Nhịp sống quẩn quanh của những thanh niên '3 không' nơi khu phố tôi

Dù vào thời điểm bình minh hay khi hoàng hôn buông xuống, hình ảnh nhóm người trẻ dán mắt vào chiếc màn hình di động nằm ngang để giải trí vẫn xuất hiện thường nhật.

Thời gian gần đây, tôi có dịp theo dõi không ít bài phân tích đề cập tới hiện tượng giới trẻ rơi vào tình trạng "3 không": không học hành, không đi làm và không theo học đào tạo. Trên thực tế, thực trạng này không khiến tôi quá ngạc nhiên bởi bản thân đã chứng kiến khung cảnh tương tự diễn ra ngay tại khu dân cư mình sống suốt nhiều năm qua.

Thực trạng nhịp sống quẩn quanh của người trẻ trong khu phố

Nằm ngay lối vào ngõ nhà tôi là một quán cà phê bình dân. Vào khoảng 8-9 giờ sáng, thời điểm những người trưởng thành đã đến nơi làm việc và học sinh tới trường, quán bắt đầu đông đúc. Điểm đáng chú ý nằm ở chỗ thành phần khách hàng đa phần là các gương mặt rất trẻ, độ tuổi chỉ vừa ngoài 20. Đôi khi tới tận trưa khi đi chợ tôi vẫn thấy họ ngồi đó, rồi chiều quay về vẫn chưa thấy họ rời đi. Vào các ngày nghỉ cuối tuần, không gian này lại càng thêm phần chật chội.

Khi màn đêm buông xuống, một số cá nhân di chuyển sang các quán nhậu, trong khi số khác trở về nhà vệ sinh cá nhân rồi tiếp tục ra ngồi cầm ngang điện thoại say sưa đánh game. Những tiếng hò reo, la bới vang lên đầy sôi nổi suốt trận đấu.

Nguyên nhân đằng sau thói quen sinh hoạt thụ động

Ban đầu, tôi từng phỏng đoán họ hoạt động trong các lĩnh vực tự do, nhận dự án riêng hoặc kinh doanh trực tuyến nên sở hữu khung thời gian linh hoạt. Tuy nhiên, qua các cuộc trò chuyện cùng người dân xung quanh, tôi mới ngỡ ngàng biết rằng có người đã nghỉ việc gần trọn một năm, có người dừng lại ngay sau khi tốt nghiệp phổ thông, hoặc từng đi làm vài tháng rồi xin nghỉ vì cảm thấy "không hợp" để rồi bỏ mặc tương lai từ đó.

Nỗi lo về sự triệt tiêu động lực và nhịp độ phát triển

Sự việc khiến tôi bận lòng không nằm ở yếu tố thất nghiệp tạm thời. Thất nghiệp vốn là biến cố mà bất kỳ ai cũng có thể đối mặt, thậm chí người cao tuổi còn lo sợ hơn vì cửa làm lại vốn rất eo hẹp. Việc tạm dừng học tập để tìm hướng đi khác hoàn toàn không đáng trách, và dành vài tháng nghỉ ngơi sau giai đoạn áp lực cũng là lựa chọn bình thường.

Mối lo ngại lớn nhất chính là sự tiêu biến ý chí bắt đầu lại ở nhiều thanh niên. Vòng lặp ăn, ngủ, la cà quán xá và dán mắt vào điện thoại tái diễn mỗi ngày. Họ luôn hứa hẹn sẽ gửi hồ sơ xin việc vào "tuần sau", hoặc đáp lại qua loa rằng từ từ sẽ học một cái nghề khi bị người thân nhắc nhở quá nhiều.

Thụt lùi trước sự biến đổi liên tục của thị trường lao động

Thế nhưng, tuần tiếp theo lại diễn ra y hệt khoảng thời gian trước đó. Tác hại đáng sợ nhất của trạng thái "3 không" chính là việc phá vỡ nhịp độ phát triển cá nhân, dần đả thông tư tưởng chấp nhận sự làng nhàng: "Thôi thì làng nhàng cũng sống được, tại sao phải cố gắng?".

Một khi con người không học thêm điều gì mới, không làm việc và không tham gia bất kỳ khóa đào tạo nào, năng lực bản thân gần như đứng yên. Trong bối cảnh thị trường lao động biến đổi từng ngày, sự đứng yên ấy thực chất là đang tự kéo lùi chính mình.

Điểm tựa gia đình và cái giá của thói quen trì hoãn

Bản thân tôi cũng từng là người trẻ, từng thấm đòn vì lỡ bao nhiêu cơ hội do thói quen trì hoãn. Khi mọi chi phí từ cơm ăn, tiền điện, tiền nước cho tới tiền cà phê và tiền tiêu vặt vẫn được bố mẹ gánh vác, nhiều người trẻ không cảm nhận được áp lực phải thay đổi.

Họ luôn nghĩ mình còn nhiều thời gian, rằng tháng sau sẽ đi xin việc, năm sau sẽ học một nghề, lúc nào thích thì bắt đầu cũng được. Mặc dù vậy, tuổi trẻ không chờ ai. Mỗi ngày trôi qua trong sự trì hoãn là một ngày mất đi cơ hội tích lũy kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm.

Khoảng cách ngày càng gia tăng nơi vạch xuất phát

Trong khi bạn bè cùng trang lứa đang từng bước xây dựng sự nghiệp, họ vẫn đứng yên ở vạch xuất phát. Đến khi cha mẹ không còn đủ sức lo nữa hoặc thị trường lao động đòi hỏi nhiều hơn, khoảng cách ấy, làm sao rút ngắn?

Cảm ơn quý độc giả đã dành thời gian theo dõi bài viết này. Rất mong bạn sẽ tiếp tục dành thời gian khám phá thêm các nội dung sâu sắc và thú vị khác được chia sẻ bên dưới.