Góc nhìn chuyên gia: “Tây Ban Nha sẽ xưng hùng xưng bá bóng đá thế giới trong thời gian dài”

Cựu Phó Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá Đông Nam Á (AFF) Dương Vũ Lâm đánh giá bảng xếp hạng World Cup 2026 về cơ bản đã thể hiện chính xác đẳng cấp của các đội tuyển, đồng thời khẳng định Tây Ban Nha hoàn toàn xứng đáng với chiếc cúp vàng.

Ngày hội bóng đá World Cup 2026 vừa kết thúc vào sáng 20/7 (theo giờ Việt Nam), ghi nhận ngôi vương gọi tên đội tuyển Tây Ban Nha, trong khi Argentina cán đích ở vị trí á quân. Lần lượt nắm giữ vị trí thứ ba và thứ bốn là đội tuyển Anh cùng đội tuyển Pháp.

Bên cạnh đó, sự kiện này đánh dấu cột mốc chuyển giao lực lượng mang tính bước ngoặt của nền túc cầu toàn cầu. Những siêu sao kiệt xuất gồm Lionel Messi (Argentina), Cristiano Ronaldo (Bồ Đào Nha), Neymar (Brazil), De Bruyne (Bỉ) và Luka Modric (Croatia) chính thức lui về phía sau để nhường lại sân khấu chính cho lực lượng măng non.

Trong cuộc trao đổi chuyên sâu, cựu Phó Chủ tịch AFF kiêm cựu Phó Chủ tịch chuyên môn Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) Dương Vũ Lâm đã mang đến cái nhìn toàn diện và sâu sắc về kỳ World Cup 2026.

Chuyên gia Dương Vũ Lâm (bên trái) xuất hiện bên cạnh các lãnh đạo ngành Thể thao Việt Nam ở kỳ Asiad 18 (Ảnh NVCC).

Cục diện giải đấu không ghi nhận biến số chấn động

Nhìn lại kỳ World Cup vừa qua, đặc biệt là trận tranh cúp vô địch giữa Tây Ban Nha và Argentina, ông có đánh giá như thế nào?

- Theo góc nhìn của tôi, việc Tây Ban Nha đánh bại Argentina là kết quả hoàn toàn thuyết phục. Đúng như dự đoán của tôi trước thời điểm trận chung kết khởi tranh, đại diện châu Âu đã khóa chặt Messi thành công để xưng vương.

Vai trò của Messi đóng góp tới một nửa sức mạnh cho Argentina, do đó việc Tây Ban Nha kiềm tỏa được ngôi sao này giúp họ nắm chắc phần thắng trong tay. Mặt khác, chúng ta cần thấu hiểu cho Messi khi anh đã bước sang tuổi 39 và phải thi đấu liên tục 8 trận xuyên suốt hơn một tháng qua, kéo dài từ vòng bảng tới tận chung kết.

Đối với một nhân tố chạm ngưỡng 40 tuổi, việc đối mặt mật độ thi đấu dày đặc rồi bị khống chế bởi dàn sao Tây Ban Nha dồi dào thể lực, trẻ trung hơn mà kỹ thuật vẫn cực kỳ điêu luyện là kịch bản rất dễ hiểu.

Do Messi bị khóa chặt, Argentina hoàn toàn bế tắc trước Tây Ban Nha ở trận tranh cúp vô địch (Ảnh: Reuters).

Đó cũng là bức tranh chung trong màn đọ sức giữa hai đội tuyển. Cả Argentina lẫn Tây Ban Nha đều trung thành với triết lý kiểm soát thế trận và đập nhả cự ly ngắn. Bên nào nắm giữ lực lượng chất lượng và đồng đều hơn sẽ chiếm ưu thế. Xét ở khía cạnh này, Tây Ban Nha tỏ ra vượt trội nhờ sở hữu dàn nhân sự trẻ trung cùng sức bật sung mãn hơn nhiều.

Phong cách ban bật và làm chủ quả bóng của đại diện xứ sở bò tót đã chạm tới ngưỡng hoàn hảo. Ở thời điểm hiện tại, rất ít tập thể đủ sức tìm ra lời giải cho lối chơi này, bài học mà Bồ Đào Nha hay Pháp đã nếm trải. Tây Ban Nha hứa hẹn sẽ duy trì vị thế thống trị nền bóng đá toàn cầu trong thời gian dài.

