Lắp điện mặt trời mái nhà tự dùng: Thủ tục đơn giản, chỉ cần báo UBND xã
Nghị định 243/2026 vừa ban hành quy định rõ trình tự thủ tục cho các tổ chức, cá nhân muốn lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà phục vụ nhu cầu tự dùng. Tùy theo công suất lắp đặt và cách thức đấu nối lưới điện, người dân sẽ phải thực hiện thủ tục thông báo hoặc đăng ký với cơ quan có thẩm quyền tương ứng.
Phân loại thủ tục theo quy mô và hình thức đấu nối
Đối với hệ thống không kết nối lưới điện quốc gia nhưng có công suất từ 100kW trở lên, chủ đầu tư cần gửi thông báo đến UBND cấp xã nơi đặt công trình, trong đó nêu đầy đủ các thông tin như thông tin chủ đầu tư, công suất lắp đặt, địa điểm, tiến độ triển khai và thời điểm dự kiến đưa vào vận hành.
Với hệ thống có đấu nối vào lưới điện hạ áp (điện áp dưới 1kV), người lắp đặt buộc phải gửi thông báo tới UBND cấp xã trước khi tiến hành lắp đặt. Duy nhất các hệ thống có công suất inverter dưới 1kW được miễn toàn bộ thủ tục này. Còn với các hệ thống đấu nối từ cấp trung áp (từ 1kV đến 35kV) trở lên mà không có nhu cầu bán điện dư, thông báo phải gửi đến UBND cấp tỉnh.
Hộ gia đình thông thường cần làm gì?
Với phần lớn các hộ dân lắp tấm pin mặt trời để sử dụng trong nhà và đấu nối vào lưới điện hạ áp, thủ tục cần thực hiện là gửi thông báo theo mẫu số 01 đến UBND cấp xã trước khi lắp đặt — ngoại trừ những hệ thống rất nhỏ có công suất inverter dưới 1kW.
Theo mẫu số 01, người dân cần cung cấp các thông tin cơ bản gồm: họ và tên, số định danh cá nhân hoặc căn cước công dân, địa chỉ cư trú, số điện thoại liên hệ, mã khách hàng sử dụng điện, cùng với vị trí cụ thể nơi lắp đặt hệ thống.
Ngoài thông tin cá nhân, người khai báo còn phải mô tả sơ bộ về công trình gồm kết cấu mái, chiều cao, diện tích; công suất của tấm quang điện; công suất inverter; dung lượng hệ thống lưu trữ nếu có; phương án xử lý sản lượng điện phát ra dư (có hoặc không bán); và thời gian dự kiến tiến hành cũng như hoàn tất lắp đặt.
Hệ thống điện mặt trời tự sản, tự tiêu của một hộ gia đình ở TPHCM (Ảnh: Nhật Quang).
Quy trình tiếp nhận và xử lý thông báo
Thông báo phải được gửi trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc Ứng dụng định danh quốc gia, và phải hoàn tất ít nhất 10 ngày làm việc trước khi bắt đầu lắp đặt. Sau khi tiếp nhận, cơ quan chức năng sẽ chuyển thông tin đến các bộ phận liên quan gồm quản lý xây dựng, phòng cháy chữa cháy, bảo vệ môi trường và đơn vị quản lý lưới điện để phối hợp theo dõi.
Trong trường hợp việc lắp đặt có nguy cơ gây quá tải lưới điện hoặc trạm biến áp trong khu vực, đơn vị quản lý lưới điện có trách nhiệm phản hồi trong vòng 3 ngày làm việc để cơ quan tiếp nhận thông báo yêu cầu chủ đầu tư tạm hoãn triển khai. Nếu sau 10 ngày làm việc kể từ ngày gửi thông báo mà không có bất kỳ phản hồi nào, tổ chức hoặc cá nhân đó được quyền tiến hành lắp đặt đúng theo nội dung đã khai báo.
Trường hợp phải đăng ký và được cấp giấy chứng nhận
Bên cạnh thủ tục thông báo, nghị định cũng quy định một số trường hợp bắt buộc phải đăng ký phát triển nguồn điện mặt trời mái nhà và phải được UBND cấp tỉnh cấp Giấy chứng nhận đăng ký phát triển trước khi triển khai thực tế.
Đối tượng bắt buộc thực hiện đăng ký gồm các hệ thống đấu nối từ cấp trung áp trở lên đồng thời có bán sản lượng điện dư. Các trường hợp khác có nhu cầu cũng có thể tự nguyện đăng ký để được cấp giấy chứng nhận. Để được cấp giấy, dự án phải hoàn thiện đầy đủ hồ sơ theo quy định, đáp ứng các tiêu chí về công suất và có văn bản xác nhận từ đơn vị quản lý lưới điện rằng việc đấu nối không làm quá tải trạm biến áp hay lưới điện khu vực.
Quy định mới về bán điện dư
Một điểm đáng chú ý trong nghị định mới là hộ gia đình cùng nhiều đối tượng khác được phép bán lại lượng điện dư phát ra từ hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu. Sản lượng điện được phép bán dựa trên cơ sở thỏa thuận giữa các bên, thông thường không vượt 50% tổng sản lượng điện phát ra — tăng đáng kể so với mức trần 20% áp dụng trước đây.
Trong giai đoạn đến hết năm 2030, các bên có thể thỏa thuận tỷ lệ bán điện dư cao hơn mức thông thường nếu lưới điện địa phương đủ năng lực tiếp nhận. Giá mua điện dư được xác định theo giá điện năng thị trường bình quân của năm liền trước, nhưng không được phép vượt giá trần trong khung giá phát điện dành cho điện mặt trời mặt đất không tích hợp pin lưu trữ, tính theo từng miền.
Cảm ơn bạn đã dành thời gian theo dõi bài viết. Nếu bạn quan tâm đến chủ đề năng lượng tái tạo và các chính sách mới liên quan đến điện mặt trời, đừng bỏ qua những bài viết liên quan ngay bên dưới!
Ý kiến bạn đọc (0)