Khơi thông vướng mắc bảo hiểm y tế nhằm hỗ trợ người yếu thế không phải di chuyển đến bệnh viện

Nhằm tháo gỡ những rào cản trong việc chi trả bảo hiểm y tế đối với công tác khám bệnh lưu động diễn ra ở các trung tâm bảo trợ xã hội, UBND TP HCM đã đưa ra kiến nghị tới ba đơn vị gồm Bộ Y tế, Bộ Tài chính và Bảo hiểm xã hội Việt Nam.

Đề xuất này được chính quyền thành phố trình bày trong văn bản gửi đến ba bộ, ngành trung ương vào ngày 16/7. Mục tiêu của kiến nghị là bảo vệ quyền lợi tham gia bảo hiểm y tế (BHYT) của nhóm đối tượng đặc thù gồm người cao tuổi, người khuyết tật, bệnh nhân tâm thần cùng các cá nhân thuộc diện bảo trợ xã hội đang được nuôi dưỡng ở những trung tâm này.

Thực trạng và những khó khăn trong việc tiếp cận y tế của đối tượng bảo trợ

Theo báo cáo từ UBND TP HCM, các cơ sở bảo trợ trên địa bàn hiện là nơi sinh sống chủ yếu của những công dân lớn tuổi, người khuyết tật mức độ nặng, người có bệnh lý tâm thần và các trường hợp mất năng lực tự chăm sóc. Nhóm cư dân này gặp trở ngại rất lớn hoặc hoàn toàn không thể tự đi lại tới các bệnh viện.

Trong giai đoạn vừa qua, địa phương đã áp dụng giải pháp điều động lực lượng y bác sĩ từ các bệnh viện đến trực tiếp các trung tâm bảo trợ để thực hiện khám, điều trị và theo dõi sức khỏe. Phương thức này giúp đối tượng thụ hưởng được chạy chữa kịp thời, hạn chế tối đa rủi ro tai biến phát sinh lúc di chuyển đường dài, đồng thời bảo đảm quyền được thụ hưởng dịch vụ y tế của họ.

Vào ngày 24/4, UBND TP HCM đã phê duyệt chủ trương cho phép triển khai hoạt động khám chữa bệnh BHYT tại các Trung tâm Bảo trợ xã hội, đi kèm cơ chế quyết toán theo quy định bảo hiểm. Dù vậy, đến ngày 19/6, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã ra văn bản từ chối chi trả do địa điểm thực hiện hoạt động y tế này không nằm trong phạm vi giấy phép hoạt động được cấp của cơ sở khám chữa bệnh.

Chính quyền TP HCM nhìn nhận rằng tuy văn bản hướng dẫn nói trên bám sát các điều khoản pháp lý hiện hành nhưng lại chưa phù hợp với bối cảnh thực tiễn.

Người bệnh ngồi xe lăn xếp hàng chờ tới lượt khám ở một bệnh viện thuộc khu vực TP HCM. Ảnh: Quỳnh Trần

Giải pháp pháp lý để đưa dịch vụ y tế đến gần người dân

Cơ quan quản lý thành phố phân tích, nếu bắt buộc các cụ già, người tàn tật hay người bị tâm thần phải trực tiếp tới bệnh viện mới được hưởng chế độ BHYT thì sẽ nảy sinh rất nhiều trở ngại. Thông thường, mỗi người bệnh đòi hỏi phải có từ một đến hai nhân sự đi cùng hỗ trợ, quá trình đi lại luôn chực chờ nguy cơ mất an toàn sức khỏe, đồng thời hạn chế quyền tiếp cận dịch vụ y tế của những mảnh đời yếu thế.

Phía thành phố khẳng định hoạt động chuyên môn tại những trung tâm bảo trợ vẫn do các bệnh viện có đầy đủ giấy phép và đã ký kết hợp đồng khám chữa bệnh BHYT phụ trách. Các y bác sĩ làm việc đúng năng lực chuyên môn được cấp phép; hệ thống hồ sơ bệnh án, các chỉ định xét nghiệm cận lâm sàng, đơn thuốc cùng quy trình theo dõi sức khỏe đều chịu sự quản lý chặt chẽ của bệnh viện theo luật định. Toàn bộ chi phí đi lại cũng như vận chuyển máy móc thiết bị do phía cơ sở y tế tự cân đối, hoàn toàn không trích từ nguồn quỹ BHYT.

Theo quan điểm của UBND TP HCM, việc đưa đội ngũ y tế tới khám tại nơi cư trú của người bệnh thực chất chỉ là dịch chuyển không gian cung cấp dịch vụ, không hề làm biến đổi bản chất của công tác khám chữa bệnh. Thành phố dẫn chứng thêm Luật Khám bệnh, chữa bệnh có quy định khám chữa bệnh lưu động là hoạt động diễn ra bên ngoài địa điểm ghi trên giấy phép hoạt động của cơ sở y tế, trong đó bao gồm cả hình thức khám tại nhà. Song song đó, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHYT năm 2024 cũng đã bổ sung danh mục hưởng chế độ bảo hiểm đối với trường hợp khám chữa bệnh tại nhà.

Dựa trên các cơ sở pháp lý vững chắc đó, UBND TP HCM kiến nghị Bộ Y tế đứng ra chủ trì cuộc họp cùng Bộ Tài chính và Bảo hiểm xã hội Việt Nam nhằm thống nhất phương án vận dụng các điều khoản pháp luật, sớm ban hành văn bản hướng dẫn cụ thể về việc quyết toán BHYT cho hoạt động y tế lưu động tại các Trung tâm Bảo trợ xã hội.

Cùng với đó, chính quyền thành phố cũng đề xuất Bộ Y tế mau chóng ban hành hướng dẫn chi trả BHYT cho những loại hình như khám chữa bệnh tại nhà, khám bệnh từ xa, mô hình y học gia đình cùng các giải pháp chăm sóc sức khỏe tiên tiến khác. Đối với những quy định hiện hành còn thiếu đồng bộ hoặc dẫn đến nhiều cách hiểu sai lệch, các cơ quan chức năng cần bắt tay nghiên cứu, điều chỉnh và hoàn thiện nhằm xây dựng một hành lang pháp lý nhất quán, góp phần đưa các dịch vụ y tế đến gần hơn với người dân, đặc biệt là nhóm đối tượng dễ bị tổn thương trong xã hội.

Xin chân thành cảm ơn quý độc giả đã dành thời gian quan tâm theo dõi toàn bộ nội dung bài viết trên. Để cập nhật thêm nhiều thông tin hữu ích và toàn diện về các vấn đề dân sinh, an sinh xã hội cùng các chính sách mới nhất, mời quý vị tiếp tục đón đọc các bài viết liên quan ngay phía dưới.