Đánh giá một cách tổng thể, World Cup 2026 có ghi nhận cơn địa chấn thực sự lớn nào đáng chú ý không, thưa ông?

- Những kết quả ngoài dự đoán chỉ xuất hiện sau khi vòng bảng khép lại và một phần tại vòng 1/16 với hai hiện tượng Cape Verde cùng Ai Cập. Bước sang vòng 1/8, yếu tố bất ngờ giảm đi rõ rệt, và khi tới vòng tứ kết thì hoàn toàn triệt tiêu.

Những cái tên đi tiếp vào tứ kết đều áp dụng chiến thuật khoa học và nắm giữ quân số hùng hậu. Tiếp đó, bộ tứ góp mặt ở bán kết gồm Argentina, Tây Ban Nha, Pháp và Anh đều đại diện cho các cường quốc bóng đá giàu bề dày lịch sử, sở hữu lực lượng có chiều sâu và tinh nhuệ bậc nhất.

Yếu tố bất ngờ hoàn toàn biến mất từ giai đoạn tứ kết (Ảnh: Reuters).

Màn trình diễn của họ thể hiện khoảng cách đẳng cấp rõ rệt giữa thế lực hàng đầu và các đội bóng cửa dưới. Chỉ những ông lớn thực sự mới có đủ thực lực, bản lĩnh cùng các giải pháp chiến thuật đa dạng để tiến sâu đến hành trình cuối cùng.

Châu Âu cùng Nam Mỹ giữ vị thế tiên phong, châu Á còn nhiều việc phải làm

Nếu xem xét nền túc cầu thế giới qua lăng kính địa lý, đâu là những khu vực đạt đà phát triển ấn tượng nhất và đâu là những vùng còn tụt lại phía sau?

- Châu Âu cùng Nam Mỹ tiếp tục khẳng định vị thế hai trung tâm bóng đá phát triển bậc nhất toàn cầu. Nhìn vào danh sách 8 đại diện ở tứ kết, châu Âu chiếm tới 6 suất, Nam Mỹ sở hữu một suất và châu Phi đóng góp một đại diện (Morocco). Điều này minh chứng cho sự vượt trội của hai khu vực này so với phần còn lại.

- Ở chiều ngược lại, đáng tiếc khi phải thừa nhận rằng châu Á vẫn nằm trong nhóm có mặt bằng chuyên môn thấp nhất tại World Cup. Trong tổng số 9 đại diện châu Á thi đấu vòng bảng, duy nhất hai đội ghi tên vào vòng 1/16 (bao gồm cả Australia vốn thuộc châu Đại Dương nhưng thi đấu tại liên đoàn châu Á).

Hai lục địa Châu Âu và Nam Mỹ tiếp tục duy trì vị thế dẫn đầu bóng đá toàn cầu (Ảnh: Reuters).

Bước qua vòng 1/16, toàn bộ đại diện châu Á đều đã vắng bóng. Trong số đó, chỉ riêng Nhật Bản là cho thấy tiềm năng tiến xa hơn ở các kỳ đại hội sắp tới. Dẫu vậy, bóng đá Nhật Bản vẫn cần khắc phục nhiều yếu tố từ nền tảng thể lực, vốn kinh nghiệm trận mạc cho đến sự linh hoạt về phương án chiến thuật qua từng giai đoạn đấu cúp.

Trong kịch bản vòng chung kết (VCK) World Cup tương lai gia tăng quy mô lên 64 đội bóng, chất lượng chuyên môn của giải đấu lớn nhất hành tinh liệu có bị sụt giảm?

- Đây là câu hỏi không dễ đưa ra lời đáp ngắn gọn. Môn thể thao vua hiện mang tính toàn cầu hóa sâu sắc, bên cạnh giá trị chuyên môn thì khía cạnh thương mại cũng giữ vai trò không thể tách rời.

Góc nhìn về vấn đề này phụ thuộc vào lăng kính của từng đối tượng. Đối với các cường quốc bóng đá, họ thường phản đối kế hoạch mở rộng vì tin rằng ngày hội World Cup phải là nơi tranh tài khép kín dành riêng cho những đội tuyển kiệt xuất nhất.

