Thẩm phán Amy Coney Barrett, người từng được cựu Tổng thống Trump đề cử, gần đây đã thu hút sự chú ý khi hai lần bỏ phiếu chống lại các kiến nghị quan trọng liên quan đến vấn đề bầu cử và quyền công dân, vốn được Tổng thống Trump và Đảng Cộng hòa ủng hộ.
Quyết định về kiểm phiếu vắng mặt tại Mississippi
Vào ngày 29/6, Tòa án Tối cao đã ban hành phán quyết cho phép tiểu bang Mississippi tiếp tục tính một số phiếu bầu vắng mặt đến sau thời điểm bầu cử chính thức. Điều này đi ngược lại quan điểm của Đảng Cộng hòa khi cho rằng những lá phiếu như vậy là không hợp lệ theo quy định của luật liên bang.
Quyết định trên được thông qua với 5 phiếu ủng hộ và 4 phiếu phản đối. Đáng chú ý, Thẩm phán Amy Coney Barrett, người được Tổng thống Trump đề cử năm 2020, đã bỏ phiếu thuận. Sự đồng tình của bà cùng với Chánh án John Roberts và các thẩm phán Sonia Sotomayor, Elena Kagan, Ketanji Brown Jackson đã tạo nên đa số cần thiết cho phán quyết.
Thẩm phán Barrett đã giải thích rằng luật pháp liên bang xác định ngày bầu cử là thời điểm chót để cử tri thực hiện quyền của mình, nhưng không đặt ra tiêu chuẩn rõ ràng về thời gian nhận phiếu để một lá phiếu được coi là hợp lệ. Bản án này được xem là một trở ngại đáng kể đối với nỗ lực của ông Trump và Đảng Cộng hòa trong việc hạn chế quy định bỏ phiếu qua thư trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.
Thẩm phán Tòa án Tối cao Amy Coney Barrett đang tham gia phỏng vấn tại Thư viện và Bảo tàng Tổng thống Nixon, California, vào ngày 10/9/2025. Ảnh: Orange County Register
Phản ứng từ phe bảo thủ và bối cảnh luật Mississippi
Tòa án Tối cao Hoa Kỳ hiện có 9 thẩm phán, bao gồm 6 người có xu hướng bảo thủ do các tổng thống Đảng Cộng hòa bổ nhiệm và 3 người theo khuynh hướng tự do được các tổng thống Đảng Dân chủ chỉ định. Vì vậy, các chính sách của ông Trump thường được kỳ vọng sẽ nhận được sự đồng thuận từ Tòa án Tối cao. Tuy nhiên, việc Thẩm phán Barrett phản đối lập trường của ông Trump đã gây ra sự thất vọng lớn, biến bà thành tâm điểm chỉ trích từ các nhà bình luận và chính trị gia bảo thủ.
Jason Snead, Giám đốc điều hành của Dự án bầu cử trung thực, một tổ chức vận động cho các quy định bầu cử nghiêm ngặt hơn, đã phát biểu rằng quyết định này "vô cùng đáng thất vọng và sai lầm".
Ông Snead tiếp lời: "Tòa án đã bỏ lỡ một dịp quan trọng để củng cố tính toàn vẹn của cuộc bầu cử. Như Thẩm phán Alito đã trình bày rõ trong quan điểm phản đối của mình, việc chứng kiến các lá phiếu được gửi đến sau ngày bầu cử và làm thay đổi kết quả các cuộc đua chỉ làm tổn hại lòng tin của công chúng vào hệ thống của chúng ta."
Hans von Spakovsky, cựu Ủy viên bầu cử Liên bang và hiện là chuyên gia tại Viện Edwin Meese III về Quy tắc Pháp luật thuộc tổ chức phi chính phủ bảo thủ Advancing American Freedom, cũng mô tả phán quyết là "một sự thất vọng lớn". Ông cảnh báo điều này có thể tiếp tục làm giảm sút niềm tin của người Mỹ vào tính toàn vẹn của các cuộc bầu cử.
Vào chiều 29/6 tại Nhà Trắng, cựu Tổng thống Trump đã bày tỏ quan điểm rằng phán quyết của Tòa án Tối cao đồng nghĩa với việc "cho người dân thêm thời gian để bỏ phiếu bất hợp pháp." Ông Trump thường xuyên đưa ra cáo buộc về việc các cuộc bầu cử tại Mỹ bị ảnh hưởng bởi gian lận cử tri quy mô lớn, dù không cung cấp bằng chứng cụ thể.
Theo quy định bầu cử của Mississippi, các cử tri vắng mặt, bao gồm cả người cao tuổi và sinh viên, được phép gửi phiếu qua thư. Lá phiếu này phải được đóng dấu bưu điện muộn nhất vào ngày bầu cử và phải đến nơi trong vòng 5 ngày sau đó. Thay đổi này được áp dụng vào năm 2020 giữa đại dịch Covid-19, nhận được sự đồng thuận gần như tuyệt đối của cơ quan lập pháp Mississippi và được Thống đốc Tate Reeves, một thành viên Đảng Cộng hòa, ký ban hành thành luật.
