Sau giờ làm, Tian Mi, một cư dân ở Tô Châu, phát hiện một thông báo được dán trên cánh cửa căn hộ đối diện đã bỏ trống: "Phí dịch vụ từ 2019 đến 2025 chưa được thanh toán. Yêu cầu chủ nhà nhanh chóng hoàn tất nghĩa vụ này". Tòa nhà này được bàn giao vào năm 2018, điều đó có nghĩa là chủ căn hộ đã không chi trả các khoản phí trong suốt 7 năm.
Bức ảnh Tian Mi chia sẻ trên mạng xã hội đã khơi dậy một cuộc tranh luận sôi nổi. Nhiều người bày tỏ sự đồng tình với việc không đóng phí, lập luận rằng "nếu không sử dụng dịch vụ thì không cần trả tiền". Cô Zhou Jing, một bà mẹ hai con, chia sẻ: "Tôi đã mua nhà tại Hà Nam nhưng chỉ về ở vài ngày trong năm. Công ty quản lý không có chính sách giảm giá, vì vậy tôi quyết định ngừng thanh toán".
Pháp luật và thực trạng đối nghịch trong việc thanh toán phí dịch vụ
Quy định pháp lý và hậu quả khi không thanh toán
Theo Bộ luật Dân sự Trung Quốc, chủ sở hữu bất động sản không thể viện lý do "không sử dụng" hoặc "nhà bỏ trống" để từ chối nghĩa vụ thanh toán phí dịch vụ, miễn là đơn vị vận hành thực hiện đúng hợp đồng đã ký kết. Nếu công ty quản lý khởi kiện và tòa án đưa ra phán quyết, việc chủ nhà không chấp hành có thể dẫn đến việc bị liệt vào danh sách nợ xấu. Điều này sẽ khiến họ gặp phải nhiều hạn chế như không thể vay vốn ngân hàng, bị cấm mua vé máy bay hay tàu cao tốc, không được lưu trú tại các khách sạn hạng sang, và thậm chí ảnh hưởng tiêu cực đến hồ sơ xin việc hoặc quá trình xét tuyển học hành của con cái.
Bất chấp những quy định rõ ràng này, tình trạng từ chối đóng phí dịch vụ vẫn đang lan rộng khắp Trung Quốc do những mâu thuẫn thực tế ngày càng gia tăng.
Nguyên nhân người dân từ chối trả phí quản lý
Tại Từ Châu, cô Nghiêu từng đóng phí đầy đủ cho đến khi đường ống thoát nước từ một căn hộ ở tầng trên bị tắc. Hậu quả là hơn 30 cm nước thải tràn xuống, làm hư hỏng toàn bộ sàn gỗ trong nhà cô. Mãi đến ngày hôm sau, nhân viên tòa nhà mới có mặt. Khi cô Nghiêu yêu cầu bồi thường, ban quản lý, cơ quan nhà ở và chủ đầu tư liên tục đùn đẩy trách nhiệm cho nhau. Cô Nghiêu đã quyết định ngừng đóng phí dịch vụ kể từ đó.
Căn hộ của cô Nghiêu ở Hàng Châu bị nước từ tầng trên tràn xuống, gây hỏng sàn, nhưng các đơn vị quản lý, chủ đầu tư đùn đẩy, khiến cô không đóng phí. Ảnh: Huxin
Trong một trường hợp khác ở Hàng Châu, Ah Feng ngừng đóng phí vì gặp áp lực tài chính. Năm 2018, anh đã vay mượn để mua căn hộ rộng 117 m2. Hiện tại, giá trị căn nhà đã giảm một nửa, nhưng anh vẫn phải gánh vác khoản phí quản lý khoảng 560 USD và 500 USD phí đỗ xe mỗi năm. Khi mất việc vào đầu năm, anh đã đưa ra quyết định không thanh toán các khoản phí này.
Hậu quả cho ngành quản lý bất động sản
Làn sóng phá sản và suy giảm hiệu suất thu phí
Làn sóng ngừng đóng phí dịch vụ đã khiến hơn 1.200 công ty quản lý bất động sản phải phá sản trong năm 2025. Chỉ riêng quý đầu năm 2026, thêm 400 doanh nghiệp nữa đã phải đóng cửa, và ước tính có khoảng 2.000 công ty khác sẽ ngừng hoạt động vào cuối năm. Tỷ lệ thu phí bình quân của 500 doanh nghiệp lớn nhất trong năm 2025 chỉ đạt 71%, một con số thấp hơn mức tối thiểu 80% cần thiết để duy trì hoạt động.
