêu giảm bớt gánh nặng tài chính, bà Hà đã áp đặt các quy định nghiêm ngặt về việc sử dụng điện. Phòng khách được quy hoạch thành khu vực sinh hoạt chung cho cả nhà, chỉ duy trì một chiếc điều hòa ở 26 độ C kết hợp với quạt gió. Thậm chí, bà còn cất giấu điều khiển của ba chiếc điều hòa trong phòng ngủ để ngăn chặn việc sử dụng. Mỗi buổi tối, tất cả thành viên trong gia đình cùng trải chiếu ngủ dưới tầng một, và góc học tập của các cháu cũng được chuyển xuống không gian này.
Ngoài ra, chiếc bếp từ hiện đại cũng nhường chỗ cho bếp gas cũ, ưu tiên chế biến các món luộc và hạn chế các món kho, hầm tốn điện. Vào dịp cuối tuần, cả gia đình thường cùng nhau đến các trung tâm thương mại để tránh nóng, đồng thời giảm thiểu việc sử dụng các thiết bị điện trong nhà.
Thế nhưng, việc gom chung mọi hoạt động vào không gian 30 m2 đã gây ra không ít bất tiện, đặc biệt khi các cháu nhỏ cần sự yên tĩnh để học bài trong lúc người lớn lại muốn xem tivi. Con trai và con dâu của bà đã bày tỏ sự không hài lòng về các quy tắc tiết kiệm quá mức của mẹ, thậm chí còn đề xuất ý định ra ở riêng.
Trong bối cảnh nắng nóng gay gắt đỉnh điểm hồi tháng 5/2026, một hộ gia đình tại Nghệ An đã duy trì việc sử dụng điều hòa liên tục, chấp nhận việc hóa đơn tiền điện tăng cao đột biến. (Ảnh minh họa: Nga Thanh)
Tương tự, hóa đơn tiền điện lên tới 5,6 triệu đồng đã đẩy vợ chồng chị Trần Hằng, 52 tuổi, cư trú tại Nghệ An, vào tình trạng "chiến tranh lạnh". Khoản chi tiêu này chiếm hơn 30% tổng thu nhập hàng tháng 18 triệu đồng của gia đình chị.
Gia đình chị Hằng gồm 6 thành viên, cùng chung sống với mẹ chồng 80 tuổi. Trong đợt nắng nóng khốc liệt cuối tháng 5, chồng chị đã bật điều hòa phòng mẹ liên tục suốt cả ngày. Đồng thời, sự có mặt của 4 người cháu họ từ quê ra thăm đã làm cho cả ba máy lạnh trong nhà luôn phải vận hành hết công suất.
Chị Hằng đã đề nghị cả nhà cùng tập trung sinh hoạt tại phòng khách để tiết kiệm. Tuy nhiên, chồng chị không chấp thuận vì lo ngại sẽ ảnh hưởng đến giấc ngủ của mẹ và e rằng họ hàng sẽ không hài lòng về cách đón tiếp các cháu. Chị Hằng bày tỏ: "Chồng tôi chỉ mong muốn sự tiện nghi thoải mái, còn tôi lại phải chịu toàn bộ áp lực trong việc cân đối các khoản chi tiêu."
Hóa đơn điện tăng vọt, gánh nặng chi tiêu gia đình
Theo báo cáo từ Tổng công ty Điện lực miền Bắc, đợt nắng nóng khắc nghiệt cuối tháng 5/2026 đã ghi nhận mức nhiệt độ có thời điểm chạm ngưỡng 43 độ C. Công suất tiêu thụ điện cực đại đã đạt 20.482 MW vào ngày 27/5, đánh dấu mức tăng 28,5% so với cùng kỳ năm trước. Sản lượng điện tiêu thụ trong ngày cao nhất lên tới 442,3 triệu kWh.
Nhiều tỉnh thành đã chứng kiến mức tiêu thụ điện tăng đột biến, cụ thể như Hà Tĩnh tăng 40,9%, Thanh Hóa tăng 36,2%, Nghệ An tăng 35,9% và Hải Phòng tăng 27,6%. Đại diện từ EVN Hà Nội giải thích rằng, nhu cầu sử dụng điều hòa liên tục để làm mát, đặc biệt vào ban đêm, chính là yếu tố trực tiếp gây ảnh hưởng đến hóa đơn tiền điện.
Một cuộc khảo sát với hơn 600 độc giả cũng chỉ ra rằng 16% số hộ gia đình gặp trục trặc nội bộ vì chi phí điện tăng cao, trong khi 13% khác phát sinh cãi vã do sự khác biệt trong thói quen sử dụng thiết bị điện.
