Chiến đấu cơ F-35A của quân đội Mỹ báo nguy khi đang không kích Iran

Một chiếc tiêm kích tàng hình F-35A thuộc lực lượng Mỹ vừa bất ngờ phát đi tín hiệu khẩn cấp, sau đó thực hiện đáp xuống một căn cứ tại UAE trong bối cảnh các đòn tấn công phối hợp nhằm vào Iran đang diễn ra. Hiện tại, nguyên nhân cụ thể dẫn đến tình trạng này vẫn chưa được làm rõ.

Theo các thông tin ghi nhận từ hệ thống giám sát hàng không FlightRadar24, chiếc máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm này mang số hiệu đuôi 13-5067. Thiết bị định vị trên khoang đã kích hoạt tín hiệu phát đáp khi phương tiện đang hoạt động trong không phận Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) vào khoảng rạng sáng nay, tại cao độ 10.600 m cùng vận tốc duy trì ở mức 680 km/h.

Ngay sau đó, chiếc máy bay liên tục thực hiện các chuyển động giảm độ cao song song với việc vận tốc dịch chuyển biến động không ngừng. Chỉ khoảng 3 phút kể từ thời điểm bật hệ thống định vị, phi công lái chiếc F-35A đã quyết định chuyển sang mã khẩn nguy "7700" và tiếp tục hạ thấp độ cao điều khiển.

Mã tín hiệu "7700" vốn là quy chuẩn quốc tế được áp dụng cho các trạng thái nguy cấp xảy ra trên không trung, bao gồm hỏng hóc trục trặc động cơ, hiện tượng sụt giảm áp suất buồng lái hoặc trường hợp có người cần can thiệp y tế khẩn cấp. Khi kích hoạt mã này, người điều khiển có nghĩa vụ phải thiết lập liên lạc và thông báo chi tiết về sự cố đang gặp phải với các nhân viên điều độ không lưu tại khu vực quản lý.

Biểu đồ độ cao và tốc độ của tiêm kích F-35A Mỹ mang số đuôi 13-5067. Đồ họa: FlightRadar24

Những thông số bay bất thường và nghi vấn trục trặc kỹ thuật

Các dữ liệu biểu đồ do FlightRadar24 cung cấp cho thấy hành trình giảm độ cao của chiếc phi cơ xuất hiện nhiều điểm dị thường. Đáng chú ý, có thời điểm vận tốc ghi nhận giảm sâu xuống ngưỡng 129 km/h, mức số liệu thậm chí còn thấp hơn vận tốc cần thiết để rời đường băng, trước khi tăng vọt lên mức hơn 1.400 km/h và phá vỡ bức tường âm thanh. Ở chặng cuối cùng, phương tiện này hạ xuống mốc 1.200 m, rồi lại kéo cao lên 2.200 m trước khi lao dốc đột ngột xuống còn 300 m, sau đó tăng ngược lại mốc 1.400 m rồi mới giảm dần đều.

Các chuyên gia hiện vẫn đặt câu hỏi liệu chiếc F-35A thực sự đối mặt với một trục trặc phần cứng đe dọa khả năng bay, hay chỉ đơn thuần là lỗi hệ thống định vị dẫn tới việc cung cấp các thông số sai lệch. Định vị của máy bay hoàn toàn biến mất khi đang ở cao độ 640 m cùng vận tốc 425 km/h, ngay gần khu vực căn cứ quân sự Al Dhafra thuộc Abu Dhabi. Dựa trên các dữ liệu tình báo nguồn mở, giới quan sát nhận định nhiều khả năng phi cơ đã hạ cánh an toàn xuống địa điểm quân sự này.

Phía Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), đơn vị nắm quyền điều hành các chiến dịch của quân đội Mỹ ở khu vực Trung Đông, hiện vẫn giữ thái độ im lặng và chưa đưa ra bất kỳ phản hồi nào liên quan tới thông tin kể trên.

Góc nhìn chuyên gia và bối cảnh căng thẳng leo thang tại khu vực

Chia sẻ về vấn đề này, Ian Petchenik, một cơ trưởng dày dạn kinh nghiệm từng điều khiển máy bay Boeing 767, đưa ra nhận định rằng có tới 99% các tình huống phát mã khẩn cấp 7700 xuất hiện trên những ứng dụng theo dõi dân sự thực chất chỉ là các "diễn biến thông thường". Chuyên gia này nhấn mạnh mã 7700 không đồng nghĩa với việc phương tiện đang rơi vào tình cảnh hiểm nghèo trực tiếp, mà đó thường là động thái cẩn trọng của phi công nhằm thông báo về một trạng thái không bình thường trên khoang.

