Triết lý phía sau hình ảnh ngăn nắp của người Nhật Bản tại World Cup
(Dân trí) - Đằng sau những phòng thay đồ luôn gọn gàng của đội tuyển bóng đá Nhật Bản hay các khán đài được cổ động viên thu dọn sạch sẽ là một quan niệm sống được gọi là "Con chim bay không để lại vết".
Cổ động viên Nhật Bản thu gom rác sau khi trận đấu khép lại (Ảnh: Jiji Press).
Không ai có thể biết trước 48 đội tuyển sẽ thể hiện thế nào tại World Cup mùa hè này. Tuy nhiên, nếu có một lựa chọn dành cho đội bóng gọn gàng nhất giải, Nhật Bản gần như luôn là cái tên đáng để đặt niềm tin. Xuất phát từ một chuẩn mực xã hội đã thấm sâu vào đời sống văn hóa, người Nhật thường rời đi mà hầu như không để lại dấu tích, vì thế hình ảnh cầu thủ và người hâm mộ của họ dọn dẹp sau trận đấu thường xuyên tạo nên cơn sốt trên mạng xã hội.
Thói quen được hình thành từ khi còn nhỏ
Nozomi Morgan, nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành Michiki Morgan Worldwide, đồng thời là chuyên gia về lãnh đạo liên văn hóa, vẫn nhớ rõ quãng thời gian chuyển từ Seattle (Mỹ) sang Tokyo (Nhật Bản) khi mới 8 tuổi. Điều khiến bà ấn tượng sâu sắc là môi trường học đường tại đây hoàn toàn khác biệt.
“Một trong những điều đầu tiên khiến tôi ngạc nhiên là bạn phải cởi giày đi ngoài đường và thay bằng giày đi trong nhà. Mục tiêu là giữ cho không gian bên trong sạch nhất có thể", bà nói.
Nhưng đó chưa phải tất cả. Cha mẹ của bà còn chuẩn bị cho con gái một chiếc zokin, tức loại giẻ lau mà học sinh phải mang theo mỗi ngày đến trường.
“Mỗi đứa trẻ đều có một chiếc giẻ riêng, được may từ nhiều mảnh vải tái chế ghép lại với nhau và có ghi tên của mình. Tôi nhớ rất rõ nhiệm vụ đầu tiên ở trường là dọn dẹp lớp học", bà kể.
Toàn bộ bàn ghế sẽ được đẩy lên phía trước lớp; sau đó học sinh quét dọn và dùng những chiếc giẻ nhỏ để lau sàn.
“Cảm giác giống như một trò chơi hơn là công việc nhà. Đó đơn giản là điều mà tất cả chúng tôi cùng làm", bà cho biết.
Theo Morgan, suốt những năm tiểu học và trung học cơ sở, học sinh đảm nhận việc vệ sinh ở khắp nơi, từ quét lá trên cầu thang cho tới cọ rửa nhà vệ sinh.
“Người Nhật có câu: Con chim bay đi không để lại dấu vết", bà cho biết, đề cập đến triết lý sống của người dân quốc gia này.
Khi còn nhỏ, Hirokazu Tsunoda từng không mấy hào hứng với trải nghiệm đó. “Tôi từng rất khó chịu và nghĩ rằng tại sao chúng ta phải làm việc này? Lớp học vốn đã không bẩn, ai cũng bỏ rác đúng chỗ cơ mà", ông nói.
Thế nhưng hiện nay, ít ai có thể hình dung ông từng nghĩ như vậy.
Kể từ năm 2008, Tsunoda đã có mặt tại nhiều kỳ Olympic và World Cup, đều đặn tham gia dọn rác mà khán giả để lại trên khán đài.
“Đây không phải nơi bạn có thể làm bất cứ điều gì chỉ vì đã mua vé vào cửa. Đối với chúng tôi, đó là một không gian thiêng liêng. Nếu thực sự yêu thích điều gì đó, bạn sẽ không muốn nơi mình trân trọng trở nên bừa bộn. Vì vậy, bạn sẽ nhặt rác lên", ông nói.
Tsunoda cho hay chỉ khi trưởng thành, trong lúc cùng tham gia dọn dẹp tại trường học của con gái, ông mới thực sự cảm nhận rõ ý nghĩa của việc giữ vệ sinh và không xả rác bừa bãi.
