Cơn sốt săn lùng quả trầu bà tại TP HCM và sự thật từng bị nhà vườn vứt bỏ

Món quả độc lạ đang được người tiêu dùng tại TP HCM ráo riết tìm mua thực chất từng là thứ bị giới nhà vườn cắt bỏ không thương tiếc để dồn dinh dưỡng nuôi dưỡng những tán lá.

Suốt một tháng qua, loại quả này bỗng chốc trở thành tâm điểm chú ý trên các nền tảng mạng xã hội. Hàng loạt video trải nghiệm bóc tách từng lớp vỏ ngoài để thưởng thức phần ruột trắng bên trong đã thu hút hàng triệu lượt xem. Sự tò mò cực độ từ cộng đồng mạng đã khiến mặt hàng vốn xa lạ này nhanh chóng rơi vào tình trạng khan hiếm tại các điểm bán hoa quả nhập khẩu cũng như các nhà vườn ở TP HCM.

Nguồn gốc và đặc điểm của loại quả gây sốt

Theo chia sẻ từ bà Nguyễn Thị Bé Ba, Phó giám đốc Xí nghiệp Thực vật thuộc Thảo Cầm Viên Sài Gòn, loại quả đang tạo nên cơn sốt này được thu hoạch từ Monstera Deliciosa (thường gọi là trầu bà lá xẻ Nam Mỹ) thuộc họ Ráy (Araceae). Dòng thực vật này bắt nguồn từ những khu rừng rậm nhiệt đới tại khu vực miền nam Mexico và vùng Trung Mỹ. Nhờ sở hữu bộ lá to bản cùng các đường xẻ sâu ấn tượng, chúng được nhân giống rộng rãi trên toàn cầu để làm cây cảnh.

Trái của cây Monstera có dạng hình trụ tròn với chiều dài dao động từ 15-30 cm, bao bọc xung quanh là lớp vảy hình lục giác màu xanh lục. Kể từ thời điểm bắt đầu kết trái, cây phải mất tới gần một năm trời thì quả mới đạt độ chín hoàn toàn.

Quả trầu bà tại cửa hàng chị Bảo Chi để giới thiệu khách giá từ 300.000 - 400.000 đồng. Ảnh: CC Finefoods

Là một chủ vườn chuyên phân phối dòng cây này cho thị trường miền Nam, anh Phạm Đăng Sơn cho biết mục đích trồng chủ yếu vẫn là khai thác vẻ đẹp của lá. Để tránh việc cây bị mất sức, phần lớn các chủ vườn đều chủ động ngắt bỏ trái ngay từ giai đoạn còn non.

"Rất nhiều người dù chăm sóc dòng cây này suốt nhiều năm trời vẫn không hề hay biết chúng có khả năng ra quả", anh Sơn chia sẻ thêm.

Hương vị độc đáo tựa như món salad trái cây

Cơ quan Công viên Quốc gia Singapore (NParks) cho biết, loại quả này còn được đặt biệt danh là "cây salad hoa quả" do sở hữu mùi vị tổng hợp từ nhiều loại quả vùng nhiệt đới như mít, chuối và dứa. Sự hòa quyện hương vị vô cùng đặc biệt này đã kích thích giới sáng tạo nội dung trên toàn cầu đưa sản phẩm vào các video trải nghiệm ẩm thực của họ.

Khuyến cáo quan trọng khi thưởng thức để tránh ngộ độc

Mặc dù vậy, giới chuyên gia ngành thực vật đưa ra cảnh báo rằng người dùng tuyệt đối không nên ăn ngay khi vừa hái xuống. Điểm đặc trưng của loại quả này là quá trình chín diễn ra dần dần từ phần gốc lên tới ngọn. Khi đạt yêu cầu, các mắt xích hình lục giác sẽ tự động tách ra, để lộ lớp thịt màu trắng sữa phía dưới.