World Cup 2026 gặt hái thành công rực rỡ về chỉ số người xem (Ảnh: Reuters).

Trái lại, đối với các quốc gia có nền bóng đá đang phát triển, việc nới rộng quy mô lên 64 đội mở ra tấm vé mơ ước đến với đấu trường quốc tế. Sự thay đổi này sẽ kích thích dòng vốn đầu tư và tạo cú hích phát triển bóng đá từ cấp cơ sở.

Ở góc độ người hâm mộ thuần túy về chuyên môn, việc World Cup tăng lên 48 hay 64 đội có thể làm suy giảm tính hấp dẫn do chất lượng bị pha loãng. Song dưới góc nhìn giải trí và kinh doanh, giải đấu vẫn thu về lợi ích tài chính khổng lồ. Lượng người xem kỷ lục cùng vô số bản hợp đồng thương mại đắt giá ở World Cup 2026 đã chứng minh rõ điều đó.

Trật tự bóng đá thế giới đổi chiều và cuộc bàn giao thế hệ

Phải chăng giải đấu năm nay đã góp phần sắp xếp lại trật tự trên bản đồ bóng đá toàn cầu?

- Chắc chắn là vậy! Đức cùng Brazil không còn giữ được thế lực như trong quá khứ. Đội tuyển Đức ngày càng đánh mất đi bản sắc lạnh lùng và thực dụng vốn có. Trong khi đó, Brazil hiện thiếu vắng những vũ công Samba sở hữu kỹ thuật điêu luyện hàng đầu.

Đội tuyển Đức (trang phục trắng) suy giảm vị thế khi đánh mất bản sắc đặc trưng (Ảnh: Reuters).

Tình cảnh của bóng đá Italy thậm chí còn bi đát hơn. Từng 4 lần đăng quang cúp thế giới, nhưng việc phải ngồi nhà theo dõi 3 kỳ World Cup liên tiếp gần đây là minh chứng rõ nhất cho sự khủng hoảng sâu rộng.

Ngược lại, Tây Ban Nha đang vươn lên đỉnh cao thống trị. Các đội tuyển Pháp, Anh và Argentina vẫn vững vàng trong nhóm hạt nhân nhờ hệ thống đào tạo trẻ xuất sắc, liên tục trình làng những thế hệ tài năng kế cận.

Xét ở khía cạnh cá nhân, World Cup 2026 có phải là cột mốc chứng kiến màn chuyển giao thế hệ quy mô lớn?

- Hàng loạt ngôi sao đẳng cấp thế giới, tiêu biểu như những thiên tài Messi, Cristiano Ronaldo, Modric, De Bruyne hay Neymar nhiều khả năng đã khép lại hành trình World Cup cuối cùng trong sự nghiệp thi đấu đỉnh cao.

Lớp cầu thủ kế cận sẵn sàng tiếp bước trên hành trình mới (Ảnh: Reuters).

Kể từ thời điểm này, công chúng yêu bóng đá toàn cầu sẽ phải quen dần với viễn cảnh thiếu vắng bóng dáng cũng như tên tuổi của những huyền thoại này tại các đấu trường danh giá nhất.

Đây là lúc tâm điểm được nhường lại cho thế hệ tiếp nối như Kylian Mbappe, Michael Olise (Pháp), Jude Bellingham (Anh), Lamine Yamal, Nico Williams (Tây Ban Nha), hay Erling Haaland (Na Uy)…

Tại vòng chung kết tiếp theo, những gương mặt trẻ kể trên hứa hẹn đóng vai trò nhân tố chủ chốt, còn ngôi sao vĩ đại gắn liền với hai thập kỷ World Cup là Messi sẽ lùi về phía sau. Đó là sự thay đổi mang tính lịch sử mà người hâm mộ sẽ cần thời gian thích nghi.

Xin chân thành cảm ơn ông về những chia sẻ góc nhìn đầy giá trị!

Cảm ơn quý độc giả đã dành thời gian theo dõi bài viết này. Hãy tiếp tục khám phá những bài viết hấp dẫn khác ở ngay bên dưới để cập nhật thêm các phân tích chuyên sâu về thế giới thể thao!