“Có những người chỉ trích người hâm mộ Nhật Bản nhặt rác ở sân vận động, nói rằng chúng tôi chỉ muốn gây chú ý hoặc "làm màu". Nhưng điều tôi muốn nói với họ là: Hãy thử làm một lần.
Nhặt phần thức ăn thừa hoặc cốc nước uống dở của người khác thực sự rất khó chịu. Nhưng một khi đã trải qua cảm giác đó, bạn sẽ ít có khả năng trở thành người xả rác hơn", ông chia sẻ.
Từ việc nhặt rác đến tinh thần tình nguyện
Phòng thay đồ của đội tuyển Nhật Bản luôn được sắp xếp ngay ngắn (Ảnh: FIFA).
Tinh thần gọn gàng ấy không chỉ xuất hiện trên khán đài nơi các cổ động viên ngồi theo dõi trận đấu. Bất kể thắng hay thua, tại World Cup 2018 và 2022, phòng thay đồ của đội tuyển Nhật Bản đều được để lại trong trạng thái sạch sẽ tinh tươm. Những gì còn lại chỉ là một bức thư cảm ơn cùng vài con hạc giấy origami.
Tám năm trước, đội trưởng tuyển Nhật Bản tại World Cup 2018 Makoto Hasebe từng bày tỏ niềm tự hào về nếp sống ngăn nắp của cả cầu thủ lẫn cổ động viên nước mình.
"Vì sống ở nước ngoài phần lớn thời gian và thường xuyên cùng đội tuyển đến nhiều quốc gia khác nhau, tôi thường cảm thấy không có nơi nào có đường phố sạch như Nhật Bản.
Tôi tin rằng đất nước Nhật Bản và người dân Nhật Bản sở hữu một tinh thần tuyệt vời. Tôi tự hào về điều đó không chỉ với tư cách một cầu thủ bóng đá mà còn là một công dân Nhật Bản", ông nói.
Tsunoda cho biết mỗi khi đi xem bóng đá ông đều mang theo túi đựng rác dự phòng, đồng thời nhận thấy ngày càng nhiều cổ động viên nước ngoài cùng tham gia dọn dẹp.
“Thực tế, đôi khi số người không phải Nhật Bản tham gia còn nhiều hơn người Nhật. Và trong những khoảnh khắc đó, tôi luôn cố tình cảm ơn họ thật to", ông cho hay.
Ông cũng không đồng tình với quan điểm cho rằng việc người hâm mộ tự thu gom rác có thể khiến nhân viên vệ sinh mất việc làm.
“Cuối cùng thì sân vận động sạch sẽ hơn, không ai thiệt hại gì, còn các tình nguyện viên và nhân viên vệ sinh có thể về nhà sớm hơn", ông giải thích.
Với ông Tsunoda, hành động nhặt rác một cách vô tư chính là điểm khởi đầu để mở ra tinh thần tình nguyện rộng lớn hơn trong cộng đồng.
Ông cho biết mình đã tham gia hơn 200 hoạt động hỗ trợ tại các khu vực thiên tai và, thông qua các chương trình gây quỹ cộng đồng, đã đưa nhiều trẻ em chịu ảnh hưởng bởi thảm họa tới xem World Cup để có những trải nghiệm tích cực.
Theo ông, 7 em nhỏ bị ảnh hưởng bởi trận động đất trên bán đảo Noto năm 2024 sẽ được đưa tới Dallas để xem trận đấu giữa Nhật Bản và Hà Lan.
“Tôi định nghĩa hoạt động tình nguyện là chữa lành những vấn đề của người khác. Đó có thể chỉ đơn giản là nhặt một mẩu rác, có thể là nhường ghế cho người cao tuổi, có thể là nói với ai đó đang mang đồ nặng rằng để tôi giúp bạn.
Trong tất cả những cách để giải quyết khó khăn cho người khác, tôi nghĩ nhặt rác là việc dễ bắt đầu nhất và ai cũng có thể làm. Và tôi tin rằng bản năng tình nguyện đó tồn tại trong phần lớn người Nhật", ông giải thích.
Cảm ơn bạn đọc đã theo dõi bài viết. Mời bạn tiếp tục khám phá thêm những nội dung liên quan bên dưới để có cái nhìn đầy đủ hơn về văn hóa, thể thao và những câu chuyện đáng chú ý quanh World Cup.
Ý kiến bạn đọc (0)