Hình ảnh Tòa án Tối cao Hoa Kỳ tại Washington DC. Ảnh: Reuters
Quyết định về quyền công dân theo nơi sinh và các ý kiến trái chiều
Vào ngày 30/6, Thẩm phán Amy Coney Barrett đã một lần nữa cùng Chánh án John Roberts và ba thẩm phán có xu hướng tự do bỏ phiếu bác bỏ một sắc lệnh của Tổng thống Trump. Sắc lệnh này nhằm hạn chế việc cấp quyền công dân cho trẻ em sinh ra tại Hoa Kỳ. Nhóm thẩm phán đã ủng hộ quyền công dân dựa trên nguyên tắc sinh ra tại lãnh thổ, đồng thời viện dẫn Tu chính án thứ 14.
Chánh án Roberts đã chỉ ra rằng ngay từ những ngày đầu lập quốc, các nhà sáng lập Mỹ đã có chủ trương chào đón người nước ngoài đến sinh sống, dù là trong thời gian ngắn hay dài hạn. Ông nhấn mạnh rằng đối với một quốc gia được hình thành từ những người nhập cư, việc áp dụng rộng rãi nguyên tắc jus soli (quyền công dân theo nơi sinh) mang một ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Ông viết: "Nền Cộng hòa non trẻ đã thu hút hàng chục nghìn người di cư từ cựu thế giới, người Scotland-Ireland, người Pháp, người Đức, người xứ Wales và nhiều người khác, một số định ở lại trong thời gian ngắn, số khác lại hy vọng gắn bó cả đời. Bất kể ý định của họ là gì, họ đều có thể chắc chắn một điều: con cái họ sinh ra sẽ trở thành công dân Mỹ".
Ngược lại, hai thẩm phán bảo thủ Alito và Thomas đã thể hiện sự phản đối kịch liệt đối với quan điểm này. Thẩm phán Thomas lập luận rằng Điều khoản Quyền công dân luôn được diễn giải một cách nhất quán là không áp dụng cho con cái của những người nước ngoài lưu trú tạm thời.
Thẩm phán Alito nhận định rằng phe đa số đã phạm phải "sai lầm nghiêm trọng" trong "một trong những phán quyết quan trọng nhất trong lịch sử" của Tòa án Tối cao.
Cựu Tổng thống Trump đánh giá phán quyết này là "quá tệ", nhưng cũng lưu ý rằng Quốc hội có thể "dễ dàng bù đắp" thông qua luật pháp. Khi được hỏi về khả năng sửa đổi hiến pháp, Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson đã nhận định rằng còn quá sớm để bàn về vấn đề đó.
Sau những quyết định này, làn sóng chỉ trích hướng về Thẩm phán Barrett không ngừng gia tăng. Phó Tổng thống JD Vance phát biểu: "Liệu tôi có nghĩ bà ấy đã sai lầm khi đưa ra phán quyết đó không? Chắc chắn là có."
Nhà bình luận bảo thủ Megyn Kelly đã công khai chỉ trích gay gắt trong chương trình phát thanh trên kênh SiriusXM: "Amy Coney Barrett là một kẻ phản bội. Bà ta liên tục đứng về phe cánh tả."
Mike Davis, một đồng minh thân cận của ông Trump và là người đứng đầu Dự án Điều khoản III – một tổ chức phi chính phủ bảo thủ, chia sẻ: "Tôi cho rằng việc từng ủng hộ Amy Coney Barrett là một sai lầm lớn nhất. Bà ấy là một thảm họa đối với Tòa án Tối cao."
Lập trường độc lập của Thẩm phán Barrett
Thẩm phán Barrett đã chọn giữ im lặng trước những lời chỉ trích nhắm vào mình. Tuy nhiên, ngay tại buổi lễ nhậm chức ở Nhà Trắng cách đây vài năm, nữ thẩm phán đã từng thể hiện rõ lập trường kiên định về sự độc lập của mình.
"Lời thề thiêng liêng mà tôi tuyên đọc tối nay có nghĩa là tôi sẽ thực thi công lý một cách vô tư, không sợ hãi, hoàn toàn độc lập với các nhánh quyền lực chính trị cũng như sở thích cá nhân của chính mình", bà Barrett tuyên bố.
Cảm ơn quý độc giả đã dành thời gian theo dõi bài viết này. Kính mời bạn tiếp tục khám phá những phân tích chuyên sâu khác trên trang của chúng tôi để không bỏ lỡ những thông tin cập nhật quan trọng.
Ý kiến bạn đọc (0)