Những nguyên nhân khiến đòn tấn công của Iran gây tổn thất nhân mạng cho Mỹ
Cơ sở hạ tầng tạm bợ, thiếu kiên cố kết hợp cùng hiệu quả phòng thủ sụt giảm được cho là những yếu tố then chốt dẫn tới cái chết của 3 quân nhân Mỹ sau cuộc tập kích nhắm vào căn cứ quân sự tại Jordan.
Theo thông tin vào ngày 18/7 từ Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM) – cơ quan quản lý các chiến dịch quân sự của Mỹ tại khu vực Trung Đông, đòn đe dọa bằng máy bay không người lái cùng tên lửa từ phía Iran nhắm vào một đồn trú ở Jordan trước đó một ngày đã khiến 2 lính Mỹ tử vong và 1 người rơi vào trạng thái mất tích.
Bên cạnh đó, 4 quân nhân khác phải chuyển vào cơ sở y tế điều trị nhưng hiện đã xuất viện, trong khi những trường hợp thương tổn nhẹ hơn đã trở lại vị trí công tác. Đến ngày 20/7, các diện chức trách thuộc Lầu Năm Góc chính thức xác nhận nhân sự mất tích đã thiệt mạng sau khi ghi nhận các mảnh thi thể tại khu vực hiện trường.
Khoảnh khắc tên lửa Iran đánh trúng căn cứ Muwaffaq Salti ở Jordan hôm 17/7. Video: Al Jazeera
Mặc dù CENTCOM không chỉ rõ vị trí bị xâm phạm, truyền thông Mỹ đã xác định mục tiêu chính là sân bay quân sự Muwaffaq Salti. Đây là căn cứ đồn trú của 3 phi đoàn chiến đấu cơ F-16 thuộc lực lượng không quân Jordan, đồng thời cũng là nơi tập trung hàng loạt khí tài bay của lực lượng Mỹ cùng các bên đồng minh.
Dẫn từ các nguồn tin am hiểu sự việc, Wall Street Journal cho biết những trận không kích nhằm vào địa điểm Muwaffaq Salti trước thời điểm ngày 17/7 đã đánh trúng nhiều phương tiện bay có người lái lẫn không người lái, dù thông số chi tiết không được công bố.
Một binh sĩ từng làm nhiệm vụ tại đây chia sẻ với báo chí Mỹ rằng phần lớn cơ sở vật chất ở căn cứ này chỉ là nhà tiền chế kim loại, các dãy container tạm hoặc lều dã chiến. Các kết cấu này hoàn toàn thiếu khả năng chống chịu trước sức nổ từ đạn cối, thiết bị bay không người lái (UAV) hay rocket.
Thậm chí, ngay cả những công trình thế hệ mới do Mỹ xây dựng tại một số tiền đồn Trung Đông – dù được gia cố bằng nhiều lớp bê tông dày – vẫn không đủ sức bảo vệ nhân sự bên trong nếu chịu tác động trực tiếp từ tên lửa đạn đạo.
Thiệt hại tại căn cứ Muwaffaq Salti trong ảnh vệ tinh công bố hôm 20/7. Ảnh: X/EGYOSINT
Trở lại thời điểm đầu tháng 3, giữa lúc căng thẳng hỏa lực giữa Washington và Tehran lên đỉnh điểm, một quả tên lửa đã công phá trực tiếp vào khu doanh trại kiên cố thuộc căn cứ Arifjan của lục quân Mỹ ở Kuwait. Theo lời binh sĩ tại chỗ, đầu đạn đã xuyên qua các tầng bảo vệ và phá hoại gần một nửa cấu trúc công trình, phản ánh mức độ tàn phá tương tự đang diễn ra tại nhiều cơ sở quân sự khác của Mỹ trong khu vực.
Qua phân tích từ OSINTdefender – đơn vị chuyên theo dõi thông tin tình báo nguồn mở về các xung đột, đòn hỏa lực ngày 17/7 của Iran đã rơi trúng vào khu phức hợp Đơn nguyên Nhà ở Dạng container (CHU).
"Cấu trúc CHU được bố trí làm nơi lưu trú cho lực lượng Mỹ tại hàng loạt căn cứ hải ngoại, bao gồm phần lớn các tiền đồn tại Trung Đông. Những mô-đun này gần như không có năng lực chống đỡ trước UAV cảm tử, chứ chưa tính tới sức công phá của tên lửa đạn đạo", kênh phân tích này nhận định.
Đơn vị này đánh giá thêm rằng việc quân nhân thương vong ngay trong CHU chứng tỏ tín hiệu cảnh báo đợt tập kích đã không xuất hiện, hoặc khoảng thời gian phản ứng quá ngắn khiến họ không kịp di chuyển tới các hầm trú ẩn an toàn.
Hình ảnh vệ tinh sắc nét do cơ quan thông tấn Fars News của Iran đăng tải vào ngày 20/7 cho thấy tối thiểu 15 khối CHU tại khu nhà ở thuộc căn cứ Muwaffaq Salti đã biến thành đống đổ nát hoàn toàn, cùng nhiều hạ tầng kế cận bị hư hại nghiêm trọng.
