Nỗi bức xúc của người dân mặt phố khi lối đi bị xe ô tô bít kín

Thực trạng các phương tiện ô tô dừng đỗ bít kín lối đi gây cản trở nghiêm trọng đến hoạt động sinh hoạt hàng ngày, trong khi các quy định xử lý vẫn chưa đủ sức đe dọa, đang khiến không ít hộ dân sinh sống tại các mặt phố rơi vào cảnh vô cùng bức xúc.

Tranh chấp dai dẳng giữa chủ nhà mặt phố và tài xế

Vào buổi chiều ngày 14/7, khi đón con nhỏ trở về căn nhà trên tuyến phố Trương Hán Siêu (phường Cửa Nam, Hà Nội), chị Vũ Xuân phát hiện ra lối đi duy nhất vào nhà đã bị một chiếc xe bốn bánh phong tỏa hoàn toàn. Do không thấy số điện thoại liên lạc dán trên xe, chị đã đi hỏi khắp các khu vực lân cận nhưng đều không tìm được tung tích tài xế. Mẹ con chị đành phải đứng chờ ngoài đường suốt hơn 30 phút cho đến khi chủ xe xuất hiện với lời giải thích đỗ tạm để lấy giấy tờ rồi rời đi mà không một lời xin lỗi.

Do đặc thù phố Trương Hán Siêu tương đối hẹp và vỉa hè nhỏ, gia đình chị Xuân thường xuyên rơi vào cảnh bị ô tô chắn cửa, thậm chí có phương tiện còn trùm bạt đậu qua đêm. Mặc dù cách đó không xa trên tuyến đường Nguyễn Du hay Quang Trung đều có điểm trông giữ xe, nhiều tài xế vẫn cố tình đỗ tại đây để không mất phí, bất chấp sự bực bội từ phía cư dân.

Chiếc ô tô lạ đỗ chắn trước lối duy nhất vào nhà chị Xuân trên phố Trương Hán Siêu, phường Cửa Nam (Hà Nội) khiến gia chủ không thể cho xe vào, chiều 14/7. Ảnh: Nhân vật cung cấp

Tình cảnh tương tự cũng diễn ra với gia đình anh Hải Tùng sống tại đường Nguyễn Bỉnh Khiêm, phường Gia Viên, Hải Phòng. Thời điểm đầu năm, một chiếc xế 7 chỗ từng ngang nhiên đậu chắn mặt tiền suốt 20 tiếng đồng hồ khiến các thành viên trong nhà không thể dắt xe máy ra ngoài để làm việc hay đi học. Khi chạm mặt đối chất, tài xế lại thanh minh rằng vỉa hè thuộc không gian cộng đồng và tuyến đường không đặt biển cấm nên họ không hề phạm luật.

Nhằm bảo vệ không gian di chuyển của gia đình, anh Tùng đã chủ động xếp những chậu cây cảnh kích thước lớn ngay trước cửa dù biết giải pháp này không hoàn toàn đúng quy định. Anh chia sẻ rằng nhiều người lái xe tuy có để lại số điện thoại nhưng gọi không nhấc máy, hoặc phải vài giờ sau họ mới quay lại di chuyển phương tiện.

Tại không ít đô thị lớn, những mâu thuẫn xuất phát từ việc đỗ xe giữa cư dân mặt phố và các chủ phương tiện đang ngày càng trở nên phổ biến và căng thẳng hơn. Thống kê thực tế ghi nhận qua nền tảng iHanoi đã có tới gần 380 ý kiến phản ánh về hành vi dừng đỗ xe trái quy định gây ảnh hưởng đến cuộc sống sinh hoạt.

Góc nhìn từ người lái xe và những bất cập hạ tầng

Ở một góc nhìn khác, không ít người điều khiển ô tô cho rằng hành vi của họ không vi phạm pháp luật nếu đỗ xe ở các tuyến phố không cắm biển cấm.

Chia sẻ về vấn đề này, anh Công Thành, một tài xế xe công nghệ đang làm việc tại Hà Nội, nhìn nhận rằng quả thực có nhiều lái xe thiếu ý thức đỗ ô tô gây cản trở lưu thông cũng như đời sống cư dân. Tuy nhiên, anh cũng bày tỏ quan điểm rằng hạ tầng đô thị hiện rơi vào tình trạng thiếu hụt bãi đỗ trầm trọng, các điểm gửi xe lại nằm quá xa, do đó tài xế hoàn toàn có quyền dừng đỗ tại những tuyến đường không cấm nếu tuân thủ đúng Luật Giao thông Đường bộ.

Anh Thành cho biết thêm, không ít chủ hộ mặc định khu vực lòng đường trước nhà thuộc quyền sở hữu riêng nên tự cho mình quyền cấm đoán, thậm chí có những hành vi làm hư hỏng tài sản của người khác.