Mâu thuẫn bùng phát từ áp lực tài chính
Để chủ động ứng phó với chi phí điện tăng cao, gia đình chị Thùy Trang tại Hà Nội không chỉ xây dựng quỹ dự phòng riêng mà còn duy trì việc bật điều hòa ở mức 26 độ C theo khuyến nghị nhằm tối ưu hóa việc tiết kiệm điện. (Ảnh: Nhân vật cung cấp)
Bà Thu Thảo, chuyên gia tâm lý đến từ TP HCM, nhận định rằng sự khắc nghiệt của thời tiết cùng với việc hóa đơn tiền điện tăng cao có thể dễ dàng châm ngòi cho các mâu thuẫn trong gia đình. Cụ thể như trường hợp ở Nghệ An, xung đột phát sinh bởi vợ chồng chị Hằng không thể thống nhất được một giải pháp hòa hợp.
Tuy nhiên, chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng hóa đơn điện không phải là căn nguyên chính mà chỉ đóng vai trò là "chất xúc tác" làm bùng phát những áp lực đã tích tụ từ trước. Bà Thảo phân tích: "Khi các thành viên trong gia đình thiếu sự thấu hiểu lẫn nhau, gánh nặng của người chịu trách nhiệm quản lý tài chính rất dễ biến thành những mâu thuẫn không đáng có."
Ông Lâm Tuấn, một chuyên gia tài chính ở Hà Nội, nhận định rằng đây là một sự thay đổi trong cấu trúc chi tiêu điển hình của mùa hè. Khi trẻ em được nghỉ học, các khoản chi phí dành cho ăn uống, giải trí, điện nước đều đồng loạt tăng. Việc hóa đơn điện trở thành nguyên nhân gây ra mâu thuẫn thường xảy ra với những hộ gia đình không có kế hoạch ngân sách cụ thể.
Ông Tuấn giải thích: "Việc không có các quỹ dự phòng, cùng với thói quen quản lý tài chính theo kiểu 'ăn đong' hay tiêu hết số tiền mình có, sẽ dẫn đến áp lực tâm lý rất lớn và dễ dàng phát sinh tranh cãi."
Đối diện với những xu hướng phản ứng thái quá như việc thắt chặt chi tiêu đến mức cực đoan hay đầu tư vội vã vào hệ thống năng lượng mặt trời, ông Tuấn chỉ ra rằng cả hai lựa chọn này đều tiềm ẩn những hạn chế riêng. Cắt giảm các nhu cầu thiết yếu có thể gây ra xáo trộn nghiêm trọng trong sinh hoạt hàng ngày, tác động tiêu cực đến sức khỏe cũng như năng suất làm việc của các thành viên. Mặt khác, việc bỏ ra hàng trăm triệu đồng để lắp đặt điện mặt trời mà chưa tính toán kỹ lưỡng thời gian hoàn vốn lại là một sai lầm thường gặp khi cố gắng giải quyết sự bất tiện tạm thời.
Chuyên gia khuyến nghị các hộ gia đình nên xây dựng một ngân sách chi tiêu toàn diện cho cả năm. Ông Tuấn nhấn mạnh: "Mỗi gia đình cần phải thiết lập một quỹ dự phòng dành riêng cho các chi phí mang tính mùa vụ ngay từ đầu năm, nhằm giảm bớt áp lực tài chính khi hóa đơn bất ngờ xuất hiện."
Giải pháp thích ứng và lời khuyên từ chuyên gia
Áp lực chi tiêu tương tự cũng đang hiện hữu trong căn hộ thuê của chị Thùy Trang, 25 tuổi, tại Hà Nội. Trong giai đoạn nghỉ thai sản, chị Trang đã phải sử dụng điều hòa không ngừng. Đến tháng 5, lượng điện tiêu thụ đã lên tới 500 số, khiến hóa đơn điện chạm ngưỡng 2 triệu đồng, tức là gấp đôi so với các tháng trước đó.
Với tổng thu nhập 20 triệu đồng mỗi tháng của hai vợ chồng, họ phải đối mặt với nhiều khoản chi cố định như 6 triệu đồng tiền thuê nhà, gần 3 triệu đồng cho điện nước, cùng với các chi phí dành cho bỉm sữa. Việc người chồng cố gắng kiểm soát thời gian sử dụng các thiết bị làm mát đã dẫn đến những bất đồng giữa hai người.
Để khắc phục tình trạng này, cặp vợ chồng đã cùng thống nhất mỗi tháng trích ra một triệu đồng vào quỹ dự phòng, nhằm bù đắp cho các khoản chi phí phát sinh trong mùa nóng. Chị Trang chia sẻ: "Chúng tôi nhận thấy không còn lựa chọn nào khác ngoài việc chủ động điều chỉnh và thích nghi với hoàn cảnh."
Cảm ơn quý độc giả đã dành thời gian theo dõi bài viết này. Hy vọng những thông tin và phân tích từ các chuyên gia sẽ giúp các gia đình có thêm góc nhìn và giải pháp hiệu quả để quản lý chi tiêu điện năng trong bối cảnh thời tiết và kinh tế biến động. Mời quý vị tiếp tục khám phá các bài viết liên quan khác để có thêm những thông tin hữu ích.
Ý kiến bạn đọc (0)