Hướng dẫn kê khai và thực hiện nghĩa vụ thuế cho người làm tiếp thị liên kết

Tùy thuộc vào việc thu nhập phát sinh từ hoạt động kinh doanh tự do hay tiền công, tiền lương, cá nhân làm tiếp thị liên kết (Affiliate) có thể phải đóng thuế thu nhập với mức 2% trên tổng doanh thu hoặc tính theo biểu thuế lũy tiến có thể đạt tới 35%.

"Tôi tham gia chia sẻ đường dẫn giới thiệu sản phẩm và thu về hàng chục triệu đồng hoa hồng mỗi tháng từ các sàn thương mại điện tử, liệu trường hợp của tôi có bắt buộc phải khai báo và hoàn thành nghĩa vụ thuế không?". Đây là thắc mắc chung của rất nhiều người làm Affiliate trong giai đoạn các nguồn thu nhập dựa trên nền tảng số như Facebook, YouTube, TikTok hay Shopee bùng nổ mạnh mẽ.

Căn cứ theo pháp luật hiện hành, các cá nhân cũng như hộ kinh doanh nhận được khoản tiền hoa hồng từ Affiliate đều thuộc diện phải kê khai nhằm xác định nghĩa vụ thuế tương ứng.

Đối với cá nhân đạt mức doanh thu từ công việc này vượt mốc 1 tỷ đồng trong một năm, mức thuế tổng cộng phải nộp là 7% (bao gồm 2% thuế thu nhập cá nhân cùng với 5% thuế giá trị gia tăng - VAT), xuất phát từ việc quy đổi đây thành khoản thu từ dịch vụ kinh doanh.

Trong tình huống cá nhân chưa tiến hành đăng ký thuế hoặc đăng ký kinh doanh, số tiền hoa hồng Affiliate sẽ được xếp vào nhóm thu nhập từ tiền lương, tiền công. Lúc này, khoản thu sẽ chịu sự điều chỉnh của biểu thuế lũy tiến từng phần với mức trần lên đến 35%.

Không ít người tự mặc định tiền hoa hồng Affiliate luôn thuộc thu nhập kinh doanh hoặc tiền công. Dẫu vậy, đại diện từ Cục Thuế lưu ý rằng cơ quan quản lý không dựa trên tên gọi nghề nghiệp (chẳng hạn Affiliate, KOL, KOC, streamer...) để phân loại, mà sẽ xem xét bản chất hợp đồng, giao dịch thực tế, hình thức tổ chức cũng như tư cách pháp lý về đăng ký kinh doanh.

Phân loại bản chất giao dịch và trách nhiệm đăng ký thuế

Bà Nguyễn Thị Lan Anh, Trưởng ban Pháp chế Cục Thuế (Bộ Tài chính), nhấn mạnh rằng việc cá nhân chủ động đứng ra tổ chức, thực hiện đăng ký kinh doanh, tự cung cấp dịch vụ và tự chịu trách nhiệm sẽ được ghi nhận là hoạt động kinh doanh. Trái lại, nếu cá nhân làm việc thông qua tổ chức hay đơn vị khác dưới dạng hợp đồng thì sẽ bị coi là thu nhập từ tiền lương, tiền công.

Cũng theo bà Lan Anh, hình thức kinh doanh qua mạng xã hội hay các sàn thương mại điện tử hoàn toàn không thay đổi bản chất của hoạt động này. Người nộp thuế có nghĩa vụ tổng hợp toàn bộ doanh thu từ các kênh, đồng thời phân loại đúng nhóm ngành nghề nhằm áp dụng mức thuế chính xác. Những cá nhân hoạt động độc lập và thường xuyên dưới dạng Affiliate, KOL, KOC hay freelancer cần chủ động đăng ký thuế và hộ kinh doanh. Bên cạnh đó, việc lưu trữ trọn vẹn hợp đồng, chứng từ thanh toán cùng hồ sơ chứng minh bản chất giao dịch là điều vô cùng cần thiết.

Cơ quan Thuế cũng thông tin thêm, việc các đơn vị chi trả thực hiện trích giữ 10% trước khi thanh toán tiền hoa hồng cho người làm Affiliate mới chỉ là hình thức khấu trừ tại nguồn, chưa phải nghĩa vụ thuế trọn vẹn cuối cùng. Đến kỳ quyết toán, cơ quan chức năng sẽ căn cứ vào chứng từ, hồ sơ và bản chất giao dịch thực tế để tính toán chính xác số thuế phải nộp bổ sung hoặc được hoàn trả.

Giao dịch tiền mặt tại một ngân hàng. Ảnh: Giang Huy

Cách tính thuế khi kết hợp bán hàng online và làm Affiliate

Nếu một cá nhân đồng thời vừa trực tiếp bán hàng qua mạng vừa thu hoa hồng từ làm tiếp thị liên kết, hệ thống sẽ ghi nhận 2 loại doanh thu tính thuế riêng biệt. Trong đó, hoạt động bán hàng chịu mức thuế thu nhập cá nhân là 0,5%, còn nguồn thu hoa hồng từ tiếp thị liên kết áp dụng mức 2%.

Phân tích về quy định ngưỡng doanh thu không chịu thuế 1 tỷ đồng, bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam, chia sẻ rằng hộ kinh doanh được phép cộng dồn tổng doanh thu từ mọi nguồn và có quyền tự chọn khoản thu nào để đưa vào ngưỡng này.

Tối ưu chi phí thuế hợp pháp cho hộ kinh doanh

Bà Cúc đưa ra lời khuyên rằng người nộp thuế nên ưu tiên xếp phần doanh thu hoa hồng Affiliate (vốn chịu thuế suất 2%) vào danh mục 1 tỷ đồng không chịu thuế trước để tối ưu hóa quyền lợi. Khi vẫn còn dư dư địa trong ngưỡng này, người nộp thuế mới tính tiếp đến doanh thu bán hàng (mức thuế 0,5%).

Đối với khoản doanh thu vượt mốc 1 tỷ đồng, người nộp thuế bắt buộc phải hạch toán tách biệt theo từng hoạt động, từ đó áp dụng mức thuế suất riêng tương ứng với từng nhóm ngành nghề.

Chẳng hạn, một hộ kinh doanh tạo ra 700 triệu đồng từ bán hàng và thu về 500 triệu đồng từ hoa hồng Affiliate trong một năm. Tổng doanh thu đạt 1,2 tỷ đồng, đồng nghĩa với việc vượt ngưỡng miễn thuế 200 triệu đồng.

Trong tình huống này, chủ hộ kinh doanh nên linh hoạt đưa toàn bộ 500 triệu đồng từ Affiliate cùng với 500 triệu đồng từ bán hàng vào hạn mức 1 tỷ đồng được miễn thuế. Khi đó, khoản 200 triệu đồng vượt mốc còn lại hoàn toàn là doanh thu bán hàng và chỉ phải chịu mức thuế suất 0,5%, thay vì phải gánh mức 2% nếu để dư ra từ nguồn thu Affiliate.

Chân thành cảm ơn quý độc giả đã dành thời gian theo dõi bài viết này. Mời bạn tiếp tục khám phá thêm các thông tin hữu ích và bài viết liên quan ngay phía dưới.