Loạt CHU bị phá hủy tại căn cứ Muwaffaq Salti trong ảnh vệ tinh công bố hôm 20/7. Ảnh: Fars News
Lỗ hổng từ lá chắn phòng không và chiến thuật bão hòa
Theo ghi nhận từ New York Times, phía Iran từng thực hiện một đợt tấn công khác vào Muwaffaq Salti trước mốc sự kiện ngày 17/7. Trận đánh đó đã khiến khoảng 20 quân nhân Mỹ gặp chấn thương trong lúc đang vội vã sơ tán về phía các lô cốt bảo vệ.
"Hàng loạt trường hợp tử thương và bị thương mới đây lại một lần nữa dấy lên sự hoài nghi về khả năng bảo đảm an toàn cho các lực lượng Mỹ đang đồn trú tại khu vực Trung Đông", Washington Post bình luận.
Không chỉ dừng lại ở sự thiếu hụt các công trình phòng thủ kiên cố, việc hệ thống lưới đạn phòng không ngày càng suy giảm hiệu lực cũng là nguyên nhân khiến đợt không kích từ Iran để lại hậu quả nặng nề hơn.
Sân bay Muwaffaq Salti từng nhiều lần rơi vào tầm ngắm của đối phương. Đơn cử vào ngày 11/6, có ít nhất 4 quả tên lửa đạn đạo Iran hướng về mục tiêu này. Dù tổ hợp phòng không Patriot bảo vệ căn cứ đã phóng ra 6 đạn đáp trả, kết quả dường như chỉ vô hiệu hóa được 1 đến 2 mục tiêu.
"Phía Iran đã điều chỉnh chiến thuật để thích ứng với năng lực phòng thủ của Mỹ, ưu tiên sử dụng các dòng tên lửa có vận tốc cực lớn cùng khả năng đổi hướng linh hoạt khi lao xuống mục tiêu", Wall Street Journal trích lời các quan chức Mỹ giấu tên.
Giới chức Mỹ cũng bày tỏ mối lo ngại về khả năng Tehran đang nhận được sự hỗ trợ thông tin trinh sát và định vị mục tiêu từ Nga hoặc Trung Quốc, giúp họ đánh chính xác vào các vị trí then chốt, có giá trị chiến lược cao của lực lượng Mỹ trong vùng.
Cách thức tổ chức đòn đánh của Iran cũng đóng vai trò quyết định khiến lực lượng Mỹ thiệt hại nặng về quân số lẫn phương tiện. Dù các đoạn video lan truyền chủ yếu ghi nhận cảnh tên lửa lao xuống Muwaffaq Salti, CENTCOM cho biết phía Iran còn phối hợp cả UAV trong trận tập kích này.
"Việc phối hợp đòn đánh đa dạng giữa tên lửa đạn đạo và UAV thay vì đơn lẻ một loại khí tài hoàn toàn nhất quán với chiến thuật tấn công bão hòa của Iran. Họ kết hợp các đạn tuần kích chi phí thấp cùng tên lửa đạn đạo nhằm gây quá tải cho các đài cảnh giới, đồng thời làm tiêu hao kho đạn chặn", chuyên trang tin tức quân sự Defence Security Asia phân tích.
Phương thức này tỏ ra đặc biệt hiệu quả khi nguồn cung đạn dược phòng thủ của Mỹ có dấu hiệu thiếu hụt. Vào ngày 19/7, Washington Post dẫn lời một quan chức Mỹ xác nhận nguồn dự trữ tên lửa đánh chặn của quốc gia này "đang chạm đáy".
Các CHU tại căn cứ Balad ở Iraq hồi năm 2011. Ảnh: BQP Mỹ
Trong một đánh giá công bố hồi tháng 4 về tình hình địa chính trị Trung Đông, Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) tính toán rằng lực lượng Mỹ đã bắn đi gần một nửa cơ số tên lửa Patriot dự trữ, cùng hơn 50% lượng đạn dành cho Hệ thống Phòng thủ Tầm cao Giai đoạn cuối (THAAD).
Các nguồn tin nội bộ tiết lộ Washington có dự định mở rộng quy mô can thiệp tại Trung Đông và Lầu Năm Góc đang tăng cường điều động máy bay tới địa bàn này. Dù vậy, giới quan sát cảnh báo kế hoạch gia tăng sự hiện diện quân sự của Mỹ sẽ vấp phải rào cản lớn do tình trạng khan hiếm vũ khí đạn dược phòng không lẫn các dòng khí tài tấn công tầm xa.
Tổn thất trên thực địa đang gây ra nhiều bế tắc cho Washington trong việc bổ sung nhân sự và không quân đến Trung Đông. "Chúng tôi không sở hữu đủ nguồn lực cần thiết để vận hành mọi thứ một cách an toàn. Tôi nghi ngờ việc Nhà Trắng nắm rõ thực trạng này", vị quan chức Mỹ chia sẻ thêm.
Cảm ơn quý độc giả đã dành thời gian theo dõi bài phân tích này. Xin mời quý vị tiếp tục đón đọc những bài viết và góc nhìn chuyên sâu liên quan ngay bên dưới.
Ý kiến bạn đọc (0)