Chúng ta chỉ nên thưởng thức những vùng thịt đã tự rụng vảy, còn những phần chưa chín thì cần tiếp tục đợi thêm vài ngày cho chín đều. Việc cố tình ăn quả lúc còn xanh sẽ rất nguy hiểm do chứa hàm lượng lớn tinh thể canxi oxalat sắc nhọn, dễ gây tổn thương niêm mạc khoang miệng và cổ họng, dẫn đến tình trạng bỏng rát, ngứa ngáy dữ dội hoặc sưng tấy khi nhai.

Các tài liệu kiểm định về an toàn thực phẩm cũng khuyên người tiêu dùng không được tự ý lột bỏ lớp vỏ ngoài để ép quả chín nhanh hơn. Phương thức nhận biết an toàn nhất chính là để các mắt vảy tự rụng tự nhiên. Ăn phải những phần còn xanh có thể khiến khoang miệng bị đau rát khó chịu kéo dài nhiều giờ đồng hồ.

Từng trực tiếp trải nghiệm loại quả này, anh Nguyễn Ngọc Quý, người sáng lập một cộng đồng đam mê kiểng lá quy mô lớn tại Việt Nam, xác nhận bản thân cũng bị ngứa họng dù đánh giá vị của nó khá lạ, tựa như quả mãng cầu quyện lẫn hương thơm của chuối chín.

Thị trường khan hiếm và giá cả đắt đỏ

Theo những thông tin mà anh Quý thu thập được, giống trầu bà này theo chân người Pháp du nhập vào Việt Nam từ đầu thế kỷ 20, cùng thời điểm với nhiều loại môn cảnh khác. Chúng được trồng chủ yếu tại khuôn viên các biệt thự cổ ở khu vực Tây Nguyên. Cho đến nay, vùng đất này vẫn lưu giữ nhiều gốc cây cổ thụ có tuổi đời xấp xỉ một thế kỷ.

Vào năm 2017, cơn sốt kiểng lá bùng nổ tại Việt Nam giúp đẩy giá mỗi cây nhỏ lên mức khoảng 700.000 đồng. Ở thời điểm hiện tại, một cây kích cỡ trung bình chỉ còn khoảng 400.000 đồng – mức giá này chỉ tương đương với số tiền để sở hữu một quả trầu bà chín. Cây cần khoảng ba năm sinh trưởng mới đủ khả năng cho trái, và mất thêm một năm ròng rã nuôi quả đến lúc chín.

"Sự kéo dài trong chu kỳ sinh trưởng cộng với nguồn cung vô cùng nhỏ giọt đã đẩy giá trị của món quả này lên cao và trở nên cực kỳ quý hiếm", anh Quý nhận định.

Một trái trầu bà chín. Ảnh: Vinh Hiển

Trào lưu tìm kiếm loại quả độc đáo này vẫn đang tiếp tục làm mưa làm gió tại thị trường TP HCM. Chị Bảo Chi, đại diện một hệ thống phân phối hoa quả có cửa hàng tại TP HCM và Đồng Nai, chia sẻ chị đã đưa mặt hàng này vào danh mục kinh doanh được khoảng hai năm. Tuy nhiên, chỉ trong vòng hai tháng trở lại đây, số lượng đơn đặt hàng đã tăng vọt hơn 30%. Giá bán mỗi quả hiện dao động từ 300.000 đến 400.000 đồng, chủ yếu được gom mua từ các nhà vườn tại khu vực Đà Lạt.

"Do số lượng thu hoạch được mỗi đợt rất hạn chế nên người mua bắt buộc phải đặt trước. Nhiều khách hàng thậm chí phải kiên nhẫn chờ đợi cả tuần mới nhận được hàng", chị Chi cho biết.

Bởi nguồn hàng khan hiếm, giá thành lại ở mức tương đối cao, đồng thời chưa thể dự đoán được nhu cầu tiêu dùng sau khi xu hướng này qua đi, nên đa số các đơn vị phân phối hiện chỉ nhập về với số lượng nhỏ giọt hoặc nhận gom đơn theo hình thức đặt hàng trước.

Cảm ơn quý độc giả đã dành thời gian theo dõi bài viết này. Đừng quên tiếp tục khám phá thêm nhiều thông tin thú vị và các bài viết hấp dẫn khác ngay bên dưới nhé!