9 biểu hiện cảnh báo căng thẳng áp lực ở cơ thể bạn không nên lờ đi

Mắt nháy liên tục, nhức đầu, co thắt cơ bắp, đường tiêu hóa bất ổn hay mái tóc thưa dần... chính là các phản ứng cảnh báo thể chất đang gánh chịu mức độ stress lớn mà ít ai chú ý.

Theo Thạc sĩ tâm lý Hoàng Quốc Lân hiện công tác tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, trạng thái stress (căng thẳng) bản chất là phản ứng tự nhiên lúc cơ thể đối diện với áp lực. Dù vậy, khi áp lực này diễn ra dai dẳng, cả thể xác lẫn trí não sẽ liên tục phát ra những tín hiệu cảnh báo mà không phải ai cũng nhận ra.

Trạng thái căng thẳng diễn ra trong thời ngắn vốn là cơ chế bình thường, tuy nhiên khi các biểu hiện kéo dài suốt nhiều tuần liền gây xáo trộn công việc, ảnh hưởng xấu tới sức khỏe cũng như các mối quan hệ, bạn cần sớm tìm phương án cân bằng. Việc chủ động nhận diện ngay từ sớm đóng vai trò cốt lõi để ngăn ngừa tình trạng này tiến triển thành mạn tính hoặc biến chứng sang các rối loạn tâm thần khác. Dưới đây là 9 biểu hiện cho thấy cơ thể đang chịu áp lực ở mức độ cao:

- Mắt giật cơ ngoài tầm kiểm soát: Đây là hiện tượng phát sinh lúc bộ não rơi vào trạng thái quá tải, dẫn tới sai lệch trong đường truyền tín hiệu tới cơ quan mí mắt. Tình trạng áp lực kéo dài thường xuyên đi kèm hiện tượng thiếu ngủ cùng chứng mỏi mắt, từ đó kích thích hệ thần kinh phát tín hiệu liên tục, khiến các khối cơ mảnh quanh vùng mắt bị co thắt ngoài ý muốn

- Xuất hiện các cơn đau đầu thường nhật: Áp lực tâm lý gây nên tình trạng đau đầu liên tục phần lớn do sự giải phóng các hormone căng thẳng )như cortisol, adrenaline). Hoạt động này gây nên sự co thắt ở vùng cơ cổ, vai, da đầu đồng thời làm biến đổi lưu lượng máu truyền lên não. Việc chịu căng thẳng kéo dài khiến hệ thần kinh gia tăng độ nhạy cảm, từ đó hình thành các cơn đau đầu căng thẳng mãn tính

- Sự căng cứng cơ bắp, đặc biệt xuất hiện tại vùng cổ, vai, lưng

- Rối loạn trong giấc ngủ: Do phải gánh chịu stress suốt khoảng thời gian dài, người bệnh luôn ở trong trạng thái lo lắng, dễ nảy sinh các suy nghĩ tiêu cực rồi rơi vào bế tắc. Chính việc suy nghĩ quá nhiều làm cho cơ thể gặp phải các rối loạn trong giấc ngủ như chập chờn, mất ngủ, ngủ không được sâu giấc.

- Trống ngực đập nhanh hoặc cảm giác hồi hộp: Triệu chứng này khởi phát bởi sự gia tăng của các hormone căng thẳng như cortisol và adrenaline làm đẩy nhanh nhịp tim, tạo cảm giác hồi hộp, đánh trống ngực.

- Trục trặc về hệ tiêu hóa: Cảm giác đầy bụng, đau dạ dày hoặc các triệu chứng liên quan đến hội chứng ruột kích thích. Thực tế chứng minh, đường ruột vô cùng nhạy cảm trước những thay đổi về mặt cảm xúc. Lúc áp lực lên cao, não bộ sẽ sản sinh các hormone can thiệp tiêu cực tới hoạt động tiêu hóa, đồng thời tạo ra các steroid và adrenaline nhằm phục vụ cơ chế chống lại stress

- Cơ thể dễ mệt mỏi, rơi vào kiệt sức, dù không hề làm việc nặng vẫn cảm nhận rõ sự thiếu hụt năng lượng.

- Giảm khả năng tập trung, trí nhớ suy giảm: Khi hàm lượng cortisol trong máu duy trì ở ngưỡng cao trong một thời gian dài, các cấu trúc não chịu trách nhiệm lưu trữ ký ức và điều tiết cảm xúc sẽ bị tổn thương nặng nề.

