Đổi mới chính sách thuế quan từ phía Mỹ đang vấp phải làn sóng phản ứng dữ dội từ dư luận quốc tế lẫn nội địa, khi nhiều nền kinh tế lớn đồng loạt khẳng định các quyết định này thiếu căn cứ pháp lý và thực tiễn.

EU, Trung Quốc phản đối chính quyền Trump áp mức thuế mới

Các đối tác thương mại hàng đầu bao gồm Liên minh châu Âu, Nhật Bản cùng Trung Quốc đã công khai chỉ trích chính sách thuế quan vừa ban hành của Mỹ, đồng thời nhấn mạnh động thái này hoàn toàn thiếu cơ sở thực tế.

Làn sóng bất bình bùng phát sau khi chính quyền Tổng thống Donald Trump công bố áp thuế ở mức 10% và 12,5%, dựa trên lập luận cho rằng các quốc gia đối tác chưa có giải pháp triệt để ngăn chặn hàng hóa sản xuất bởi lao động cưỡng bức lưu thông trên thị trường.

Tổng thống Donald Trump phát biểu tại Phòng Bầu dục của Nhà Trắng, ngày 22/6. Ảnh: AP

Trả lời phỏng vấn trên kênh Channel News Asia, Đại diện cấp cao về chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU), bà Kaja Kallas, khẳng định lực lượng lao động tại EU luôn được bảo đảm các quyền lợi vượt trội như chế độ nghỉ phép hưởng lương cùng môi trường làm việc chuẩn mực so với quy định tại Mỹ. Qua đó, bà nhấn mạnh: "Việc áp thuế là không có cơ sở".

Đối mặt với mức thuế 12,5% từ Washington, Thủ tướng New Zealand Christopher Luxon chia sẻ sự bất bình sâu sắc, đánh giá đây là quyết định vô lý và gián tiếp phá hoại hoạt động thương mại của nước này. Ông cũng chỉ rõ rằng quá trình điều tra do phía Mỹ thực hiện hoàn toàn không đưa ra được những bằng chứng đủ sức thuyết phục nhằm bảo vệ cho các cáo buộc nêu ra.

"Thuế quan không phải là cách giải quyết - chúng làm tăng chi phí và gây bất ổn cho các doanh nghiệp", ông Christopher viết trên mạng xã hội.

Chính phủ Nhật Bản cũng đưa ra thông điệp phản đối quyết liệt trước mức thuế 12,5% đánh vào hàng hóa xuất khẩu của mình. Chánh Văn phòng Nội các Minoru Kihara nhắc lại việc Washington từng đưa ra cam kết với Tokyo rằng sẽ không phát sinh thêm các khoản phí bổ sung ngoài định mức 10% đã chốt trước đó.

"Thật không may khi việc áp thuế căn cứ trên hành vi không ngăn chặn lưu thông sản phẩm sản xuất bằng lao động cưỡng bức, trong khi ngành công nghiệp và thương mại Nhật Bản tuân thủ các quy tắc quốc tế", ông Kihara nêu.

Ở góc độ nền kinh tế lớn thứ hai toàn cầu, phía Trung Quốc tuyên bố "phản đối mọi hình thức thuế quan đơn phương". Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Lin Jian cảnh báo rằng việc kích hoạt chiến tranh thương mại hay leo thang thuế quan sẽ không mang lại lợi ích cho bất kỳ quốc gia nào.

Những bất đồng về chính sách thương mại tiếp tục đẩy quan hệ Song phương Mỹ - Trung vào thế căng thẳng. Việc ông Trump triển khai biểu thuế nặng nề nhân dịp "Ngày Giải phóng" đã khiến dòng hàng hóa xuất khẩu từ Trung Quốc sang thị trường Mỹ suy giảm đáng kể. Nhằm xoa dịu tình hình, trong cuộc trao đổi hồi tháng 5, ông Trump cùng Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã thống nhất thành lập các hội đồng thương mại và đầu tư mới. Hai vị nguyên thủ dự kiến sẽ có cuộc gặp trực tiếp vào tháng 9 nhân chuyến thăm Mỹ của ông Tập.

Không chỉ đối mặt với phản ứng từ quốc tế, chính sách thuế mới của Nhà Trắng còn gặp phải làn sóng pháp lý ngay trong nước. Vào ngày 24/7, hai doanh nghiệp nhỏ đã chính thức khởi kiện quyết định áp thuế của chính quyền, cho rằng Tổng thống đã hành động vượt quá thẩm quyền cho phép. Trong đơn từ, các nguyên đơn nhấn mạnh mọi mức thuế mới cần dựa trên kết quả điều tra cụ thể và minh bạch về từng quốc gia. Rất nhiều sự hỗ trợ cho vụ kiện này đến từ một tổ chức phi lợi nhuận từng thu về chiến thắng trong các vụ kiện thuế quan trước đây.

Ý định áp đặt các mức thuế nói trên đã được phía Mỹ nhen nhóm từ đầu tháng 6, sau khi hoàn tất cuộc điều tra diện rộng theo Điều 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 về cơ chế kiểm soát hàng hóa từ lao động cưỡng bức của các đối tác. Cơ quan Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) nhận định rằng thực trạng hiện tại đang tạo ra sự bất lợi lớn cho các doanh nghiệp Mỹ trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu.

Cảm ơn quý độc giả đã dành thời gian theo dõi bài viết này. Hãy tiếp tục cuộn xuống để khám phá thêm nhiều bài viết hấp dẫn và cập nhật những thông tin mới nhất ngay bên dưới!