Tiêm kích F-35A tiếp dầu khi tuần tra tại Trung Đông trong video công bố ngày 16/7. Video: CENTCOM

Tình huống phát tín hiệu nguy cấp này diễn ra chỉ hơn 2 giờ sau thời điểm các lực lượng thuộc quân đội Mỹ triển khai đợt tấn công ban đêm ngày thứ 6 liên tiếp vào lãnh thổ Iran. Mục tiêu của chiến dịch phối hợp này được xác định là nhắm thẳng vào các mạng lưới hạ tầng giám sát hàng hải, các tổ hợp trận địa phòng không cùng hệ thống hậu cần quân đội.

Lịch sử đối đầu giữa không quân Mỹ và lưới lửa phòng không Iran

Trước đó, vào ngày 19/3, một máy bay chiến đấu F-35A khác của Mỹ cũng từng phải thực hiện quy trình đáp khẩn cấp xuống một căn cứ Trung Đông trong lúc làm nhiệm vụ không kích Iran, với nghi vấn bị tổn hại bởi hỏa lực mặt đất. Phía chính quyền Iran sau đó lên tiếng khẳng định các lực lượng của họ đã bắn trúng một chiếc F-35A, gây ra những hư hại đặc biệt nghiêm trọng cho phương tiện tàng hình này.

Thông tin này sau đó cũng được tạp chí Air & Space Forces của Mỹ xác nhận thông qua các nguồn tin tin cậy, cho biết chiếc F-35A đó đã bị tổn thất nặng nề và cần một khoảng thời gian dài để phục hồi, riêng người điều khiển cũng chịu thương tích do ảnh hưởng từ các mảnh văng.

Đến ngày 25/5, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tiếp tục tuyên bố đã khai hỏa tên lửa phòng không nhắm vào một chiếc F-35 khác, buộc phi cơ của Mỹ phải nhanh chóng quay đầu rời khỏi không phận tác chiến. Phía IRGC vào thời điểm đó cũng xác nhận đã bắn rơi một thiết bị bay không người lái (UAV) trinh sát kiểu MQ-9 Reaper, đồng thời ép một chiếc UAV trinh sát tầm xa mang mã RQ-4 Global Hawk phải triệt thoái khỏi vùng chiến sự.

Tiêm kích F-35A hoạt động tại Trung Đông ngày 10/6. Ảnh: USAF

Tổng quan về năng lực tác chiến của dòng tiêm kích tàng hình F-35A

F-35A được biết đến là phiên bản tiêu chuẩn thiết kế riêng cho lực lượng không quân thuộc đại gia đình máy bay chiến đấu tàng hình F-35, với mức giá xuất xưởng dao động trong khoảng từ 80 đến 82,5 triệu USD cho mỗi đơn vị sản xuất tùy thuộc vào các điều khoản hợp đồng cụ thể. Dòng máy bay này có khả năng đạt vận tốc tối đa tiệm cận mức 2.000 km/h khi di chuyển ở các tầng khí quyển cao và khoảng 1.300 km/h ở các độ cao thấp, đi kèm bán kính thực hiện nhiệm vụ vượt mức 1.200 km nếu được trang bị thêm các bể chứa dầu phụ.

Về sức mạnh hỏa lực, hệ thống vũ khí tích hợp trên F-35A bao gồm một khẩu pháo tự động dạng xoay 4 nòng loại GAU-22/A cỡ ly 25 mm sở hữu lượng đạn dự trữ 180 viên. Bên cạnh đó, máy bay được thiết kế với 4 khoang treo vũ khí ẩn bên trong thân cùng 6 điểm treo bố trí trên các hai bên cánh, cho phép tích hợp linh hoạt các dòng tên lửa không đối không, đối đất, tên lửa hành trình chống hạm, các loại bom thông minh cùng tổ hợp thiết bị phụ trợ tác chiến điện tử.

Xin chân thành cảm ơn quý độc giả đã dành thời gian theo dõi toàn bộ bài viết này. Để cập nhật thêm những diễn biến mới nhất cũng như các phân tích chuyên sâu về tình hình địa chính trị quốc tế, mời quý vị đón đọc các tin bài liên quan được gợi ý ngay dưới đây.