- Tóc bị rụng nhiều hơn bình thường: Lúc cơ thể chịu áp lực kéo dài, nồng độ cortisol tăng cao làm rối loạn chu kỳ sinh trưởng khiến tóc chuyển nhanh sang giai đoạn nghỉ ngơi và rụng đồng loạt. Tình trạng này còn gây co mạch máu làm suy giảm dưỡng chất nuôi dưỡng nang tóc, kết hợp với sự mất cân bằng nội tiết tố và hệ miễn dịch khiến sợi tóc dần yếu đi, dễ gãy rụng.

Hiện tượng tóc rụng với số lượng nhiều hơn bình thường cũng nằm trong danh sách các dấu hiệu thể hiện mức độ stress cao ở cơ thể. Ảnh: Ảnh tạo bởi AI

Ảnh hưởng tiêu cực của căng thẳng tới các cơ quan nội tạng

Lúc tình trạng stress kéo dài, cơ thể bắt đầu giải phóng loạt hormone như adrenaline và cortisol. Ở giai đoạn căng thẳng mạn tính, hàm lượng cortisol có thể duy trì liên tục ở mức cao, từ đó dễ dẫn đến stress oxy hóa và viêm nhiễm, làm tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh lý như rối loạn tiêu hóa, rối loạn giấc ngủ, đau đầu, suy giảm hệ miễn dịch. Áp lực tâm lý còn gây tác động xấu tới hầu hết các cơ quan, từ hệ thần kinh, hệ tuần hoàn cho đến tiêu hóa hay miễn dịch. Nếu không có biện pháp can thiệp, tình trạng này kéo dài qua nhiều tháng sẽ khiến nguy cơ phát bệnh tăng cao.

Nguy cơ đối với hệ tim mạch

Mỗi khi căng thẳng, cả nhịp tim lẫn huyết áp đều tăng cao, kéo theo nguy cơ mắc bệnh tim mạch gia tăng. Trong đó, bệnh cơ tim do căng thẳng tuy là một dạng ít gặp nhưng phản ánh sự suy yếu ở tâm thất trái (vốn là buồng bơm chính của tim) khi cơ thể thường xuyên căng thẳng nghiêm trọng về cảm xúc hoặc thể chất. Sự xuất hiện của Cortisol còn làm tăng huyết áp, lượng đường trong máu, cholesterol xấu, triglyceride. Những người bị căng thẳng mạn tính thường đau ngực, nhịp tim không đều, khó thở, có nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim, mắc hội chứng trái tim tan vỡ.

Tác động lên hệ tiêu hóa và năng lực nhận thức

Hệ thống đường tiêu hóa tập trung rất nhiều đầu dây thần kinh lẫn tế bào miễn dịch, và tất cả chúng đều chịu sự chi phối từ hormone cortisol. Do đó, stress có thể gây trào ngược axit, cảm giác bồn chồn trong bụng, trầm trọng thêm triệu chứng của hội chứng ruột kích thích và bệnh viêm ruột. Ngoài ra, stress ảnh hưởng đến nhận thức và sự chú ý, khiến bạn khó tập trung hoặc học hỏi điều mới.

Các phương pháp tự cải thiện và giảm nhẹ stress tại nhà

Mỗi cá nhân hoàn toàn có thể tự xoa dịu các biểu hiện của căng thẳng hay trầm cảm ngay tại nhà. Việc thiết lập thói quen sinh hoạt ngủ và thức dậy đúng giờ giúp ổn định tâm trạng. Thực hiện việc vận động nhẹ nhàng mỗi ngày bằng đi bộ, yoga hoặc các bài tập thể dục nhẹ giúp tăng nặng lượng và giảm căng thẳng. Bên cạnh đó, bạn nên chủ động tiếp xúc nhiều với ánh sáng tự nhiên như ra ngoài trời hoặc mở cửa sổ giúp cải thiện tâm trạng đáng kể. Mở rộng việc kết nối với người khác, trò chuyện với bạn bè và gia đình để giảm cảm giác cô đơn. Đặc biệt, thói quen ghi nhật ký, viết ra suy nghĩ giúp bạn hiểu và giải tỏa cảm xúc tốt hơn. Trong trường hợp các dấu hiệu vẫn kéo dài hoặc tiến triển nặng hơn, việc chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên môn từ bác sĩ hay chuyên gia tâm lý là điều vô cùng cần thiết.

Chân thành cảm ơn quý độc giả đã dành thời gian theo dõi bài viết này. Hy vọng những thông tin trên sẽ giúp bạn chăm sóc sức khỏe bản thân tốt hơn; hãy tiếp tục khám phá thêm các bài viết hữu ích ngay bên dưới nhé!