Áp lực lên nhân viên và sự bỏ cuộc của người quản lý
Vào cuối năm 2025, Dao Dao, một nhân viên thu phí tại một khu chung cư đã 20 năm tuổi, đã xin nghỉ việc. Mặc dù mức phí quản lý tại đây chỉ 0,3 USD/m2, công ty lại đặt ra chỉ tiêu khắc nghiệt là phải thu được 50% phí hàng tháng, nếu không sẽ bị phạt. Liên tục bị cư dân quát mắng hoặc cúp máy khi gọi đòi nợ, Dao đã quyết định từ bỏ công việc với mức lương 560 USD một tháng.
Tại khu tái định cư ở Quý Dương, trong tổng số 531 hộ gia đình, chỉ có 25 hộ đóng phí đúng hạn. Sau nhiều lần phải bỏ tiền túi để duy trì hoạt động của tòa nhà, người quản lý tên Chen đã rời đi khi khoản nợ tiền thang máy, điện nước đã lên tới 110.000 USD. Hậu quả là khu chung cư này lập tức bị tê liệt, đèn đường và thang máy bị cắt điện.
Ban quản lý rút lui: Khi chi phí kiện tụng quá lớn
Ở Trùng Khánh, cư dân một tòa nhà đã biểu quyết thành công việc ép đơn vị vận hành giảm phí từ 0,45 USD xuống còn 0,26 USD/m2. Một năm sau, công ty này phải chịu khoản lỗ 420.000 USD rồi quyết định rút lui khỏi dự án. Tương tự, một doanh nghiệp tại Nam Kinh cũng phải bỏ dự án sau 8 tháng hoạt động vì chỉ thu được 6,5% tiền phí, chịu khoản lỗ gần 131.000 USD.
Lý giải nguyên nhân các công ty quản lý không kiện những người nợ phí ra tòa, một chuyên gia pháp chế trong ngành cho biết: "Chi phí để kiện một hộ nợ vài trăm USD không đủ để trả tiền luật sư. Khi chúng tôi tập hợp đủ người để kiện tập thể, cư dân lại mang ảnh rác chưa đổ, đèn hỏng ra để phản tố. Nếu thắng thì gây thù oán với tất cả cư dân, nếu thua thì mất uy tín, vì vậy cách tốt nhất là chấm dứt hợp đồng và rời đi."
Một khu dân cư ở ngập rác do ban quản lý tháo chạy. Ảnh: Huxin
Tác động tới giá trị tài sản và môi trường sống
Chung cư xuống cấp, an ninh bất ổn
Sự rút lui của các công ty quản lý đã khiến nhiều khu chung cư xuống cấp nhanh chóng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống của cư dân. Chung cư Dongpingyuan ở Quảng Châu bị bỏ không từ năm 2020. Sáu năm sau, rác chất thành núi, an ninh tê liệt hoàn toàn. Một chủ hộ tại đây chua chát nói: "Trước đây tôi còn kén chọn người thuê nhà, giờ phải đi năn nỉ họ tới xem".
Giá trị nhà ở sụt giảm
Tình trạng này giáng một đòn trực tiếp vào khối tài sản của cư dân. Tại khu Yueyahu Huayuan (Nam Kinh), chỉ nửa năm sau khi đơn vị vận hành rời đi, giá nhà đã sụt giảm từ 4.200 USD xuống còn 3.360 USD/m2, tương đương mức giảm 20% giá trị. Một chủ nhà vừa bán cắt lỗ tại đây đã thừa nhận: "Tiết kiệm được vài trăm USD phí quản lý nhưng lại mất hàng chục nghìn USD giá trị nhà. Đúng là nhặt hạt vừng, đánh rơi quả dưa hấu".
Cảm ơn quý độc giả đã dành thời gian theo dõi bài viết này. Hy vọng những thông tin đã giúp bạn hiểu rõ hơn về tình trạng phức tạp của phí dịch vụ chung cư. Mời bạn tiếp tục khám phá các nội dung liên quan để có cái nhìn đa chiều về thị trường bất động sản.
Ý kiến bạn đọc (0)