Một số hộ gia đình sống trên đường An Trang, phường An Hải (Hải Phòng) dựng biển, đặt chậu cây trên vỉa hè trước cửa nhà để ngăn ôtô đỗ trước cửa, đầu tháng 7. Ảnh: Quỳnh Nguyễn

Pháp lý và bài toán quy hoạch giao thông tĩnh

Dưới góc độ pháp lý, luật sư Diệp Năng Bình (Trưởng văn phòng luật sư Tinh Thông Luật) phân tích rằng vỉa hè và lòng đường là tài sản công do Nhà nước quản lý. Quy định hiện hành không cấm việc đỗ xe trước cửa nhà dân, trừ trường hợp khu vực đó xuất hiện biển báo cấm, gây ách tắc giao thông chung hoặc cản trở hoàn toàn lối đi duy nhất của gia đình. Mọi hành vi vi phạm cần được xem xét dựa trên vị trí đỗ thực tế và mức độ ảnh hưởng cụ thể.

Đánh giá về nguyên nhân sâu xa, Kiến trúc sư Trần Huy Ánh - Ủy viên Thường vụ Hội Kiến trúc sư Hà Nội nhận định điểm mấu chốt nằm ở sự lệch pha lớn giữa tốc độ gia tăng xe cá nhân và khả năng đáp ứng của hạ tầng giao thông.

Các dữ liệu từ Sở Xây dựng cùng Công an Hà Nội chứng minh toàn thành phố hiện có gần một triệu ô tô cùng 6 triệu xe máy. Mỗi năm, lượng xe cộ tăng bình quân từ 4-10%, trong khi tốc độ phát triển của hạ tầng chỉ dừng lại ở con số khiêm tốn 0,3%. Trong số 1.960 bãi đỗ xe công cộng được đưa vào kế hoạch quy hoạch tới năm 2030, Hà Nội mới chỉ đưa vào vận hành thực tế 72 bãi.

Ông Ánh cũng chỉ ra rằng chính quyền thành phố suốt nhiều năm qua chủ yếu tập trung nguồn lực xây dựng cầu vượt, hầm chui mà chưa chú trọng đúng mức cho hạ tầng giao thông tĩnh. Điển hình như tại một phường trung tâm ở Hà Nội có tới 20.000 ô tô và 200.000 xe máy nhưng các bãi đỗ xe hợp chuẩn chỉ gánh được khoảng 15% nhu cầu, khiến 85% phương tiện còn lại buộc phải chọn các bãi đỗ tự phát.

Vị chuyên gia kiến nghị cần sớm triển khai các cơ chế thu hút doanh nghiệp tư nhân đầu tư các mô hình bãi đỗ thông minh hoặc không gian đỗ xe ngầm, hạn chế tối đa việc cấp phép điểm trông giữ tạm thời dưới lòng đường. Nếu thiếu đi chiến lược căn cơ để cân bằng giữa giao thông động và giao thông tĩnh cũng như các tài xế, những xung đột dạng này sẽ ngày một lan rộng và để lại hệ lụy lớn.

Một số hộ dân trên phố Yên Hoa, phường Tây Hồ, Hà Nội treo biển cấm ôtô đỗ chắn cổng ra - vào của gia đình, hôm 15/7. Ảnh: Quỳnh Nguyễn

Tìm kiếm giải pháp ứng xử và khắc phục tạm thời

Đưa ra lời khuyên chuyên môn, Phó giáo sư, tiến sĩ Nguyễn Hồng Thái (chuyên gia chính sách giao thông thuộc Đại học Giao thông Vận tải) cho rằng lực lượng chức năng cần đẩy mạnh công tác tuần tra, áp dụng biện pháp cẩu kéo quyết liệt đối với các phương tiện vi phạm. Tại những điểm nóng hay xảy ra va chạm, chính quyền địa phương nên rà soát để lắp đặt biển cấm đỗ, kẻ vạch phản quang cảnh báo và đưa ra quy định bắt buộc chủ xe phải để lại số điện thoại liên lạc trên kính.

Song song với việc chờ đợi sự hoàn thiện của hệ thống hạ tầng, luật sư Diệp Năng Bình khuyến cáo các hộ dân nên chọn giải pháp đối thoại ôn hòa, tuyệt đối không tự ý đập phá hay làm hư hại tài sản của chủ xe để tránh vướng vào rắc rối pháp lý. Kết quả ghi nhận từ một cuộc khảo sát diễn ra vào tháng 1/2026 cho thấy có 70% người tham gia chọn cách liên hệ trao đổi trực tiếp để nhờ lái xe di chuyển, 24% lựa chọn gọi điện phản ánh cho lực lượng công an và chỉ khoảng 6% áp dụng các biện pháp tiêu cực như khóa bánh hay xịt sơn.

Biện pháp tự vệ của người dân

Trải qua sự cố bị mắc kẹt ngoài đường suốt nửa tiếng đồng hồ, chị Vũ Xuân tại phố Trương Hán Siêu đã tự làm một bảng thông báo "Cấm đỗ xe" gắn ngay trước cổng nhà. Chị ngậm ngùi chia sẻ rằng giải pháp hiện tại duy nhất chị có thể làm là tiếp tục gửi phản ánh lên ứng dụng iHanoi và duy trì tấm biển này trước cửa.

Cảm ơn quý độc giả đã dành thời gian theo dõi bài viết này. Hãy tiếp tục cuộn xuống bên dưới để khám phá thêm những thông tin cập nhật và nội dung hấp dẫn liên quan nhé!